ĐBSCL có thể xuất hiện xâm nhập mặn từ cuối tháng 12

Quang cảnh hội nghị.

Sáng 17/9, Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch vận hành công trình ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027 và ký kết quy chế phối hợp quản lý, khai thác, bảo vệ công trình thủy lợi vùng ĐBSCL.

Theo nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, nguồn nước về ĐBSCL trong mùa khô tới có khả năng ở mức thấp. Một số thời kỳ có thể không xuất hiện mưa trái mùa. Tại khu vực Cái Lớn - Cái Bé, xâm nhập mặn có thể bắt đầu từ cuối tháng 12/2026 và duy trì ở mức cao trong khoảng tháng 2 đến tháng 4/2027.

Trong tháng 1 và 2/2027, các vùng sản xuất lúa - tôm tại một số địa phương có nguy cơ thiếu nước ngọt. Sang tháng 3 và 4, xâm nhập mặn được dự báo ảnh hưởng rõ hơn đến sản xuất tại TP Cần Thơ. Nếu vận hành công trình không phù hợp, ranh mặn 1g/l có thể vượt qua cầu Cái Tư, nhất là tại những khu vực lấy nước mặn phục vụ nuôi trồng thủy sản.

Tại khu vực Cái Lớn, ranh mặn 4g/l được dự báo có thể vào sâu 55-58km, trong khi ranh mặn 1g/l có thể vào sâu 63-65km. Độ mặn cao nhất có khả năng xuất hiện trong các kỳ triều cường, từ cuối tháng 3 đến giữa tháng 4/2027.

Theo kịch bản dự báo, mức độ xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027 có thể cao hơn trung bình nhiều năm, nhưng thấp hơn các mùa khô 2015-2016 và 2019-2020.

Bản đồ ranh mặn theo kịch bản dự báo xâm nhập mặn nguy cơ cực cao.

Chuẩn bị hai kịch bản vận hành

Trên cơ sở dự báo, Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam xây dựng hai phương án vận hành hệ thống công trình theo kịch bản nguy cơ cao và nguy cơ rất cao.

Với kịch bản nguy cơ rất cao, khoảng 85.800ha lúa đông xuân, 120.000ha lúa - tôm và 45.000ha cây ăn trái vùng ven biển có khả năng bị ảnh hưởng.

Khi độ mặn tăng, công trình Cái Lớn sẽ vận hành theo diễn biến thủy triều. Khi triều lên, phần lớn cửa van được đóng để hạn chế nước mặn xâm nhập; khi triều xuống, mở từ 2-4 cửa để tháo, rửa mặn và duy trì dòng chảy môi trường. Công trình Cái Bé được phối hợp vận hành cùng Cái Lớn.

Theo hai kịch bản, thời gian vận hành kiểm soát mặn của hệ thống Cái Lớn - Cái Bé có thể kéo dài khoảng 53 ngày ở kịch bản nguy cơ cao và 72 ngày ở kịch bản nguy cơ rất cao.

Tuy nhiên, hệ thống Cái Lớn - Cái Bé chưa được khép kín hoàn toàn. Do đó, việc kiểm soát mặn cần phối hợp với các hệ thống thủy lợi liên quan, nhất là Tứ giác Long Xuyên và Quản Lộ - Phụng Hiệp.

Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn về khí tượng thủy văn, tài nguyên nước và các đơn vị quản lý công trình để cập nhật dự báo, cảnh báo sớm và thống nhất phương án vận hành. Lịch vận hành cũng được thông tin đến người dân; việc phối hợp với các đơn vị quản lý giao thông thủy được tăng cường trong thời điểm đóng nhiều cửa van.

Cống Cái Lớn được vận hành phục vụ kiểm soát nguồn nước, đảm bảo sản xuất tại An Giang.

Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam Lê Tự Do đề nghị các địa phương trong vùng hưởng lợi chủ động điều chỉnh lịch thời vụ theo nguồn nước, trữ nước ngọt trong kênh, mương và công trình tạm, sử dụng nước tiết kiệm.

Người dân được khuyến cáo theo dõi lịch vận hành công trình, chủ động điều chỉnh sản xuất, nhất là nuôi trồng thủy sản, phù hợp với diễn biến nguồn nước và độ mặn.

Công ty cũng chuẩn bị vật tư, phương tiện, lực lượng trực phòng chống thiên tai; tăng cường trực trong các đợt triều cường, thời tiết bất lợi và khi xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn, đồng thời xây dựng phương án diễn tập ứng phó trong mùa khô 2026-2027.