Đề án Sân khấu học đường: Đưa nghệ thuật đến gần với học sinh Thủ đô

Các em học sinh trong trích đoạn được chuyển thể từ tác phẩm "Dế Mèn phiêu lưu ký" của nhà văn Tô Hoài. (Ảnh: Vietnam+)

Chiều nay, 12/8, Giang Trà My, học sinh Trường Trung học phổ thông Thọ Xuân đã có mặt tại Nhà Văn hóa xã Đông Anh từ sớm để chuẩn bị cho tiết mục sân khấu của nhóm mình. “Em cùng các bạn sẽ biểu diễn tác phẩm ‘Tức nước vỡ bờ’, chuyển thể từ đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố,” Trà My hào hứng nói.

Trà My là một trong số gần 600 giáo viên, học sinh Thủ đô tham gia Đề án Sân khấu học đường tại các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông Hà Nội năm 2026. Đây là năm đầu tiên đề án được Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức.

Kỳ nghỉ Hè khác biệt

Đề án Sân khấu học đường được triển khai trong kỳ nghỉ Hè năm nay, tại 13 xã, phường, với 18 lớp đào tạo, bồi dưỡng. Trong đó, 4 lớp dành cho 112 giáo viên của 95 trường phổ thông và 14 lớp dành cho 449 học sinh đến từ 108 trường. Chương trình đã kết nối giáo viên và học sinh của hàng trăm trường phổ thông trên địa bàn thành phố vào một mô hình đào tạo, trải nghiệm và thực hành nghệ thuật có tổ chức.

Đối với học sinh, chương trình gồm 60 tiết kỹ năng sân khấu, hình thể, diễn xuất và kiến thức nghệ thuật sân khấu; 30 tiết thanh nhạc; 30 tiết nhạc cụ truyền thống và 30 tiết hợp luyện, dàn dựng chương trình. Với đội ngũ giáo viên, nội dung tập trung vào kỹ năng sân khấu, và phương pháp tổ chức các hoạt động nghệ thuật tại trường phổ thông.

Không dừng lại ở hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội còn tổ chức 5 workshop tại các điểm trường, đưa học sinh đến gần hơn với môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp thông qua gặp gỡ nghệ sỹ, xem trích đoạn chuyển thể từ tác phẩm trong sách giáo khoa và trực tiếp thực hành biểu diễn.

Các em học sinh với tiết mục hòa tấu Tre nứa "Đi săn". (Ảnh: Vietnam+)

Sau quá trình học tập và luyện tập, từ ngày 2 đến 6/8, 4 chương trình báo cáo kết quả học tập được tổ chức theo các cụm địa bàn. 14 lớp học sinh mang đến 45 tiết mục thuộc ba loại hình nghệ thuật: sân khấu, thanh nhạc và nhạc cụ. Trong đó, các tiết mục sân khấu được dàn dựng từ chính những tác phẩm văn học trong chương trình giáo dục phổ thông.

Kết quả, ban tổ chức đã lựa chọn và trao 4 huy chương Vàng, 10 huy chương Bạc và 15 huy chương Đồng. Những tiết mục tiêu biểu được lựa chọn để biểu diễn tại chương trình tổng kết ngày 12/8.

Từ lớp học đến workshop, từ những buổi luyện tập đến 45 tiết mục trên sân khấu, chương trình đã tạo nên một kỳ nghỉ Hè khác biệt cho giáo viên và học sinh với chu trình học-trải nghiệm-thực hành-biểu diễn, thay vì chỉ tiếp cận nghệ thuật ở góc độ thưởng thức.

Đưa bài giảng lên sân khấu

Một điểm đáng chú ý của đề án là việc kết nối giáo dục nghệ thuật với chương trình giáo dục phổ thông. Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội đã nghiên cứu, chuyển soạn 13 tác phẩm văn học trong chương trình phổ thông thành kịch bản sân khấu, đồng thời sử dụng 2 kịch bản của Nhà hát Kịch Hà Nội; phối mới 14 beat nhạc luyện tập thanh nhạc và 4 beat nhạc phục vụ luyện tập biểu diễn nhạc cụ truyền thống.

Qua đó, những tác phẩm văn học quen thuộc không chỉ được tiếp cận trên trang sách mà được chuyển hóa thành ngôn ngữ sân khấu để học sinh trực tiếp nhập vai, thực hành và biểu diễn.

Trà My cho hay khi được hóa thân thành nhân vật trong tác phẩm Tắt đèn, em đã cảm nhận và hiểu rõ hơn cảm xúc, trạng thái tâm lý của nhân vật trong hoàn cảnh cụ thể mà nhân vật trải qua. Từ đó, em hiểu hơn, thấm thía về thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm thông qua tác phẩm.

Cũng theo My, qua chương trình, em được làm quen với nhiều bạn mới, học hỏi được nhiều kỹ năng để phát triển bản thân như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp… “Em rất mong chương trình tiếp tục được duy trì,” My nói.

Ban tổ chức trao giải cho các em học sinh. (Ảnh: Vietnam+)

Theo báo cáo của Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, học sinh tham gia chương trình có sự tiến bộ rõ rệt về kỹ năng biểu diễn, làm việc nhóm và tự tin khi trình diễn trước tập thể. Việc sân khấu hóa các tác phẩm văn học cũng góp phần tạo hứng thú học tập và nâng cao khả năng cảm thụ văn học, nghệ thuật của học sinh.

Đối với giáo viên phổ thông, chương trình trang bị những kỹ năng cơ bản về sân khấu và tổ chức các hoạt động nghệ thuật trong trường học.

Kết quả bước đầu cho thấy mô hình đã tạo được sự hưởng ứng của các trường phổ thông, giáo viên, học sinh và phụ huynh; đồng thời hình thành sự phối hợp chặt chẽ giữa Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội với các sở, ban, ngành các đơn vị có liên quan trong quá trình tổ chức giáo dục nghệ thuật.

Theo ban tổ chức, đề án Sân khấu học đường Hà Nội năm 2026 đã tạo nên những bước đầu tiên cho một mô hình đưa đào tạo và trải nghiệm nghệ thuật đến gần hơn với học sinh phổ thông Thủ đô. Thành công của đề án đã cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn về xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, bố trí đội ngũ, tổ chức workshop và thực hành biểu diễn - những yếu tố cần thiết để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình giáo dục nghệ thuật trong trường học.

Trên nền tảng đó, trong năm học 2026-2027, Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội sẽ phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, ủy ban nhân dân các xã, phường và các đơn vị liên quan triển khai nhiệm vụ giáo dục nghệ thuật được thành phố giao. Mục tiêu hướng đến là mở rộng cơ hội để học sinh phổ thông được tiếp cận, học tập và thực hành nghệ thuật một cách bài bản, phù hợp với điều kiện thực tế của các nhà trường và mỗi học sinh khi tốt nghiệp phổ thông biết chơi ít nhất một loại nhạc cụ.

Đây cũng là hoạt động thiết thực của Hà Nội nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện được Bộ Chính trị đặt ra trong Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục đào tạo, trong đó có mục tiêu về giáo dục văn hóa nghệ thuật, đặc biệt là văn hóa nghệ thuật truyền thống./.