ĐBQH: Cần xem xét xử lý hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng từ khi chuẩn bị phạm tội

Thảo luận tại hội trường về dự án Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi sáng nay, 27-10, đại biểu Phan Thị Thuỳ Linh (đoàn Thanh Hoá) bày tỏ sự tán thành và đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã chuẩn bị dự án Luật rất công phu, kỹ lưỡng với tư duy lập pháp hiện đại, bảo đảm sự cân bằng giữa nghiêm trị những hành vi tội phạm nguy hiểm mới và việc mở rộng chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước.

Đồng tình với việc dự thảo BLHS đã cấu trúc lại các tội phạm trên không gian mạng theo một chuỗi hành vi, từ chuẩn bị, tổ chức đến thực hiện, theo đại biểu, đây là một cách tiếp cận rất mới, phù hợp với thực tiễn phát triển các công nghệ hiện đại, cũng như phù hợp với thực tiễn đấu tranh đối với nhiều vụ án chiếm đoạt tài sản quy mô lớn đã diễn ra gần đây trên mạng.

Đại biểu Phan Thị Thuỳ Linh (đoàn Thanh Hoá) phát biểu

Theo đại biểu, Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng tại dự thảo BLHS hiện chưa thuộc danh mục các tội bị xử lý từ giai đoạn chuẩn bị tại Điều 14. Trong khi để lừa đảo, đối tượng phải chuẩn bị từ trước như mua gom tài khoản ngân hàng, mua SIM không chính chủ và dựng trang web giả mạo. “Chúng ta cần rà soát kỹ đối với nội dung này, bởi chặn được từ khâu chuẩn bị là sẽ chặn được thiệt hại trước khi tiền của người dân thực sự bị chuyển đi” - đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Phan Thị Thuỳ Linh cũng cho rằng, chúng ta cần phân biệt công cụ phạm tội với công cụ được sử dụng trong hoạt động bảo mật hợp pháp. Với cùng một phần mềm, nhưng chuyên gia bảo mật dùng để kiểm tra hệ thống, còn tin tặc sẽ dùng để xâm nhập. Dự thảo đã xác định dấu hiệu định tội là các thiết bị, phần mềm được thiết kế hoặc chỉnh sửa có tính năng chủ yếu là để thực hiện hành vi phạm tội, đây là một tiêu chí rất xác đáng.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần làm rõ thêm về mục đích phạm tội của người thực hiện hành vi, bởi chúng ta không thể chỉ lấy tính năng kỹ thuật của công cụ làm căn cứ duy nhất để kết luận về mục đích phạm tội.

Quang cảnh phiên họp

Từ cơ sở đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào dự thảo BLHS một quy định loại trừ “hoạt động nghiên cứu, kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin mạng được chủ hệ thống thông tin ủy quyền hoặc thực hiện theo hợp đồng hợp pháp thì không thuộc trường hợp sử dụng vào mục đích trái pháp luật”. Bởi, chúng ta cần xử lý nghiêm những hành vi cố ý phạm tội trên không gian mạng để tách biệt rõ với những hành vi thử nghiệm như tấn công giả định hợp pháp và đúng quy định, nhằm bảo vệ đội ngũ an ninh mạng mà đất nước đang cần.

“Mỗi thay đổi chính sách đều phải đi cùng với căn cứ quy trách nhiệm rõ ràng. Theo đó, người dân sẽ được bảo vệ trước nguy cơ lừa đảo từ sớm; một doanh nghiệp chân chính sẽ không phải lo bị quy trách nhiệm vì sai phạm của một cá nhân và một kỹ sư bảo mật sẽ yên tâm làm việc mà không sợ bị coi là tin tặc. Pháp luật hình sự nghiêm minh là khi người có tội không thể trốn tránh trách nhiệm và người không có tội sẽ luôn luôn được bảo vệ. Dự thảo BLHS sửa đổi đang đi đúng theo hướng này” - đại biểu nhận định.