Để mỗi khóa bồi dưỡng gần hơn với lớp học

Giáo viên Trường THPT Tống Văn Trân, tỉnh Ninh Bình tổ chức hoạt động học tập cho học sinh với sự hỗ trợ của thiết bị công nghệ.

Bồi dưỡng từ nhu cầu thực tế

Cùng với những yêu cầu mới về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo viên ngày càng cần được cập nhật kiến thức, kỹ năng để đáp ứng công việc. Vấn đề đặt ra không chỉ là tổ chức các khóa học, mà còn là làm thế nào để nội dung bồi dưỡng sát với nhu cầu nghề nghiệp.

Năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Ninh Bình xác định tiếp tục đổi mới công tác bồi dưỡng thường xuyên theo nhu cầu vị trí việc làm, năng lực nghề nghiệp và điều kiện thực tế. Các nội dung được chú trọng gồm năng lực quản trị nhà trường, năng lực số, sử dụng AI, ngoại ngữ, tư vấn tâm lý, giáo dục hòa nhập, tổ chức dạy học STEM và kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực.

Định hướng này cho thấy yêu cầu bồi dưỡng ngày càng gắn với công việc thực tế. Cùng một nội dung về công nghệ số hay AI, nhu cầu của giáo viên mới tiếp cận sẽ khác với người đã thường xuyên sử dụng trong thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, kiểm tra, đánh giá.

Vì thế, một chương trình chung khó có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu của mọi giáo viên. Khi nội dung được lựa chọn dựa trên năng lực và yêu cầu của từng vị trí việc làm, việc bồi dưỡng sẽ có điều kiện đi vào những kiến thức, kỹ năng người học thực sự cần.

Cô Phạm Thị Hải Yến, giáo viên Trường Tiểu học Tân Minh (xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình), chia sẻ: “Theo tôi, một khóa bồi dưỡng thiết thực là sau khi học, giáo viên có thể vận dụng được vào công việc. Có những nội dung mình đã khá quen nhưng cũng có kỹ năng cần được hướng dẫn sâu hơn. Nếu giáo viên được tham gia những nội dung phù hợp với nhu cầu thực tế thì việc học sẽ chủ động hơn, kiến thức cũng dễ được đưa vào bài dạy”.

Một giờ học tại Trường Tiểu học Bắc Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình.

Đây cũng là hướng tiếp cận được đặt ra trong Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tỉnh xác định đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý theo hướng phát triển năng lực và đạo đức nghề nghiệp; đồng thời tiếp tục bồi dưỡng về chuyển đổi số và các yêu cầu chuyên môn.

Để kết quả đánh giá được sử dụng hiệu quả

Muốn bồi dưỡng sát nhu cầu, một trong những yêu cầu quan trọng là có thông tin đủ rõ về năng lực của đội ngũ.

Ninh Bình đã có tiền đề trong số hóa công tác này. Công tác bồi dưỡng thường xuyên được số hóa thông qua việc ứng dụng hệ thống TEMIS để quản lý, theo dõi và đánh giá chuẩn nghề nghiệp.

Khi có thêm chuẩn và công cụ đánh giá năng lực chuyển đổi số, AI, đổi mới sáng tạo, kết quả đánh giá có thể cung cấp căn cứ để xác định những nội dung đội ngũ cần tiếp tục bồi dưỡng. Giá trị của kết quả vì thế không chỉ nằm ở việc xác định một mức năng lực, mà còn ở cách thông tin đó được sử dụng sau đánh giá.

Ở cấp trường, kết quả có thể hỗ trợ nhận diện những nhóm nhu cầu khác nhau để xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ. Giáo viên cần củng cố kỹ năng nền tảng có thể được bố trí nội dung phù hợp; người đã sử dụng tốt công nghệ có thể tiếp tục được bồi dưỡng ở mức chuyên sâu hơn.

Cô Cù Thị Trinh Loan, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phú Hưng (xã Phong Doanh, tỉnh Ninh Bình, cho rằng: “Điều nhà trường quan tâm là kết quả đánh giá có thể giúp xác định đội ngũ đang cần bồi dưỡng nội dung gì. Nếu nhận diện được từng nhóm nhu cầu, nhà trường sẽ thuận lợi hơn khi xây dựng kế hoạch, lựa chọn nội dung và hình thức bồi dưỡng. Sau bồi dưỡng cũng cần nhìn vào khả năng vận dụng trong công việc để biết nội dung nào thực sự mang lại hiệu quả”.

Cách tiếp cận này có thể tạo thành một chu trình: đánh giá năng lực - xác định nhu cầu - tổ chức bồi dưỡng - vận dụng vào công việc - tiếp tục đánh giá. Qua đó, kết quả đánh giá không chỉ được ghi nhận trên hệ thống mà có thể phục vụ trực tiếp cho quá trình phát triển nghề nghiệp của giáo viên.

Theo đánh giá của ngành Giáo dục Ninh Bình, mức độ tiếp cận và vận dụng các nền tảng công nghệ số, AI, TEMIS, LMS trong tự bồi dưỡng chuyên môn của một bộ phận nhà giáo còn hạn chế và không đồng đều; hạ tầng công nghệ, thiết bị và năng lực số giữa các cơ sở giáo dục còn chênh lệch. Điều này càng cho thấy việc tổ chức bồi dưỡng cần tính đến điều kiện và nhu cầu thực tế của đội ngũ.

Khi kết quả đánh giá được sử dụng để lựa chọn nội dung bồi dưỡng, đồng thời khả năng vận dụng sau bồi dưỡng tiếp tục được theo dõi, quá trình phát triển năng lực của giáo viên sẽ có tính liên tục hơn. Đánh giá khi đó không phải đích đến, mà trở thành dữ liệu đầu vào để hoạt động bồi dưỡng sát hơn với điều giáo viên cần và những yêu cầu đặt ra từ chính lớp học.