Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương: Kiến tạo không gian phát triển cho Đồng Nai và vùng Đông Nam Bộ

Cho phép công nhận Đồng Nai là đô thị loại I

Hoàn toàn ủng hộ Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng, việc Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ tạo không gian phát triển và tạo thêm gia tốc để đẩy nhanh quá trình phát triển cho địa phương này, nhất là sau khi sáp nhập tỉnh Bình Phước vào Đồng Nai.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Theo dự thảo Tờ trình của Chính phủ về Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, việc xây dựng Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ riêng cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam và cả nước.

Việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương còn là cơ sở để tổ chức chính quyền đô thị theo hướng chuyển đổi từ mô hình chính quyền địa phương ở nông thôn sang chính quyền địa phương ở đô thị gắn với quản trị phát triển đô thị quy mô lớn, là tiền đề quan trọng để hoàn thành mục tiêu xây dựng Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm kết nối kinh tế và cửa ngõ hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, trở thành hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh, hạnh phúc, góp phần định hình không gian phát triển mới cho cả vùng Đông Nam Bộ theo yêu cầu của Bộ Chính trị.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Tờ trình của Chính phủ nhấn mạnh, đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai từ một tỉnh công nghiệp lớn trở thành đô thị cấp vùng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; đồng thời, Đồng Nai tiến đến sẽ không còn là một đô thị vệ tinh của TP. Hồ Chí Minh mà là một đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, tương hỗ cùng phát triển, từng bước đưa Đồng Nai đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế, là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh làm cơ sở định hướng không gian phát triển mới cho cả vùng Đông Nam Bộ theo Kết luận của Bộ Chính trị.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Theo hồ sơ Đề án do Chính phủ trình, thành phố Đồng Nai dự kiến thành lập đáp ứng 6/7 tiêu chuẩn, còn 1 tiêu chuẩn chưa bảo đảm là “đã được công nhận là đô thị loại I”. Tại Tờ trình, Chính phủ đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho phép công nhận loại đô thị đối với tỉnh Đồng Nai mà không cần thực hiện trên cơ sở quy hoạch đô thị, hệ thống đô thị được định hướng tại quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 2 của Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 về phân loại đô thị để kịp ban hành Quyết định về công nhận đô thị loại I đối với tỉnh Đồng Nai trước thời điểm trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Nêu ý kiến thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban tán thành với đề xuất của Chính phủ, đề nghị áp dụng quy định tại khoản 6, Điều 12 của Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định “Trường hợp để đáp ứng yêu cầu đặc biệt về quản lý lãnh thổ, bảo vệ chủ quyền quốc gia hoặc phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết phát triển với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia theo định hướng của cấp có thẩm quyền thì đơn vị hành chính có thể được thành lập, nhập, chia hoặc điều chỉnh địa giới mà không áp dụng các tiêu chuẩn quy định tại Chương I của Nghị quyết này” để trình Quốc hội xem xét, quyết định thành lập đơn vị hành chính đối với một số trường hợp đặc thù.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Tán thành với phương án này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cũng đề nghị toàn hệ thống chính trị, bao gồm cả Chính phủ, Quốc hội và tỉnh Đồng Nai triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về xây dựng, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực; tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tầm nhìn phát triển của Thành phố Đồng Nai trong thời gian tới. Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi đề nghị, cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất Quốc hội xem xét ban hành Nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển thành phố Đồng Nai, nhằm bảo đảm một lộ trình phát triển trọn vẹn cho địa phương này.

Sớm xây dựng chương trình hành động hiện thực hóa tầm nhìn phát triển thành phố Đồng Nai

Cho ý kiến với nội dung này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh, sau khi hợp nhất, mở rộng không gian phát triển thì tỉnh Đồng Nai hiện nay có vị trí chiến lược quan trọng hơn tỉnh Đồng Nai trước đây khi chưa hợp nhất, cả về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Trong quá trình triển khai xây dựng Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị, cần quán triệt thêm ba nội dung mà Bộ Chính trị yêu cầu nhấn mạnh. Đó là: bảo đảm quốc phòng, an ninh; bảo đảm công bằng, hài hòa trong phát triển vùng miền, dân tộc, tôn giáo; cùng với việc hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, cần có chương trình hành động cụ thể để triển khai rà soát, cập nhật quy hoạch phát triển thành phố mới với tầm nhìn đến 2045 và đến năm 2065.

Với căn cứ đó, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội thống nhất với đề nghị thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai; áp dụng quy định tại khoản 6, Điều 12 của Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 nhằm kịp thời ban hành Quyết định về công nhận đô thị loại I đối với Đồng Nai; và trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh, với mục tiêu xây dựng Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng quan trọng quốc gia và trung tâm kết nối kinh tế, cửa ngõ hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, trở thành hình mẫu phát triển năng động hiện đại, góp phần định hình không gian phát triển mới cho cả vùng Đông Nam Bộ, kỳ vọng đối với địa phương này là rất lớn.