Đề án 05 - Dấu ấn nổi bật của lực lượng CAND vì hòa bình thế giới

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết: “Giữ gìn hòa bình thế giới tức là giữ gìn lợi ích của nước ta” nhằm khẳng định lập trường đối ngoại của Việt Nam là yêu chuộng hòa bình, chống chiến tranh xâm lược; nhấn mạnh tính gắn bó giữa lợi ích quốc gia và hòa bình thế giới. Lời Bác năm xưa vẫn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay khi Việt Nam nói chung, lực lượng CAND nói riêng đang tham gia tích cực vào hoạt động GGHB LHQ.

Không ngừng tăng quân số

Ngày 13/10/2022 đánh dấu một sự kiện đặc biệt quan trọng với lực lượng CAND Việt Nam khi 3 sĩ quan đầu tiên là Đại tá Lê Quốc Huy, Thượng tá Vũ Việt Hùng và Thượng tá Lương Thị Trà Vinh bắt đầu hành trình tham gia nhiệm vụ GGHB LHQ tại Phái bộ UNMISS (Nam Sudan). Khoác lên mình bộ trang phục GGHB LHQ của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, đội chiếc mũ nồi xanh là biểu tượng của hòa bình, mang theo lời thề danh dự “đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì khi Tổ quốc, Đảng và Nhân dân cần đến”, họ sẵn sàng bước vào một giai đoạn nhiều thử thách, chông gai nhưng cũng đầy mới mẻ, ý nghĩa.

Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) trao quyết định cho các sĩ quan CAND đi làm nhiệm vụ GGHB LHQ, tháng 10/2022.

Để chuẩn bị cho lần tham gia đầu tiên này, ngay từ năm 2016, Bộ Công an đã tuyển chọn các sĩ quan theo tiêu chí khắt khe của LHQ và tổ chức cho các sĩ quan tham gia các hoạt động đào tạo, tập huấn do LHQ, cảnh sát một số quốc gia, Cục GGHB Việt Nam, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an tổ chức.

Nghị quyết số 22-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định: “Chủ động, tích cực tham gia các cơ chế đa phương về quốc phòng, an ninh, trong đó có việc tham gia các hoạt động hợp tác ở mức cao hơn như hoạt động GGHB LHQ…”.

Từ đó đến nay, lực lượng CAND đã không ngừng tăng quân số tham gia GGHB. Đã có 8 tổ công tác, 30 lượt sĩ quan CAND triển khai theo hình thức cá nhân tại các phái bộ, 1 sĩ quan triển khai theo hình thức cá nhân tại Trụ sở LHQ. Số lượng các sĩ quan tham gia trong mỗi tổ đều tăng lên, từ 3 sĩ quan/tổ công tác, đến nay có 6 sĩ quan/tổ công tác. Con số đó đã nói lên chặng đường đầy nỗ lực của CAND Việt Nam trong quá trình tham gia vào hoạt động GGHB LHQ.

Mở rộng địa bàn

Song song với việc tăng quân số, địa bàn thực hiện nhiệm vụ của lực lượng CAND Việt Nam tại các Phái bộ ngày càng mở rộng. Từ Phái bộ đầu tiên - UNMISS (Cộng hòa Nam Sudan), đến nay, các sĩ quan Công an Việt Nam đang dần có mặt tại các Phái bộ UNISFA (khu vực Abyei - khu vực tranh chấp nằm giữa Sudan và Nam Sudan) và MINUSCA (Phái bộ có vũ trang ở Cộng hòa Trung Phi). Tại trụ sở LHQ (New York, Hoa Kỳ) cũng đã có sự hiện diện của sĩ quan Công an Việt Nam.

Thượng tướng Lương Tam Quang, Thứ trưởng Bộ Công an (nay là Đại tướng, Bộ trưởng) và ngài Guang Cong, Phó trưởng Phái bộ GGHB LHQ tại Nam Sudan, tháng 3/2024.

Ở nhiều vị trí công tác, các tổ công tác luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Văn phòng Thường trực Bộ Công an về GGHB LHQ. Đó là nguồn động viên rất lớn để họ vượt lên mọi hoàn cảnh và điều kiện làm việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

“Việc Bộ Công an chính thức cử 3 sĩ quan tham gia lực lượng GGHB LHQ tại Nam Sudan là một dấu mốc quan trọng, là điểm sáng nổi bật trong hoạt động đối ngoại an ninh, một bước tiến trong hội nhập, hợp tác, phát triển toàn diện; khẳng định nhất quán quan điểm Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế”, Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm) nhấn mạnh tại Lễ trao quyết định của Chủ tịch nước cho ba sĩ quan đầu tiên đi thực hiện nhiệm vụ GGHB LHQ tại Phái bộ UNMISS, Nam Sudan, ngày 10/10/2022.

Vượt qua những thử thách khắc nghiệt về điều kiện khí hậu, dịch bệnh, xa gia đình trong thời gian dài, các sĩ quan Công an “mũ nồi xanh” đã và đang tham gia vào nhiều hoạt động của phái bộ, từ công tác tham mưu, điều phối, huấn luyện đến bảo vệ dân thường; hoạt động dân vận, nhân đạo, hỗ trợ cộng đồng.

Thứ trưởng Lương Tam Quang (nay là Đại tướng, Bộ trưởng) trao vali khám nghiệm hiện trường giao thông tặng cảnh sát nước Cộng hòa Nam Sudan, tháng 3/2024.

Các sĩ quan đã và đang phát huy thế mạnh chuyên môn, khẳng định năng lực, sở trường trong môi trường quốc tế; luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao; được lãnh đạo các phái bộ đánh giá cao.

Với sự kỷ luật, chuyên nghiệp, khả năng thích ứng đa văn hóa, hình ảnh các sĩ quan Công an Việt Nam đội mũ nồi xanh lên đường làm nhiệm vụ quốc tế đã trở nên quen thuộc, tạo uy tín với LHQ và người dân sở tại. Màu cờ Việt Nam dần phủ rộng hơn trên bản đồ GGHB LHQ.

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu đoàn công tác thăm Đơn vị Phản ứng nhanh Bhutan QRF tại Phái bộ MINUSCA, Cộng hòa Trung Phi, tháng 4/2026.

Đến nay, cả 8 tổ công tác đã triển khai đều có sự góp mặt của các nữ sĩ quan, đảm nhiệm nhiều lĩnh vực công tác tại phái bộ, thể hiện bản lĩnh vững vàng, phát huy tốt năng lực chuyên môn, tích cực tham gia các hoạt động của Mạng lưới nữ cảnh sát Phái bộ, được lãnh đạo phái bộ đánh giá cao. Đây không chỉ là yêu cầu thực tiễn, mà còn là minh chứng cho nỗ lực của Việt Nam trong việc quan tâm, thúc đẩy, trao quyền cho phụ nữ và nâng cao vai trò, vị thế của họ khi tham gia vào các hoạt động vì hòa bình, an ninh trên bình diện toàn cầu.

Vững vàng về tổ chức

Ngày 15/6/2021, Văn phòng thường trực Bộ Công an về GGHB LHQ được thành lập, hiện có trụ sở tại số 20 Phan Bội Châu, Hà Nội. Ngay sau khi thành lập, Văn phòng đã tích cực, chủ động tham mưu, đề xuất Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an chuẩn bị và tổ chức lực lượng tham gia hoạt động GGHB LHQ. Dấu mốc quan trọng này đã mở ra một giai đoạn sôi động lực lượng CAND nhập vào đội quân mũ nồi xanh và có những đóng góp nhanh, hiệu quả vào hoạt động GGHB.

Tổ công tác số 5 tại phái bộ UNMISS, Nam Sudan.

Không dừng lại ở đó, Trung tâm Đào tạo và phát triển năng lực GGHB của Bộ Công an được thành lập, có cơ sở hạ tầng đồng bộ, rộng 57ha, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo, huấn luyện chuyên nghiệp, chủ động trong việc đào tạo lực lượng cảnh sát GGHB trong nước cũng như khu vực và trên thế giới.

Trung tâm đã xây dựng được chương trình huấn luyện theo tiêu chuẩn LHQ, tiến tới xây dựng đội ngũ giảng viên GGHB chuyên nghiệp, chất lượng; chủ động tổ chức các hoạt động đào tạo, huấn luyện trong nước; hợp tác đào tạo với đối tác nước ngoài. Điều đó cho thấy quyết tâm cao và tầm nhìn dài hạn của Bộ Công an trong hội nhập quốc tế.

Mở rộng về hình thức tham gia

Ngày 11/01/2024, đơn vị Cảnh sát GGHB LHQ số 1 (VNFPU1) lần đầu tiên ra mắt, là một đơn vị trẻ với khát khao thực hiện sứ mệnh quốc tế. Đây là mô hình đầu tiên của Bộ Công an triển khai đội hình đơn vị cảnh sát vũ trang, được quản trị vận hành thông qua nền tảng số, đầu tư trang thiết bị vũ khí, công cụ phương tiện và trang thiết bị cá nhân hiện đại. Việc thành lập VNFPU1 thể hiện bước tiến quan trọng vượt bậc trong việc tham gia hoạt động GGHB LHQ của lực lượng CAND Việt Nam.

Thiếu tướng Nguyễn Thế Hùng, Phó Chánh Văn phòng thường trực Bộ Công an về GGHB LHQ cùng đoàn chuyên gia LHQ thăm đơn vị Cảnh sát GGHB số 1, tháng 6/2025.

Ngoài việc triển khai sĩ quan cá nhân thì đến VNFPU1, Việt Nam mới thực sự có đơn vị vũ trang GGHB đáp ứng các nhiệm chuyên sâu theo yêu cầu của LHQ. Ngày 5/2/2026, VNFPU1 chính thức được phê duyệt nâng lên cấp độ 3 trong Hệ thống sẵn sàng năng lực GGHB của LHQ. Đây thực sự là một bước tiến thần tốc của một trong những đơn vị trẻ nhất của Bộ Công an, khẳng định công tác tổ chức và triển khai hiệu quả về con người; cùng sự đầu tư bài bản về cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật và trang bị chuyên dụng cho nhiệm vụ GGHB, thể hiện năng lực sẵn sàng triển khai thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ.

Điểm sáng nổi bật trong hoạt động đối ngoại an ninh

Tham gia hoạt động GGHB LHQ là một trong những trụ cột của đối ngoại CAND Việt Nam, thể hiện bước phát triển mới về tư duy, chủ trương, đường lối hội nhập quốc tế.

Ba nữ sĩ quan Công an của Tổ công tác số 6 tại Phái bộ MINUSCA, Cộng hòa Trung Phi.

Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ động tổ chức nhiều hoạt động đối ngoại trong lĩnh vực GGHB LHQ. Lần đầu tiên, vào tháng 3/2024, Đoàn công tác do đồng chí Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an (khi đó là Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công, Trưởng Ban Chỉ đạo Đề án 05) làm trưởng đoàn thăm và làm việc tại Phái bộ UNMISS (Nam Sudan).

LHQ và cộng đồng quốc tế đánh giá cao trước sự phát triển vượt bậc và vững chắc của Việt Nam khi tham gia GGHB LHQ. Tháng 9/2024, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an đã có cuộc gặp bên lề kỳ họp Đại hội đồng LHQ với ông Jean Pierre Lacroix - Phó Tổng thư ký phụ trách về GGHB LHQ tại New York, Hoa Kỳ. Phó Tổng thư ký LHQ đã dùng từ “mới nổi” khi đánh giá đóng góp của cảnh sát Việt Nam. Từ “mới nổi” cho thấy Việt Nam tuy mới cử lực lượng cảnh sát tham gia hoạt động GGHB nhưng đóng góp nhiều, nhanh và nổi bật, trở thành mảng sáng đầy tự hào của Việt Nam nói chung và của lực lượng Công an Việt Nam nói riêng.

Tháng 4/2026, Đoàn công tác do Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, Trưởng Ban Chỉ đạo Đề án 05 làm trưởng đoàn thăm và làm việc tại Phái bộ MINUSCA (Cộng hòa Trung Phi). Đó thực sự là những chuyến công tác đầy ý nghĩa, thể hiện trách nhiệm, tấm lòng Việt Nam muốn góp sức để vào sứ mệnh cao cả GGHB và an ninh thế giới.

Thiếu tá Nguyễn Phi Hùng (bìa trái) thuộc Tổ công tác số 7 thực hiện nhiệm vụ tại khu vực Abyei.

Đến nay, Bộ Công an đã xây dựng được kênh hợp tác cấp cao với lãnh đạo của LHQ phụ trách GGHB; làm việc với các đối tác nước ngoài về đào tạo, huấn luyện cán bộ tham gia lực lượng GGHB của LHQ; tích cực huấn luyện, chuẩn bị lực lượng, trang thiết bị cho Đơn vị Cảnh sát GGHB số 1; phối hợp với Cục Hoạt động hòa bình LHQ, Phòng Cảnh sát LHQ tổ chức các hội thảo quốc tế. Đó là bước tiến vững chắc để tham gia sâu rộng vào hoạt động GGHB LHQ.

Hoàn thiện hành lang pháp lý về hoạt động GGHB

Thời gian qua, Bộ Công an đã phát huy tối đa vai trò tham mưu trong việc hoàn thiện thể chế, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho Việt Nam tham gia các hoạt động GGHB của LHQ. Việc thông qua Luật Tham gia lực lượng GGHB của LHQ không chỉ cụ thể hóa đường lối của Đảng, Hiến pháp mà còn khẳng định cam kết của Việt Nam đối với các điều ước quốc tế. Để Luật sớm đi vào cuộc sống, Bộ Công an đã phối hợp ban hành các văn bản hướng dẫn then chốt, gồm Nghị định 17/2025/NĐ-CP về chế độ chính sách, Nghị định 01/2026/NĐ-CP và Thông tư 105/TT-BCA quy định chi tiết các biện pháp thi hành.

Sau hơn 10 năm triển khai Đề án 05, lực lượng CAND đã đạt được những thành tựu nổi bật. Thành tựu này là minh chứng sinh động cho cam kết lâu dài của Việt Nam đối với hòa bình, ổn định và hợp tác quốc tế, đồng thời mở ra chặng đường mới để lực lượng GGHB Bộ Công an tiếp tục vững bước, bản lĩnh vững vàng và khát vọng phụng sự vì hòa bình thế giới.

Đơn vị Cảnh sát GGHB LHQ số 1 diễn tập tình huống hộ tống, bảo vệ yếu nhân.

Tham gia hoạt động GGHB LHQ thực sự là cơ hội để nâng cao năng lực cho đội ngũ sĩ quan, cơ hội huấn luyện cho sĩ quan tại những nơi xung đột, làm giàu kinh nghiệm trong phối hợp chỉ huy, tác chiến giữa các lực lượng và của nhiều quốc gia khác nhau. Từ đó đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (diễn ra vào tháng 1/2026) tái khẳng định Việt Nam tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Việc tham gia hoạt động GGHB LHQ được định vị là một nội dung chiến lược quan trọng thuộc đường lối đối ngoại đa phương, quốc phòng và an ninh; là minh chứng sống động cho tư cách "thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”; là giải pháp chiến lược góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền quốc gia bằng biện pháp hòa bình.

Giây phút chào cờ thiêng liêng tại phái bộ UNMISS của tổ công tác số 5.

Trong thời gian tới, dù còn nhiều khó khăn, thách thức, lực lượng CAND vẫn nỗ lực, quyết tâm phát triển lực lượng GGHB theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, chuyên nghiệp, làm việc độc lập trong môi trường quốc tế; tăng quy mô triển khai sĩ quan và đơn vị, xây dựng nguồn nhân lực lâu dài; đẩy mạnh chuyển đổi số trong huấn luyện và chỉ huy; tăng cường vai trò của Bộ Công an trong các diễn đàn GGHB quốc tế.

Chiếc mũ nồi xanh, logo xanh mang dòng chữ UN gắn trên tay áo, ngôn ngữ quốc tế, lá cờ Việt Nam thắm đỏ, tinh thần sẵn sàng cống hiến, nhiệt huyết gìn giữ hòa bình và nụ cười rạng rỡ của những sĩ quan Công an nhân dân Việt Nam trong nắng gió châu Phi… Đó là hình ảnh đẹp đẽ và ấn tượng, là sự cụ thể hóa đường lối, chính sách của Nhà nước và của Bộ Công an trong việc thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả góp phần vì hòa bình thế giới.