Để mỗi người dân trở thành một công dân số

Nghe thông báo Tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng i-HaTinh, ban đầu ông Đặng Văn Công - Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn An Thượng (xã Nghi Xuân) còn e ngại vì tuổi cao, khả năng tiếp cận công nghệ hạn chế. Tuy nhiên, suy nghĩ ấy thay đổi sau khi ông được trực tiếp hướng dẫn sử dụng.

“Ứng dụng i-HaTinh tạo kênh kết nối giữa người dân và chính quyền. Trên ứng dụng, các vấn đề dân sinh được người dân ghi nhận, gửi tới cơ quan chức năng để tiếp nhận, xử lý. Việc phản hồi kịp thời, thực chất đã góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở”, ông Công chia sẻ.

Ông Đặng Văn Công - Chi hội trưởng Chi hội CCB thôn An Thượng, xã Nghi Xuân (người ngồi giữa) được hướng dẫn cài đặt ứng dụng i-HaTinh.

Bắt đầu cài đặt i-HaTinh từ tháng 8, chị Lê Thị Dung (thôn Đông Khê, xã Đức Thịnh) đã cảm nhận rõ nét được tiện ích. "Nhờ ứng dụng này, tôi có thể phản ánh một số vấn đề trên địa bàn, từ công tác vệ sinh môi trường, cảnh quan, rác thải; việc dừng, đỗ xe trái quy định hay nội dung liên quan tới cải cách thủ tục hành chính... Sau khi tiếp nhận, chính quyền địa phương đã vào cuộc xử lý nhanh, từ đó, giúp người dân nhận thấy hiệu quả thiết thực", chị Dung cho hay.

Những ngày vừa qua, nhà của chị Nguyễn Thị Huyền Diệu - Trưởng thôn Văn Lạc, Tổ trưởng Tổ chuyển đổi cộng đồng thôn Văn Lạc (xã Kỳ Văn) trở thành điểm hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. "Toàn thôn hiện có 425 hộ dân. Chúng tôi đã lên danh sách rà soát và thông báo rộng rãi qua loa phát thanh, mạng xã hội... cho người dân nắm bắt, đến để được hỗ trợ cài đặt, hướng dẫn các thao tác cần thiết để thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Quá trình hướng dẫn được các thành viên thực hiện theo phương châm "tuyên truyền để dân biết; giải thích để dân hiểu; hướng dẫn để dân làm; hỗ trợ để dân sử dụng được và cuối cùng là để dân hưởng lợi".

Mục tiêu của xã Kỳ Văn là nâng cao nhận thức, hình thành thói quen ứng dụng chuyển đổi số trong sinh hoạt, giao dịch và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân.

Bắt đầu vận hành từ ngày 17/3/2026, ứng dụng công dân số Hà Tĩnh (i-HaTinh) ghi nhận 501.819 lượt cài đặt đăng ký ứng dụng, tương đương 43,70% dân số từ 18 tuổi trở lên. Qua đó, Hà Tĩnh vượt mục tiêu 40% dân số trưởng thành cài đặt, kích hoạt ứng dụng theo Kế hoạch số 98/KH-TU ngày 21/7/2026 của Tỉnh ủy về tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”.

i-HaTinh được phát triển theo hướng nền tảng số dùng chung, tích hợp các dịch vụ, tiện ích thiết yếu phục vụ người dân. Trên ứng dụng, người dân có thể gửi phản ánh hiện trường; tiếp cận dịch vụ công, giáo dục số, thông tin thời tiết - thiên tai, du lịch, bình dân học vụ số; sử dụng “Dịch vụ điện” để tra cứu điện năng tiêu thụ, tiền điện, tình trạng thanh toán và lịch tạm ngừng cấp điện.

Các địa phương tại Hà Tĩnh đã nỗ lực đưa tiện ích số và hướng dẫn kỹ năng số đến với người dân.

Xác định thay đổi nhận thức, nâng cao kỹ năng và hình thành thói quen sử dụng công nghệ là nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số ở cơ sở, thời gian qua, các địa phương tại Hà Tĩnh đã tích cực đưa kỹ năng số đến với người dân, phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng. Phương thức hỗ trợ từng bước chuyển từ “làm thay” sang “hướng dẫn để người dân tự làm được”, ưu tiên người cao tuổi, người yếu thế và người chưa thành thạo công nghệ.

Kỹ năng số cũng giúp người dân chủ động hơn trong công việc và cuộc sống. Theo đó, nhờ việc tích hợp các tiện ích trên VNeID cho phép người dân có thể dễ dàng thao tác đăng ký lưu trú, khai sinh hay thực hiện một số thủ tục hành chính mà không phải đi lại nhiều lần. Thanh toán không dùng tiền mặt cũng ngày càng trở nên quen thuộc, giúp giao dịch nhanh gọn, thuận tiện; các hộ kinh doanh không còn loay hoay với việc đổi tiền, trả tiền lẻ…

Người dân phường Thành Sen đến Kiosk dịch vụ công của tổ dân phố 29 để làm thủ tục hành chính.

Khi chính quyền cung cấp dịch vụ thuận tiện, minh bạch trên môi trường số; người dân từng bước nâng cao kỹ năng, chủ động sử dụng và tương tác; đó cũng là cơ sở để hình thành mối liên kết giữa chính quyền số và công dân số. Vì vậy, các đơn vị, địa phương đã chú trọng xây dựng nền tảng số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tháng 9/2026, mô hình “Kiosk thông minh hỗ trợ dịch vụ công tại khu dân cư” đã được UBND phường Thành Sen triển khai thí điểm tại tổ dân phố 24 và 29 nhằm đa dạng hóa các hình thức cung cấp dịch vụ hành chính công. Theo đánh giá, sau gần 3 tháng vận hành, mô hình này không chỉ phục vụ giải quyết thủ tục hành chính mà còn trở thành nơi để người dân tìm hiểu, tiếp cận các tiện ích số. Nhờ vậy, không chỉ góp phần nâng cao kỹ năng số của người dân mà còn tăng sự tương tác, gắn kết với cấp ủy, tổ dân phố.

Công an xã Toàn Lưu giới thiệu phần mềm “Hệ thống cảnh báo lừa đảo trực tuyến” tại lễ ra mắt vào ngày 30/10 vừa qua.

Cùng với việc nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ, các cơ quan, đơn vị đã nghiên cứu, xây dựng “lá chắn số” để bảo vệ người dân. Vào ngày 30/10 vừa qua, Công an xã Toàn Lưu ra mắt phần mềm “Hệ thống cảnh báo lừa đảo trực tuyến”, hỗ trợ người dân nhận diện sớm nguy cơ lừa đảo trên không gian mạng.

Thiếu tá Nguyễn Hoàng Anh – Trưởng Công an xã Toàn Lưu cho biết: “Hệ thống hỗ trợ tra cứu, kiểm tra và cảnh báo sớm nguy cơ lừa đảo trực tuyến có giao diện thân thiện, dễ sử dụng, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng. Qua thử nghiệm, hệ thống đã phát huy hiệu quả tuyên truyền, cảnh báo; giúp người dân chủ động kiểm tra thông tin trước khi truy cập đường dẫn, cung cấp dữ liệu cá nhân, thực hiện giao dịch tài chính hoặc làm theo yêu cầu của người lạ; đồng thời lan tỏa cảnh báo đến cộng đồng. Sau 5 ngày ra mắt, hệ thống ghi nhận gần 100 lượt người sử dụng”.

Từ những việc làm cụ thể, thiết thực như: chủ động sử dụng VNeID, tích hợp giấy tờ điện tử; thực hiện dịch vụ công trực tuyến; gửi phản ánh, kiến nghị qua ứng dụng i-HaTinh; thực hiện giao dịch số an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân; tiếp cận thông tin chính thống, tương tác với chính quyền, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng xử có trách nhiệm trên môi trường số.... Hà Tĩnh người dân đã từng bước hình thành công dân số. Cách tiếp cận này đặt con người ở vị trí trung tâm của chuyển đổi số, hướng đến những giá trị thiết thực: thuận tiện hơn, chủ động hơn, minh bạch hơn và an toàn hơn.

Các tổ chuyển đổi số cộng đồng tại xã Kỳ Văn giữ vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn và phổ cập kỹ năng số tại cơ sở.

Ông Nguyễn Thanh Lâm – Phó Giám đốc Trung tâm Điều hành thông minh, Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh (Sở KH&CN) cho biết: “Khi người dân sử dụng công nghệ một cách chủ động, an toàn và có trách nhiệm, chính quyền số có điều kiện vận hành hiệu quả hơn, kinh tế số có thêm dư địa phát triển và phương thức quản trị địa phương từng bước được đổi mới. Trung tâm đang tiếp tục phối hợp hoàn thiện i-HaTinh theo hướng nền tảng số thống nhất, ưu tiên các tiện ích thiết yếu, dễ sử dụng; đồng thời nghiên cứu công cụ kết nối chính quyền cấp xã với cán bộ thôn, tổ dân phố để trao đổi thông tin, chuyển tải nhiệm vụ và tiếp nhận phản hồi từ cơ sở. Mục tiêu là đưa công nghệ số vào công việc hằng ngày, hình thành thói quen số trong cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả quản trị địa phương”.