Để đồng vốn đầu tư công phát huy hiệu quả

Với hơn 224,9 tỷ đồng vốn đầu tư công được giao trong năm 2026, xã Phú Bình (Thái Nguyên) đang tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án, đưa nguồn lực đầu tư sớm phát huy hiệu quả.

Với nguồn kinh phí hơn 13 tỷ đồng, Trường THCS Phú Bình II được cải tạo, bổ sung phòng học và xây mới công trình 3 tầng với 15 phòng học.

Hiệu quả của nguồn vốn đầu tư công được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể tại Trường THCS Phú Bình II. Với kinh phí hơn 13 tỷ đồng, nhà trường được cải tạo, nâng tầng, bổ sung phòng học. Cùng với đó là công trình mới gồm 3 tầng, 15 phòng học. Các hạng mục đã và đang được đầu tư nhằm đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, tạo điều kiện để nhà trường bước vào năm học mới.

Với thầy và trò Trường THCS Phú Bình II, giá trị của công trình không nằm ở con số đầu tư, mà ở khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế. Thầy giáo Trần Thanh Sơn, Hiệu trưởng Nhà trường, cho biết: Rất mừng khi bước vào năm học mới, Trường đã có đủ điều kiện phòng học cho học sinh. Với dự án được Nhà nước đầu tư, tập thể nhà trường có trách nhiệm sử dụng, bảo quản để phát huy đúng giá trị nguồn lực đầu tư.

Từ một công trình trường học có thể thấy rõ yêu cầu đối với đầu tư công. Nguồn vốn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được chuyển hóa thành những công trình giải quyết đúng nhu cầu. Đó có thể là thêm phòng học cho học sinh, tuyến đường thuận lợi hơn cho người dân, công trình thủy lợi phục vụ sản xuất hay cơ sở y tế được nâng cấp. Hiệu quả cuối cùng phải được nhìn thấy trong đời sống.

Năm 2026, xã Phú Bình được giao kế hoạch vốn đầu tư công 224,932 tỷ đồng để triển khai các dự án trên địa bàn. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng được giao làm chủ đầu tư 32 dự án, gồm 8 dự án chuyển tiếp và 24 dự án khởi công mới.

Dự kiến đến ngày 30-9, địa phương giải ngân 157,457 tỷ đồng, đạt 70% kế hoạch, theo mục tiêu tỉnh giao cho các địa phương.

Nguồn vốn được phân bổ cho nhiều công trình thiết yếu, gồm các dự án giao thông, trường học, y tế, thủy lợi và hạ tầng khu dân cư. Một số công trình đã hoàn thành hoặc đạt khối lượng cao.

Dự án sửa chữa, nâng cấp tuyến đường từ cổng làng nghề Xuân Phương đi Công an xã Phú Bình đã hoàn thành, đạt 100% khối lượng. Dự án xây dựng kênh mương nội đồng xóm Dinh đang được triển khai, khối lượng đạt khoảng 25%, vốn đã giải ngân 2,716 tỷ đồng trên kế hoạch 3 tỷ đồng.

Cũng từ nguồn đầu tư công, nhiều công trình hạ tầng giao thông tại Phú Bình đã hoàn thành, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn còn những vướng mắc. Dự án sửa chữa, cải tạo tuyến đường ĐT.269C đã thi công 262 ngày, tương đương 79,3% thời gian hợp đồng, nhưng khối lượng mới đạt 58% giá trị gói thầu.

Kế hoạch vốn năm 2026 của dự án là 12 tỷ đồng, song đến thời điểm báo cáo chưa giải ngân. Một số dự án khác còn vướng mặt bằng hoặc thủ tục, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức thi công và giải ngân vốn.

Những vấn đề này cho thấy giải ngân vốn đầu tư công là một quy trình liên hoàn. Chậm ở khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thi công hay hoàn thiện hồ sơ đều có thể tác động đến tiến độ chung.

Vì vậy, xã Phú Bình tập trung đôn đốc tiến độ từng dự án, yêu cầu nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, bám sát công trường và đẩy nhanh nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành.

Ông Phạm Văn Huy, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Phú Bình, cho biết: Thực hiện chỉ đạo của xã, Ban Quản lý dự án đang yêu cầu các nhà thầu tập trung cao nhân lực, thiết bị, đồng thời hoàn thành các thủ tục để thanh quyết toán, bảo đảm giải ngân đúng, đủ.

Cách làm này hướng tới mục tiêu giải ngân gắn với khối lượng thực hiện, tránh tình trạng vốn đã được bố trí nhưng công trình chậm triển khai. Với những dự án có tỷ lệ giải ngân thấp, không còn nhu cầu sử dụng vốn, địa phương cũng tính toán điều chỉnh giảm kế hoạch để bổ sung cho các dự án có khả năng giải ngân nhanh, có nhu cầu vốn. Đây là giải pháp nhằm sử dụng nguồn lực linh hoạt, hạn chế vốn chờ trong khi những công trình đủ điều kiện lại thiếu nguồn lực.

Dù vậy, đẩy nhanh giải ngân không có nghĩa chạy theo tỷ lệ bằng mọi giá. Đây là nguồn lực của Nhà nước nên từng đồng vốn phải được sử dụng đúng mục đích, đúng quy định, bảo đảm chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Chủ tịch UBND xã Phú Bình Tạ Viết Thuật nhấn mạnh: Xã yêu cầu Ban Quản lý dự án thường xuyên bám sát, chỉ đạo và giám sát chất lượng công trình, bảo đảm tiến độ đề ra nhưng không để ảnh hưởng đến chất lượng.

Theo kế hoạch, Phú Bình phấn đấu đến ngày 31/12/2026 giải ngân 211,127 tỷ đồng, đạt 93,86% kế hoạch và hoàn thành 100% số vốn được giao vào ngày 31/1/2027. Đây là mục tiêu về tiến độ. Còn thước đo cuối cùng của hiệu quả đầu tư vẫn là những công trình được hoàn thành đúng yêu cầu, đưa vào sử dụng đúng mục đích và tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng.

Từ những phòng học mới ở Trường THCS Phú Bình II đến các tuyến đường, kênh mương, trạm y tế và công trình dân sinh đang được triển khai, yêu cầu đặt ra là đưa nguồn vốn vào đúng địa chỉ và biến nguồn lực thành giá trị thực tế.

Khi đồng vốn được giải ngân kịp thời, công trình bảo đảm chất lượng và người dân được thụ hưởng, đầu tư công mới thực sự trở thành động lực cho phát triển.