Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, tạo đà cho các dự án hạ tầng về đích

Theo kế hoạch, Dự án Trục 1 - Tây Bắc dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2026. Song, đến nay đoạn từ đường Hồ Tùng Mậu đến tuyến đường sắt Bắc - Nam vẫn còn khoảng 5 hộ dân chưa tháo dỡ hoàn toàn nhà cửa, ảnh hưởng đến tiến độ thi công của dự án. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Áp lực từ mặt bằng

Dự án đường Võ Chí Công (đường ven biển 129), công trình giao thông trọng điểm với tổng mức đầu tư hơn 2.056 tỷ đồng là minh chứng rõ nét cho những vướng mắc hiện nay. Đến thời điểm này, toàn bộ 6 cây cầu lớn trên tuyến gồm Tam Tiến, Diêm Trà, Tam Hiệp, An Tân, Tam Nghĩa và Tam Quang đã hoàn thành; hơn 11,4km mặt đường bê tông nhựa và 17,2km hệ thống điện chiếu sáng cũng cơ bản được hình thành, tạo diện mạo một trục giao thông hiện đại.

Tuy nhiên phần nền đường, yếu tố quyết định khả năng khai thác đồng bộ toàn tuyến lại đang trở thành “nút thắt”. Hiện còn khoảng 5km nền đường đang thi công, trong đó có tới 4,5km phải xử lý đất yếu, kéo theo thời gian chờ lún kéo dài. Trong khi đó, nguồn vật liệu đắp nền khan hiếm khiến tiến độ tiếp tục bị kéo giãn. Theo kế hoạch, các đoạn không xử lý đất yếu dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026, còn các đoạn nền yếu có thể kéo dài đến quý IV/2027.

Ông Nguyễn Minh Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố đang phải xử lý đồng thời nhiều dự án rơi vào tình trạng “có cầu nhưng thiếu đường dẫn”. Riêng với tuyến Võ Chí Công, nếu 5km nền đường không được hoàn thiện do thiếu mặt bằng và vật liệu, toàn bộ hệ thống cầu đã đầu tư vẫn chưa thể phát huy hiệu quả kết nối.

Áp lực giải phóng mặt bằng vì thế ngày càng lớn. Theo thống kê, toàn thành phố hiện có hơn 46.500 hồ sơ cần xử lý. Riêng năm 2026, khối lượng thực hiện lên đến hơn 31.000 hồ sơ, bao gồm khoảng 10.200 hồ sơ đất ở và gần 18.500 trường hợp mồ mả. Dù đã chi trả 531 tỷ đồng tiền bồi thường và di dời được hơn 1.000 ngôi mộ trong quý I/2026, nhưng tiến độ chung vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự chênh lệch giữa giá đất bồi thường và giá đất tái định cư. Khi giá đất tái định cư cao hơn, trong khi cơ chế “đổi đất” không còn áp dụng, nhiều hộ dân còn băn khoăn, ảnh hưởng đến quá trình bàn giao mặt bằng.

Để tháo gỡ, thành phố đang kỳ vọng vào bảng giá đất mới dự kiến ban hành vào cuối tháng 6/2026, đồng thời rà soát quỹ đất tại 34 khu tái định cư và các khu nghĩa trang, sẵn sàng bố trí cho người dân, qua đó tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Không chỉ tuyến Võ Chí Công, Dự án Trục 1 - Tây Bắc (đoạn từ đường Hồ Tùng Mậu đến nút giao quốc lộ 1) cũng đang gặp khó do vướng mặt bằng. Khởi công từ năm 2020, dự án được kỳ vọng là trục giao thông chiến lược kết nối trung tâm thành phố với khu vực tây bắc, nơi định hướng phát triển công nghiệp, đô thị và logistics. Tuy nhiên, đến nay nhiều đoạn tuyến vẫn thi công dang dở, thiếu sự liền mạch.

Việc bàn giao mặt bằng không đồng bộ khiến nhà thầu không thể triển khai liên tục. Người dân trong vùng dự án không khỏi sốt ruột. Chị Lê Thị Châu (tổ 12, phường Liên Chiểu) cho biết gia đình đã bàn giao đất, tháo dỡ nhà cửa từ nhiều tháng nhưng công trình vẫn chậm triển khai. Trong khi đó, anh Hà Ngọc Sơn (tổ 14, phường Liên Chiểu) phản ánh hệ thống thoát nước chưa hoàn thiện gây ứ đọng, ảnh hưởng đến môi trường sống; khu vực hồ Bàu Vàng bị san lấp tạm tiềm ẩn nguy cơ ngập úng.

Đáng chú ý, dù phần lớn hộ dân tại phường Liên Chiểu đã đồng thuận bàn giao mặt bằng, nhưng tiến độ vẫn chậm do thiếu nguồn đất san lấp. Riêng đoạn dài khoảng 150m từ đường Hồ Tùng Mậu đến đường sắt Bắc - Nam thuộc địa bàn phường Hòa Khánh vẫn chưa thể triển khai do còn một số hộ chưa tháo dỡ công trình.

Thiếu nguồn vật liệu san lấp là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án chậm tiến độ. Trong ảnh: Thi công Dự án Trục 1 - Tây Bắc trên địa bàn phường Liên Chiểu. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Quyết liệt tháo gỡ, thúc đẩy tiến độ

Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Đà Nẵng, ngoài vướng mắc về mặt bằng, dự án Trục 1 - Tây Bắc còn gặp khó khăn về địa chất yếu tại khu vực hồ Bàu Tràm, buộc phải xử lý nền móng kỹ lưỡng để bảo đảm chất lượng công trình.

Đến nay vẫn còn khoảng 5 hộ dân dù đã ký biên bản bàn giao nhưng chưa tháo dỡ hoàn toàn nhà cửa, khiến việc thi công các hạng mục chưa thể triển khai đồng bộ. Các đơn vị liên quan đang tiếp tục vận động, hỗ trợ để sớm hoàn tất mặt bằng sạch. Ông Huỳnh Anh Vũ, Chủ tịch UBND phường Hòa Khánh cho hay địa phương đang tập trung tuyên truyền, vận động các hộ còn lại chấp hành bàn giao mặt bằng, đồng thời phối hợp với chủ đầu tư và nhà thầu tận dụng thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ thi công. Dự án Trục 1 - Tây Bắc khi hoàn thành sẽ góp phần mở rộng không gian đô thị về phía tây bắc, kết nối trung tâm với khu công nghiệp Hòa Khánh, cảng Liên Chiểu và các khu đô thị mới; đồng thời giảm tải cho các tuyến hiện hữu như Nguyễn Lương Bằng, Tôn Đức Thắng…

Theo ông Võ Nguyên Chương, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, đơn vị đang tăng cường phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, ban quản lý dự án và chính quyền địa phương, thường xuyên bám sát hiện trường để kịp thời nắm bắt, xử lý dứt điểm từng vướng mắc phát sinh. Trong đó, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là khâu then chốt, có ý nghĩa quyết định đến tiến độ triển khai cũng như khả năng hoàn thành các dự án theo kế hoạch đề ra.

Việc tập trung tháo gỡ vướng mắc, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, được xem là giải pháp căn cơ để khơi thông dòng chảy thi công, tạo điều kiện cho các dự án tăng tốc, sớm hoàn thành, qua đó đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.