Để lợi thế biên giới trở thành lợi thế cạnh tranh của Điện Biên

Từ xúc tiến đầu tư, thương mại đến kết nối thị trường

Diễn ra trong tháng 10/2026, Hội nghị xúc tiến đầu tư quốc tế với chủ đề "Điện Biên – Cửa ngõ giao thương, hội tụ cơ hội đầu tư" và Hội chợ thương mại quốc tế Điện Biên với chủ đề "Điện Biên - Cầu nối giao thương, vươn tầm quốc tế" tạo không gian kết nối chính quyền, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, Lào, Trung Quốc. Các hoạt động tập trung vào những lĩnh vực có tiềm năng như hạ tầng kết nối, thương mại biên giới, chế biến nông sản, năng lượng và du lịch.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ và Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương trao Biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư giữa tỉnh Điện Biên và nhà đầu tư.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế Điện Biên tăng trưởng 9,81%; tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 31 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 54.000 tỷ đồng. Tại hội nghị, 20 nhà đầu tư được trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn hơn 7.500 tỷ đồng; đồng thời, tỉnh ký biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư với 6 nhà đầu tư, tổng vốn đăng ký gần 12.000 tỷ đồng.

Hội nghị cũng kết nối 5 nhà đầu tư thứ cấp quan tâm đến Khu công nghiệp Thanh An và Cụm công nghiệp Thanh Yên 2, với tổng vốn đăng ký đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, cam kết sử dụng gần 2.000 lao động địa phương. Các lĩnh vực được quan tâm gồm chế biến nông sản, dược liệu, kho lạnh và bảo quản nông sản sau chế biến. Nếu được hiện thực hóa, các dự án này có thể góp phần nâng cao giá trị nông sản, phát triển công nghiệp chế biến và tạo thêm việc làm tại địa phương.

Trao Biên bản hợp tác đầu tư giữa các doanh nghiệp

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Hà Duy Tín, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Hòa Phú, cho biết doanh nghiệp quan tâm đến Khu công nghiệp Thanh An, có quy mô khoảng 104 ha. Theo ông, Điện Biên có nguồn nguyên liệu cà phê Arabica, mắc ca và dược liệu, song một số sản phẩm vẫn chủ yếu ở dạng thô hoặc sơ chế. Đầu tư kho bảo quản và chế biến sâu có thể góp phần nâng giá trị nông sản, mở rộng thị trường xuất khẩu. Doanh nghiệp cũng nhìn thấy khả năng kết nối nguồn nguyên liệu từ Bắc Lào với năng lực chế biến của Vân Nam (Trung Quốc). Tuy nhiên, chi phí vận chuyển do khoảng cách xa cảng biển vẫn là vấn đề cần tính toán trong quá trình nghiên cứu đầu tư.

Ở góc độ kết nối thị trường, ông Tôn Phong Lôi, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam, cho biết hiệp hội sẽ làm cầu nối, giới thiệu các doanh nghiệp Trung Quốc có uy tín tìm hiểu cơ hội hợp tác tại Điện Biên. Theo ông, việc kết nối cần phát huy vai trò định hướng của chính quyền, trung gian của hiệp hội và tính chủ động của doanh nghiệp, trên cơ sở vận hành theo cơ chế thị trường.

Cùng với hội nghị, Hội chợ thương mại quốc tế Điện Biên năm 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 22/10 tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ, với hơn 230 gian hàng của trên 120 đơn vị, doanh nghiệp. Bên cạnh doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất trong nước, hội chợ còn có sự tham gia của các đơn vị đến từ Bắc Lào và một số địa phương của tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Đại biểu nhấn nút Khai mạc Hội chợ thương mại quốc tế Điện Biên năm 2026

Sản phẩm trưng bày đa dạng, từ nông, lâm, thủy sản, thực phẩm chế biến, sản phẩm OCOP, hàng thủ công mỹ nghệ đến hàng tiêu dùng và sản phẩm quảng bá du lịch. Đây là dịp để doanh nghiệp giới thiệu thương hiệu, tìm kiếm đối tác, nắm bắt nhu cầu thị trường và mở rộng kênh phân phối.

Theo ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên, hội chợ không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm mà còn là cầu nối giao thương, thúc đẩy hợp tác và phát triển các chuỗi sản xuất, tiêu thụ bền vững. Sự tham gia của doanh nghiệp và các đơn vị đến từ Lào, Trung Quốc tạo cơ hội để doanh nghiệp Điện Biên và khu vực Tây Bắc tiếp cận đối tác, tìm hiểu tiêu chuẩn hàng hóa và phương thức hợp tác.

Đại biểu tham quan tại các gian hàng Hội chợ thương mại quốc tế Điện Biên năm 2026

Ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, cho rằng, xúc tiến thương mại qua biên giới cần vượt ra ngoài hoạt động mua bán tại cửa khẩu, hướng tới kết nối đồng bộ từ vùng nguyên liệu đạt chuẩn, chế biến, xây dựng thương hiệu đến logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới. Cục Xúc tiến thương mại sẽ tiếp tục đồng hành cùng Điện Biên trong kết nối cung – cầu, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Khơi thông nguồn lực, mở rộng dư địa phát triển

Bên cạnh thu hút đầu tư và mở rộng thương mại, du lịch là lĩnh vực có nhiều tiềm năng để Điện Biên tăng cường liên kết khu vực. Giá trị lịch sử, bản sắc văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và du lịch cộng đồng của tỉnh có thể kết nối với thế mạnh về dịch vụ, văn hóa và di sản của Vân Nam (Trung Quốc), Luông Pha Băng (Lào), góp phần hình thành những hành trình liên tuyến hấp dẫn.

Ông Trần Tiến Dũng, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên phát biểu Khai mạc Hội nghị xúc tiến đầu tư quốc tế Điện Biên 2026

Trong khuôn khổ Hội nghị xúc tiến đầu tư quốc tế Điện Biên năm 2026, chương trình Famtrip khảo sát điểm đến, kết nối phát triển thị trường khách du lịch đến Điện Biên đã tạo cơ hội để doanh nghiệp lữ hành, đối tác tìm hiểu sản phẩm và tăng cường kết nối thị trường. Cùng với việc thiết lập tuyến du lịch xuyên biên giới Vân Nam – Điện Biên – Lào – Thái Lan, hoạt động này mở thêm hướng liên kết điểm đến, đa dạng hóa sản phẩm và thu hút khách quốc tế.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh hợp tác giữa Điện Biên, Vân Nam và Luông Pha Băng cần được cụ thể hóa bằng những dự án khả thi, kết nối thông suốt và lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp. Hạ tầng chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với cửa khẩu, logistics, sản xuất, dịch vụ và thị trường, qua đó giúp hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn, giảm chi phí, mở rộng đầu ra và tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân vùng biên.

Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ đề xuất ba trọng tâm hợp tác: tăng cường kết nối giao thông, cửa khẩu và logistics; liên kết sản xuất với chế biến, tiêu thụ để nâng cao giá trị nông sản; xây dựng các tuyến du lịch kết nối điểm đến. Những sản phẩm như gạo đặc sản, cà phê, mắc ca và dược liệu có thể trở thành nền tảng cho các chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến chế biến, phân phối. Với du lịch, các địa phương và doanh nghiệp cần phối hợp xây dựng tuyến phù hợp, tạo thuận lợi cho du khách và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Ông Nguyễn Minh Vũ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại Giao phát biểu tại Hội nghị xúc tiến đầu tư quốc tế Điện Biên 2026

Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương khẳng định tỉnh sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, lấy doanh nghiệp và nhà đầu tư làm trung tâm phục vụ. Điện Biên cam kết đồng hành với nhà đầu tư từ quá trình nghiên cứu, khảo sát đến triển khai dự án; đẩy mạnh cơ chế "Luồng xanh", công khai, minh bạch thủ tục và rút ngắn tối thiểu 60% thời gian giải quyết đối với các thủ tục hành chính được gắn nhãn "Luồng xanh" theo quy định.

Cùng với cải cách thủ tục, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ công tác hỗ trợ các dự án đầu tư ngoài ngân sách; bố trí tổ công tác chuyên trách hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với từng dự án cụ thể. Địa phương cũng cam kết hỗ trợ đào tạo lao động phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp, bảo đảm an ninh trật tự và môi trường an toàn cho hoạt động đầu tư trên địa bàn biên giới. Những giải pháp này hướng tới tháo gỡ vướng mắc, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho các dự án đi vào thực tế.

Để các cam kết tạo ra kết quả cụ thể, việc lựa chọn dự án cần gắn với đối tác quan tâm, làm rõ nhu cầu đầu tư và điều kiện triển khai; đồng thời thường xuyên rà soát tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình chuyển từ kết nối, ký kết sang hợp tác thực chất giữa các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực./.