Đẩy nhanh tiến độ, tạo chuyển biến rõ nét trong xử lý các vấn đề môi trường

Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai dự và chủ trì hội nghị.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Lê Hải

Hệ thống thể chế cấp thành phố được thiết lập đầy đủ

Theo báo cáo của đoàn giám sát, thực hiện kế hoạch công tác, đoàn đã yêu cầu 19 đơn vị (gồm 3 sở, 15 xã, phường và 1 doanh nghiệp) báo cáo việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường. Qua báo cáo cho thấy, hệ thống thể chế cấp thành phố cơ bản được thiết lập đầy đủ. Thành phố đã ban hành các quyết định về phân cấp quản lý nhà nước lĩnh vực môi trường; quy trình kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật; giá dịch vụ; quản lý chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân.

HĐND thành phố đã ban hành các nghị quyết phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, định mức phân bổ ngân sách cho lĩnh vực môi trường; triển khai Luật Thủ đô về vùng phát thải thấp, quan trắc chất thải công nghiệp và chuyển đổi phương tiện.

Thành viên đoàn giám sát. Ảnh: Lê Hải

Kết quả cho thấy, hai nhà máy điện rác đang vận hành với tổng công suất tối đa theo giấy phép 7.250 tấn/ngày. Thành phố đặt mục tiêu chấm dứt chôn lấp trực tiếp vào cuối năm 2027. Công tác vận hành hai khu xử lý tập trung được cải thiện rõ rệt; môi trường không khí ở các địa phương có nhà máy điện rác đã có nhiều cải thiện.

Quản lý chất thải rắn xây dựng chuyển hướng từ “thu gom và đổ thải” sang “thu gom - xử lý - tái sử dụng, tái chế”. Trong điều kiện các dự án theo quy hoạch chưa vận hành, thành phố đã thiết lập nhanh mạng lưới điểm tập kết, xử lý tạm thời và tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý về định mức, đơn giá - nút thắt kéo dài nhiều năm đối với công tác lập dự toán tái chế.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo cáo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Lê Hải

Công tác quản lý chất lượng môi trường không khí bước đầu hình thành khung kiểm soát từ thể chế, quan trắc, kiểm kê nguồn thải đến công khai thông tin và phối hợp liên vùng. Vùng phát thải thấp được triển khai từ ngày 1-7-2026 với hạ tầng cơ bản đáp ứng yêu cầu giai đoạn đầu; đã chuyển đổi 875 xe buýt sử dụng năng lượng xanh.

Công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm chuyển sang hướng có trọng tâm; hiệu lực xử lý tại cơ sở tăng rõ rệt sau phân cấp. Từ ngày 1-7-2025 đến 31-7-2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành 6 quyết định kiểm tra đối với 45 cơ sở, dự án; xử phạt vi phạm hành chính 6 cơ sở với tổng số tiền 3,1 tỷ đồng...

Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Ngô Sỹ Cường dự và phát biểu tại buổi giám sát. Ảnh: Lê Hải

Đối với Sở Tài chính, thời gian qua, Sở đã tham mưu UBND thành phố triển khai một số dự án xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố tại các xã Trung Giã, Xuân Mai, Đông Anh... bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước, với tổng số 8 dự án.

Bên cạnh kết quả đạt được, đoàn giám sát cũng nêu một số tồn tại, hạn chế như còn thiếu quy định về định mức, đơn giá, tiêu chuẩn, thủ tục đất đai; nguồn lực, điều kiện thực hiện quy định phân cấp ở một số đơn vị chưa bảo đảm; chưa có sự thống nhất giữa cơ quan tài chính, cơ quan quản lý chuyên ngành và cơ sở; quy hoạch chuyên ngành xử lý chất thải rắn chưa được cập nhật, hạ tầng còn thiếu theo quy hoạch.

Thành viên đoàn giám sát phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Lê Hải

Thành viên đoàn giám sát trao đổi về một số nội dung cần làm rõ. Ảnh: Lê Hải

Sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường

Tại buổi làm việc, các đại biểu cho rằng cần đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường ngay trong năm 2026, nhất là định mức, đơn giá tái chế chất thải xây dựng, xử lý rác phát điện và sử dụng vật liệu tái chế trong các dự án đầu tư công.

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn đang được triển khai, thành phố cần sớm có giải pháp xử lý, tái sử dụng đất đào, bùn thải và chất thải xây dựng, hạn chế chôn lấp và lãng phí tài nguyên. Cùng với đó, những vấn đề như xử lý tro xỉ, tro bay và phân loại rác tại nguồn vẫn cần tiếp tục tháo gỡ, nhất là đầu ra cho các sản phẩm tái chế và rác hữu cơ.

Phát biểu tại buổi làm việc, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng cho biết, đoàn giám sát ghi nhận những kết quả của các đơn vị trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường. Đoàn giám sát cũng nhận thấy vẫn còn những tồn tại, hạn chế trong công tác phân cấp, phân quyền; phân loại rác tại nguồn; xử lý chất thải rắn sinh hoạt...

Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Lê Hải

Đoàn giám sát đề nghị các sở, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện báo cáo, trong đó làm rõ những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân chủ quan, nhất là trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương. Đồng thời các đơn vị khi kiến nghị, đề xuất cần nêu cụ thể những chính sách thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố để đoàn làm cơ sở phục vụ công tác giám sát và hoàn thiện báo cáo.

Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai đề nghị đoàn giám sát rà soát, bổ sung vào báo cáo các nội dung, kiến nghị có thời hạn hoàn thành, làm cơ sở phục vụ phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố trong tháng 10 tới; đồng thời tiếp tục theo dõi, tái giám sát việc thực hiện các kết luận sau giám sát.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai phát biểu kết luận buổi làm việc. Ảnh: Lê Hải

Đối với những vấn đề qua rà soát cần thúc đẩy tiến độ, nâng cao hiệu quả thực hiện phải được tập trung xử lý để đến phiên giải trình có kết quả rõ nét, qua đó dành thời gian cho những vấn đề lớn, có tính chất trọng tâm của thành phố.

Về cơ chế theo dõi sau giám sát, Phó Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh, các cơ quan cần cập nhật dữ liệu, thiết lập hệ thống, báo cáo thường xuyên để theo dõi, giám sát và cảnh báo kịp thời những nội dung chậm tiến độ hoặc phát sinh. Đề nghị UBND thành phố, các cơ quan liên quan phối hợp cung cấp thông tin cho Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố để phục vụ công tác giám sát được thường xuyên.