Dạy trẻ kỹ năng này để lớn lên thành công hơn

Trẻ được dạy về cách quản lý cảm xúc sớm lớn lên sẽ khỏe mạnh, ít trầm cảm và cô đơn. Ảnh: Mochi Mochi/ Pexels.

Những người thuộc thế hệ Millennials (sinh năm 1981-1996) học bảng chữ cái và học cách đề phòng người lạ từ các buổi sinh hoạt ở trường. Điều hầu hết chúng ta không được dạy là phải làm gì khi tức giận, quá tải hoặc sắp mất kiểm soát hoàn toàn, theo VICE.

Lợi ích không ngờ

Một nhóm trẻ mầm non ở bang Pennsylvania (Mỹ) từng có trải nghiệm khác vào đầu những năm 2000, nhờ chương trình REDI mà trong đó, các em đóng vai "chú rùa". Khi bực bội, trẻ học cách dừng lại, hít một hơi thật sâu và tìm hiểu xem điều gì đang làm mình khó chịu.

Giáo viên cũng dùng con rối điều khiển bằng tay và nhập vai các nhân vật để dạy trẻ cách kết bạn và giải quyết mâu thuẫn mà không cần đến việc cắn hay cào cấu nhau. Phụ huynh cũng được phát tài liệu hướng dẫn để cùng luyện tập với con tại nhà.

Gần 20 năm sau, những bài học ấy vẫn phát huy tác dụng. Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Bang Pennsylvania theo dõi lại nhóm trẻ này khi các em 21-22 tuổi. Kết quả cho thấy những người từng tham gia chương trình REDI ít bị trầm cảm, ít cô đơn và ít gặp vấn đề về hành vi hơn so với những người học ở các lớp thông thường. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí American Psychologist, nhóm này cũng cho biết họ có nhiều đồng cảm hơn và hài lòng hơn với cuộc sống.

Dạy trẻ quản lý cảm xúc, cơn giận là điều cần thiết. Ảnh: Toan Nguyen/ Pexels.

Mối liên hệ tích cực còn thể hiện ở sức khỏe thể chất. Theo nhóm nghiên cứu tại Đại học Bang Pennsylvania, những người tham gia cho biết mỗi tháng họ có thêm gần hai ngày khỏe mạnh. Con số này nghe có vẻ khiêm tốn, nhưng có thêm vài ngày cảm thấy khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần là điều mà hầu hết người trưởng thành đều sẵn lòng đón nhận.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những trẻ từng trải qua nhiều khó khăn hơn trong quá trình lớn lên, như hoàn cảnh gia đình bất ổn hoặc từng chứng kiến bạo lực, thu được lợi ích lớn hơn về khả năng đồng cảm và hòa nhập xã hội. Đây là những đứa trẻ phải đối mặt với nhiều điều hơn phần lớn bạn bè cùng trang lứa, và việc học cách xử lý cảm xúc dường như đã giúp ích cho các em nhiều năm sau đó.

Giúp trẻ xử lý cơn cáu giận

Việc trẻ nhỏ thường xuyên cáu giận, khóc lóc hoặc phản ứng mạnh khi không được đáp ứng mong muốn có thể khiến cha mẹ mất kiên nhẫn. Tuy nhiên, thay vì chỉ yêu cầu con nín khóc, ngừng tức giận hoặc lập tức nghe lời, người lớn có thể giúp trẻ nhận biết điều đang diễn ra bên trong mình và tìm cách phản ứng phù hợp hơn.

Đây cũng là hướng tiếp cận được đề cập trong cuốn Giúp trẻ xử lý cơn cáu giận - 57 bài luyện tập để điều khiển cơn giận của trẻ của Shoko Kanno.

Cuốn sách giải thích về cấu trúc của "cơn giận" và "cách quản lý cơn nóng giận" nhằm giúp tự điều khiển cơn giận của bản thân. Hơn nữa, tác giả cũng đưa ra rất nhiều tình huống có thể áp dụng vào đời sống thường nhật, phát huy biện pháp quản lý cơn giận này khi cha mẹ và con cái cùng chung sống dưới một mái nhà. Nhờ đó cha mẹ có thể xây dựng mối quan hệ tin cậy với con một cách tự nhiên nhất.

Việc thấu hiểu "cơn nóng giận" của con sẽ giúp các bậc phụ huynh có cơ hội trải qua những ngày tháng vui vẻ, trọn vẹn bên con hơn.

Những kỹ năng ấy cần được rèn luyện qua nhiều tình huống, với sự kiên nhẫn và làm gương từ người lớn. Một đứa trẻ chưa thể tự điều chỉnh cảm xúc tốt trong mọi hoàn cảnh, nhưng việc được hướng dẫn từ sớm có thể giúp em dần hình thành cách ứng phó lành mạnh hơn khi gặp khó khăn.

Theo một nghiên cứu riêng biệt của Đại học bang Pennsylvania thực hiện bằng cách chấm điểm kỹ năng xã hội của khoảng 750 trẻ khi các em 5 tuổi (thời mẫu giáo), rồi theo dõi đến năm 25 tuổi.

Kết quả cho thấy, khi so hai trẻ có điểm số chênh nhau 1 điểm, trẻ điểm cao hơn có khả năng lấy bằng đại học cao gấp đôi và khả năng có việc làm toàn thời gian cao hơn 46%.

Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn có một số hạn chế. Các nhà nghiên cứu chương trình REDI dựa vào lời tự thuật của những người trưởng thành trẻ về trải nghiệm của chính họ và tất cả đối tượng đều đến từ Pennsylvania. Bên cạnh đó, chương trình dạy cả kỹ năng ngôn ngữ và đọc viết song song với kỹ năng cảm xúc, nên không thể dành toàn bộ công lao cho "chú rùa".