Dạy nghề sát thực tế, đúng nhu cầu

Cán bộ Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên “cầm tay chỉ việc” cho học viên tham gia lớp đào tạo nghề kỹ thuật chăn nuôi, phòng trị bệnh cho gia cầm tại xã Thanh Yên.

Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên 1 nay là Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên tổ chức lớp đào tạo nghề “Dệt thủ công truyền thống, cắt may, tạo mẫu, giới thiệu sản phẩm” cho lao động nông thôn, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Lớp học tổ chức ngay tại bản Chăn Nuôi, xã Si Pa Phìn. Khóa học diễn ra trong 1,5 tháng. Hình thức đào tạo kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tập trung kỹ năng dệt thủ công truyền thống, cắt may, tạo mẫu và giới thiệu sản phẩm. Trong đó, thời lượng thực hành chiếm phần lớn chương trình, giúp học viên trực tiếp thao tác, rèn luyện kỹ năng và từng bước làm quen với quy trình làm ra sản phẩm.

Chị Nguyễn Thị Thịnh, giáo viên phụ trách lớp cho biết: Đa số học viên là lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương. Xuất phát điểm không đồng đều, một số học viên lớn tuổi, khả năng tiếp thu kiến thức lý thuyết và sử dụng tiếng phổ thông còn hạn chế. Bên cạnh đó, học viên đều là lao động chính trong gia đình nên việc bố trí thời gian học tập, nhất là trong thời điểm mùa vụ, gặp không ít khó khăn. Trước thực tế đó, phương pháp “cầm tay chỉ việc”, trực quan, tăng cường thời gian thực hành được chúng tôi áp dụng trong quá trình giảng dạy. Lớp học được chia thành các nhóm nhỏ để học viên hỗ trợ, giúp đỡ nhau trong quá trình thực hành.

Sau khóa đào tạo, học viên đã tiến bộ rõ rệt, nắm được quy trình lấy số đo, dựng rập, cắt may và hoàn thiện sản phẩm. 100% học viên tham gia sát hạch đạt yêu cầu, nhiều người có thể tự tay hoàn thành từ 1 đến 2 bộ trang phục và biết kết hợp vải dệt thủ công truyền thống với kỹ thuật cắt may để tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Chị Poòng Thị Thúy, học viên lớp đào tạo nghề tại bản Chăn Nuôi, xã Si Pa Phìn cho biết: Những ngày đầu còn bỡ ngỡ với máy móc, thiết bị và thao tác kỹ thuật, kết thúc khóa học, tôi đã nắm được quy trình từ lấy số đo, tính toán định mức vải, dựng rập, sang dấu, cắt phôi đến hoàn thiện sản phẩm. Kỹ năng may áo sơ mi, quần dài cũng được trực tiếp thực hành qua từng công đoạn.

Để các lớp học phù hợp với người dân, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên phối hợp với chính quyền xã, phường, các tổ chức đoàn thể và trưởng thôn, bản khảo sát nhu cầu trước khi tuyển sinh. Căn cứ điều kiện tự nhiên, vùng sản xuất và định hướng phát triển của từng địa phương, đơn vị lựa chọn ngành nghề, nội dung và hình thức đào tạo phù hợp. Qua đó, góp phần khắc phục tình trạng mở lớp theo chỉ tiêu nhưng nghề đào tạo không sát nhu cầu thực tế. Người dân được cung cấp thông tin về chương trình đào tạo, quyền lợi, chính sách hỗ trợ và khả năng tạo việc làm trước khi đăng ký tham gia. Cùng với các nghề trồng trọt, chăn nuôi, Trung tâm từng bước hướng tới mở rộng đào tạo nghề phi nông nghiệp, dịch vụ và kỹ thuật phù hợp với thị trường lao động. Việc gắn đào tạo với doanh nghiệp, hợp tác xã, sản phẩm OCOP và vùng sản xuất hàng hóa được xem là hướng đi cần thiết nhằm tạo đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong năm 2026, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên 1 được giao tuyển mới, đào tạo nghề cho 1.330 người tại 16 xã, phường. Đối tượng được quan tâm gồm lao động nông thôn, người dân tộc thiểu số, người thuộc hộ nghèo, người thất nghiệp và các nhóm chính sách khác. Trên cơ sở đó, Trung tâm xác định quyết tâm đổi mới mục tiêu đào tạo; triển khai các nghề mới, nghề phi nông nghiệp, đáp ứng thị trường lao động.

Các lớp học tiếp tục được tổ chức theo hướng ứng dụng, thực hành và gắn với khả năng tạo việc làm, thu nhập sau đào tạo. Từ đầu năm đến nay, Trung tâm đã mở 3 lớp nghề kỹ thuật chế biến món ăn với 105 học sinh; 1 lớp nghề may với 35 học viên theo đơn đặt hàng của xã Si Pa Phìn. Kiến thức được trang bị tại khóa học nghề ngắn hạn có thể chưa lập tức tạo nên mô hình sản xuất lớn, song có thể giúp người lao động giảm rủi ro, nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí và chủ động hơn trong tổ chức sản xuất.

Để hiệu quả đào tạo được phát huy bền vững, cùng với việc nâng cao chất lượng các lớp học, cần tiếp tục quan tâm hỗ trợ người lao động tiếp cận nguồn vốn, đầu tư thiết bị và kết nối đầu ra cho sản phẩm. Khi đó, kiến thức và kỹ năng được trang bị mới thực sự trở thành hành trang để người lao động chủ động trên con đường phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.