ĐBSCL lan tỏa tiến bộ khoa học, trình diễn giống lúa mới 'siêu đỉnh'

Gian hàng lúa gạo mới của Viện Lúa ĐBSCL - Ảnh: V.K.K

Ngày 6.3, Viện Lúa ĐBSCL tổ chức “Ngày hội nông dân trồng lúa năm 2026”, thu hút đông đảo nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và cán bộ ngành nông nghiệp tham gia. Đây là hoạt động thường niên nhằm giới thiệu các giống lúa mới, trình diễn quy trình kỹ thuật canh tác tiên tiến và tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học với sản xuất thực tiễn.

TS. Trần Ngọc Thạch - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL - cho biết: “Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành lúa gạo Việt Nam đang đẩy mạnh tái cơ cấu theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng. ĐBSCL - vùng sản xuất lúa gạo lớn nhất cả nước – đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và chi phí sản xuất ngày càng tăng. Vì vậy, việc nghiên cứu, chọn tạo và chuyển giao các giống lúa mới có năng suất cao, chất lượng tốt và thích ứng điều kiện sinh thái được xem là giải pháp quan trọng”.

Trình diễn các giống lúa mới triển vọng

Ngay từ sáng sớm, các đại biểu và nông dân đã tham quan các mô hình ruộng lúa trình diễn với nhiều giống lúa mới do Viện Lúa ĐBSCL nghiên cứu và chọn tạo. Đây là những giống lúa có tiềm năng năng suất cao, hạt gạo dài, chất lượng tốt và phù hợp với nhu cầu thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

Tại khu trình diễn, nông dân được trực tiếp quan sát đặc điểm sinh trưởng của từng giống lúa, so sánh chiều cao cây, số chồi, khả năng chống chịu sâu bệnh và tiềm năng năng suất. Các cán bộ kỹ thuật và nhà khoa học cũng giải thích chi tiết về đặc tính nông học của từng giống, giúp bà con hiểu rõ ưu điểm và điều kiện canh tác phù hợp.

Một nội dung đặc biệt thu hút sự quan tâm của người tham dự là hoạt động đánh giá chất lượng cơm - nơi các giống lúa mới được nấu thử để so sánh độ dẻo, độ thơm và chất lượng gạo. Đây là tiêu chí quan trọng trong việc lựa chọn giống lúa phục vụ thị trường gạo chất lượng cao.

Nông dân thử các loại cơm gạo mới - Ảnh: V.K.K

Trình diễn quy trình kỹ thuật canh tác hiện đại

Ông Lý Văn Phong - chuyên viên Phòng Kinh tế xã Tân Thạnh, tỉnh Long An - cho rằng: “Không chỉ giới thiệu giống mới, ngày hội còn trình diễn quy trình kỹ thuật canh tác lúa tiên tiến nhằm giúp nông dân tiếp cận các phương pháp sản xuất hiệu quả và bền vững”.

Các chuyên gia nông nghiệp đã hướng dẫn quy trình từ khâu chọn giống, xử lý hạt giống, gieo sạ, quản lý dinh dưỡng cho đến phòng trừ sâu bệnh. Nhiều giải pháp kỹ thuật mới được giới thiệu như gieo sạ thưa, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất.

Những quy trình này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn giảm chi phí đầu vào, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và bảo vệ môi trường. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp xanh và giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất lúa.

Đánh giá hiện trạng sản xuất lúa ĐBSCL

Trong chương trình ngày hội, các nhà khoa học đã trình bày hiện trạng sản xuất lúa tại vùng ĐBSCL năm 2025 và định hướng năm 2026. Theo đánh giá của các chuyên gia, khu vực này vẫn giữ vai trò quan trọng trong an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu gạo.

Tuy nhiên, sản xuất lúa hiện nay cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn như chi phí vật tư nông nghiệp tăng cao, biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe về chất lượng gạo.

Do đó, việc phát triển các giống lúa mới có năng suất cao, chất lượng tốt và thích ứng với điều kiện bất lợi là nhiệm vụ quan trọng của ngành khoa học nông nghiệp. Các giống lúa mới được nghiên cứu không chỉ chú trọng năng suất mà còn hướng đến khả năng chịu hạn, chịu mặn và giảm phát thải trong canh tác.

Nông dân quan tâm đến giống lúa trình diễn - Ảnh: Văn Kim Khanh

Tọa đàm về giống, kỹ thuật và thị trường

Một nội dung quan trọng của ngày hội là tọa đàm giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân về các vấn đề liên quan đến giống lúa, kỹ thuật canh tác, liên kết sản xuất và thị trường tiêu thụ.

Tại đây, nhiều nông dân đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong sản xuất lúa, đồng thời nêu ra những khó khăn đang gặp phải như chi phí phân bón, dịch bệnh và biến động giá lúa gạo.

Ông Nguyễn Văn Hiệp - nông dân xã Trường Xuân, TP.Cần Thơ - cho rằng, các chuyên gia đã đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, trong đó nhấn mạnh vai trò của việc sử dụng giống lúa chất lượng cao, áp dụng quy trình canh tác tiên tiến và tăng cường liên kết chuỗi giá trị giữa nông dân và doanh nghiệp.

Việc tham gia ngày hội giúp nông dân hiểu rõ hơn về hiệu quả của các giống lúa mới cũng như các phương pháp canh tác hiện đại. Từ đó, bà con có thể áp dụng vào sản xuất để nâng cao năng suất và chất lượng lúa gạo.

Giới thiệu các loại gạo ngon từ lúa mới canh tác - Ảnh: V.K.K

Lan tỏa tiến bộ khoa học đến nông dân

TS. Nguyễn Thúy Kiều Tiên - Phó Viện trưởng Viện lúa ĐBSCL - nhìn nhận: “Ngày hội nông dân trồng lúa năm 2026” không chỉ là dịp giới thiệu các giống lúa mới mà còn là cầu nối quan trọng giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất. Thông qua hoạt động trình diễn và trao đổi kỹ thuật, nông dân có cơ hội tiếp cận trực tiếp các tiến bộ khoa học – công nghệ trong lĩnh vực trồng lúa.

Theo các nhà khoa học, trong thời gian tới việc nghiên cứu giống lúa cần tập trung vào các tiêu chí như năng suất cao, chất lượng gạo tốt, thích ứng biến đổi khí hậu và giảm phát thải trong sản xuất.

Song song đó, việc chuyển giao kỹ thuật cho nông dân cũng cần được tăng cường thông qua các mô hình trình diễn, tập huấn và ngày hội nông nghiệp. Đây là cách hiệu quả để rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng.

Theo TS. Trần Ngọc Thạch, "Ngày hội nông dân trồng lúa năm 2026” không chỉ góp phần giới thiệu giống lúa mới mà còn lan tỏa tư duy sản xuất nông nghiệp hiện đại. Khi nông dân chủ động tiếp cận và ứng dụng khoa học – công nghệ, ngành lúa gạo Việt Nam sẽ có thêm động lực phát triển bền vững, nâng cao giá trị và vị thế trên thị trường quốc tế.

Văn Kim Khanh