Dạy Toán bằng tiếng Anh 'cộng hưởng' giữa kinh nghiệm và sức trẻ
Khi triển khai dạy học môn Toán bằng tiếng Anh sẽ góp phần giúp học sinh phát triển tư duy, lập luận và giải quyết vấn đề.
Sở GD&ĐT Hà Nội vừa tổ chức chuyên đề cấp thành phố “Dạy học môn Toán bằng tiếng Anh, phát triển tư duy, lập luận, giải quyết vấn đề” tại Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An, phường Tây Hồ. Đây là chuyên đề mô hình điểm Mức độ 3, triển khai theo Kế hoạch số 259/KH-UBND của UBND TP Hà Nội và Công văn số 5595 của Sở GD&ĐT Hà Nội về đưa tiếng Anh dần trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Khi tiếng Anh trở thành công cụ tư duy trong giờ Toán
Trong tiết dạy minh họa môn Toán lớp 8, thầy Trịnh Thanh Hải cùng học sinh lớp 8A1 đã khám phá bài học ‘Đường trung bình của tam giác’ hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Bài học bắt đầu từ tình huống thực tế: Làm thế nào để xác định khoảng cách giữa hai điểm khi một hồ nước ngăn cản việc đo đạc trực tiếp? Từ vấn đề đặt ra, học sinh từng bước khám phá kiến thức thông qua dự đoán, đo đạc, thảo luận nhóm, chứng minh và vận dụng tính chất đường trung bình của tam giác để tìm lời giải.

Thầy Trịnh Thanh Hải trong giờ dạy chuyên đề môn Toán bằng tiếng Anh.
Trong suốt tiết học, tiếng Anh được sử dụng như một công cụ để học sinh tiếp cận và khám phá kiến thức toán học. Các em không chỉ nghe giảng mà còn trao đổi, trình bày cách giải và bảo vệ lập luận bằng tiếng Anh. Giáo viên kết hợp kỹ thuật khăn trải bàn, hoạt động nhóm và học liệu số, tạo điều kiện để học sinh chủ động tham gia vào quá trình học tập.
Cách tổ chức này cho thấy dạy Toán bằng tiếng Anh không đơn thuần là chuyển ngữ một bài giảng từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Quan trọng hơn, học sinh cần hiểu bản chất kiến thức, biết tư duy và sử dụng ngoại ngữ để diễn đạt suy nghĩ, giải quyết vấn đề. Khi được tổ chức phù hợp, tiếng Anh sẽ trở thành phương tiện hỗ trợ học tập thay vì rào cản đối với người học.
Sinh năm 2002, thầy Trịnh Thanh Hải gây ấn tượng bởi phong thái tự tin, khả năng sử dụng tiếng Anh thành thạo và phương pháp tổ chức lớp học linh hoạt. Trong tiết dạy, thầy không chỉ chú trọng truyền đạt kiến thức mà còn tạo cơ hội để học sinh trao đổi, phản biện và chủ động tìm ra lời giải.

Các em học sinh cùng thảo luận, trao đổi bài học.
Trong giờ học, khi nhận thấy một nhóm học sinh chưa giành được bông hoa điểm thưởng nào trong hoạt động thi đua, thầy Hải đã khéo léo động viên để các em tiếp tục tự tin tham gia. Giữa nhiều hoạt động của một tiết dạy chuyên đề, giáo viên trẻ vẫn quan tâm đến tâm lý, cảm xúc và động lực học tập của từng nhóm học sinh.
Sự tinh tế ấy cho thấy năng lực sư phạm không chỉ thể hiện ở kiến thức chuyên môn hay khả năng sử dụng ngoại ngữ mà còn ở cách giáo viên thấu hiểu, khích lệ và tạo dựng môi trường học tập tích cực.
Một giờ học hiệu quả cần giúp học sinh cảm thấy được tôn trọng, có cơ hội thể hiện và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động chung.
Sau tiết dạy, đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội ghi nhận năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học, phong thái sư phạm và phương pháp tổ chức hoạt động của thầy Trịnh Thanh Hải. Hình ảnh người thầy trẻ tự tin dẫn dắt học sinh tư duy, lập luận bằng tiếng Anh cũng cho thấy tiềm năng của đội ngũ giáo viên thế hệ mới trong việc tiếp cận những phương pháp giáo dục hiện đại.
Sự đồng hành giữa các thế hệ nhà giáo

Qua tiết dạy môn Toán bằng tiếng Anh, học sinh được phát huy sự chủ động, tư duy lập luận và giải quyết vấn đề.
Dưới sự định hướng của nhà giáo Vũ Hạnh Nguyên – Hiệu trưởng Trường Tiểu học & THCS Chu Văn An, việc dạy học các môn bằng tiếng Anh được nhà trường triển khai theo lộ trình, chú trọng bảo đảm chất lượng kiến thức bộ môn và phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ của học sinh.
Nhà trường xây dựng cơ chế phối hợp giữa giáo viên Toán và giáo viên tiếng Anh trong thiết kế bài dạy, chuẩn bị học liệu và đánh giá hiệu quả học tập. Trong đó, cô Vương Thị Thu Thủy, Tổ trưởng Tổ Toán – Tin và cô Hoàng Lan, Tổ trưởng Tổ Ngoại ngữ cùng các đồng nghiệp đã đồng hành, hỗ trợ giáo viên trẻ về chuyên môn và phương pháp tổ chức hoạt động.
Tại chuyên đề, cô Vương Thị Thu Thủy giới thiệu quy trình phối hợp liên tổ gồm 5 bước, từ xác định kiến thức trọng tâm, xây dựng khung hỗ trợ ngôn ngữ, thiết kế học liệu đến dạy thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện.
Nhà trường đồng thời chia sẻ bộ tài liệu phục vụ dạy học Toán bằng tiếng Anh, gồm học liệu, công cụ đánh giá và tài liệu hướng dẫn để các cơ sở giáo dục khác tham khảo, vận dụng.

Các đại biểu chúc mừng thành công của tiết dạy chuyên đề.
Thực tiễn này cho thấy, đổi mới phương pháp dạy học không chỉ phụ thuộc vào năng lực của một giáo viên mà cần sự phối hợp của cả tập thể sư phạm. Những nhà giáo giàu kinh nghiệm mang đến chiều sâu chuyên môn, sự vững vàng trong tổ chức dạy học; trong khi giáo viên trẻ đóng góp năng lực ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ, sự năng động và tinh thần sẵn sàng thử nghiệm những cách làm mới.
Khi người đi trước sẵn sàng chia sẻ, tin tưởng và trao cơ hội, còn người trẻ chủ động học hỏi, phát huy thế mạnh, những ý tưởng đổi mới có thêm điều kiện để trở thành hoạt động giáo dục thực chất. Sự cộng hưởng ấy không chỉ tạo nên một tiết dạy minh họa mà còn góp phần xây dựng môi trường chuyên môn tích cực, nơi các thế hệ nhà giáo cùng phát triển.

TS Đặng Trần Xuân trao đổi chuyên môn với các nhà giáo sau tiết chuyên đề.
TS Đặng Trần Xuân – Phó Trưởng Phòng Giáo dục Trung học, Sở GD&ĐT Hà Nội nhấn mạnh, dạy Toán bằng tiếng Anh không phải là dịch một bài giảng từ tiếng Việt sang tiếng Anh hay biến giờ Toán thành giờ kiểm tra từ vựng. Điều quan trọng là học sinh phải hiểu kiến thức, biết đặt câu hỏi, trình bày suy nghĩ, lập luận và giải quyết vấn đề bằng tiếng Anh.
Định hướng này đặt ra yêu cầu đối với các trường là không chạy theo hình thức, không đặt nặng việc sử dụng tiếng Anh bằng mọi giá mà cần bảo đảm chất lượng học tập và sự tiến bộ của học sinh. Để thực hiện hiệu quả chủ trương đưa tiếng Anh dần trở thành ngôn ngữ thứ hai, các nhà trường cần chuẩn bị đồng bộ về đội ngũ, phương pháp, học liệu và lựa chọn lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.
"Từ chuyên đề lần này, có thể thấy vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ quản lý trong định hướng chuyên môn, tạo điều kiện để giáo viên phát triển năng lực và chia sẻ kinh nghiệm. Sự kết hợp giữa những nhà giáo giàu kinh nghiệm với thế hệ giáo viên trẻ có năng lực ngoại ngữ, công nghệ và tư duy đổi mới là một trong những yếu tố góp phần đưa chủ trương giáo dục vào thực tiễn", TS Đặng Trần Xuân phân tích.

