Cảnh giác lừa đảo núp bóng trào lưu 'đi chùa online'

Hình ảnh livestream trên mạng xã hội và game "đi chùa online". Ảnh: Công an Hưng Yên

Đánh vào niềm tin tâm linh để trục lợi

Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, xuất hiện nhiều buổi livestream sử dụng hình ảnh tượng Phật, bàn thờ, đền chùa, biểu tượng tôn giáo hoặc hình ảnh, âm thanh được tạo dựng bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để thu hút người xem.

Trong các phiên livestream, người xem được mời gọi gửi quà tặng ảo, mua vật phẩm hoặc thực hiện những yêu cầu nhất định để được thắp hương, lễ Phật, tụng kinh, gõ mõ, cầu bình an, cầu tài lộc, giải hạn hoặc được xướng tên, nhận “lộc”.

Đáng chú ý, một số tài khoản còn tổ chức trò chơi mở quà, quay thưởng, đổi vật phẩm với lời quảng cáo về những phần thưởng có giá trị cao. Người tham gia được hứa hẹn có thể nhận lại vật phẩm giá trị hơn, được ưu tiên nhận lộc hoặc có cơ hội trúng thưởng đặc biệt nếu gửi quà theo các mốc quy định.

Để thúc đẩy người xem chi tiền, các tài khoản liên tục gọi tên, cảm ơn người gửi quà, công khai số lượng quà tặng, sử dụng bình luận tạo tương tác và tâm lý đám đông. Những cách thức này khiến người xem dễ tin rằng nhiều người đã tham gia, nhận được may mắn hoặc phần thưởng.

Từ những khoản quà tặng tưởng chừng nhỏ lẻ, người tham gia có thể bị cuốn vào vòng xoáy chi tiêu liên tục, mất kiểm soát tài chính. Nguy hiểm hơn, nếu có hành vi gian dối, lừa đảo, người dân còn có thể bị dẫn dụ chuyển tiền trực tiếp, truy cập đường link giả mạo hoặc cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng.

Nhiều thủ đoạn lừa đảo biến tướng

Không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi tặng quà trên livestream, các đối tượng còn có thể lợi dụng trào lưu “đi chùa online” để triển khai nhiều thủ đoạn lừa đảo khác.

Trước hết là giả danh người tổ chức hoạt động tâm linh, nhà chùa hoặc người có uy tín. Các đối tượng lập tài khoản, fanpage, hội nhóm giả mạo, sử dụng hình ảnh và danh nghĩa cơ sở tôn giáo để kêu gọi công đức, quyên góp, đặt lễ, làm lễ cầu an, giải hạn nhằm chiếm đoạt tiền.

Một thủ đoạn khác là dụ dỗ người tham gia chuyển tiền để nhận lộc, nhận thưởng. Các đối tượng yêu cầu đặt cọc, đóng phí xác nhận, phí vận chuyển, phí nhận thưởng hoặc nộp thêm tiền để mở khóa phần thưởng. Sau khi nhận được tiền, chúng có thể cắt liên lạc hoặc tiếp tục đưa ra những lý do khác để yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền.

Các đường link, ứng dụng không rõ nguồn gốc cũng là nguy cơ cần cảnh giác. Những website, ứng dụng được quảng cáo là nơi “đi chùa online”, nhận quà, nhận lộc, tham gia trò chơi hoặc xem livestream có thể yêu cầu người dùng đăng nhập tài khoản mạng xã hội, cung cấp số điện thoại, mã OTP, thông tin cá nhân, thông tin ngân hàng. Qua đó, các đối tượng có thể chiếm quyền tài khoản, đánh cắp dữ liệu hoặc cài mã độc vào thiết bị.

Đặc biệt, một số hoạt động trò chơi có thưởng, may rủi, đổi thưởng, quy đổi quà tặng thành tiền hoặc hiện vật có cơ chế thiếu minh bạch, thậm chí tiềm ẩn dấu hiệu đánh bạc trái phép, lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo Công an tỉnh Hưng Yên, không phải mọi hoạt động livestream hay “đi chùa online” đều vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc lợi dụng hình ảnh, biểu tượng tôn giáo và niềm tin tín ngưỡng để gian dối, trục lợi, tổ chức hoạt động trái pháp luật cần được nhận diện, ngăn chặn và xử lý theo quy định.

Chủ động bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân

Để phòng tránh những nguy cơ trên, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân cần tỉnh táo trước các lời mời gọi gửi quà, chuyển tiền để được ban phước, nhận lộc, cầu tài, giải hạn hoặc nhận phần thưởng giá trị cao. Không tin vào những cam kết tâm linh thiếu căn cứ.

Người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không rõ danh tính, không giao dịch ngoài nền tảng, không đặt cọc hoặc đóng phí nhận thưởng khi chưa xác minh được người nhận và mục đích giao dịch. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã xác thực, thông tin thẻ ngân hàng và dữ liệu cá nhân; không đăng nhập tài khoản qua đường link lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Đối với hoạt động công đức, quyên góp, cần kiểm chứng thông tin về cơ sở tôn giáo, tổ chức từ thiện và chương trình tiếp nhận thông qua các kênh chính thức. Người dân nên tìm hiểu rõ đơn vị tiếp nhận, mục đích và phương thức sử dụng tiền trước khi ủng hộ.

Gia đình cần quản lý việc sử dụng mạng xã hội của trẻ em, học sinh; hướng dẫn các em nhận biết những chiêu trò lôi kéo tặng quà, trò chơi đổi thưởng và nguy cơ mất an toàn thông tin trên không gian mạng.

Khi phát hiện tài khoản, livestream hoặc hội nhóm có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần lưu giữ đường dẫn, tên tài khoản, hình ảnh, video, nội dung trao đổi và chứng từ giao dịch; đồng thời phản ánh với nền tảng và trình báo cơ quan Công an để được tiếp nhận, xác minh, xử lý.

Trường hợp đã chuyển tiền và nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán để đề nghị hỗ trợ ngăn chặn giao dịch nếu còn khả năng; đồng thời trình báo cơ quan Công an. Đặc biệt, không tiếp tục chuyển tiền theo yêu cầu của những người tự xưng là có thể hỗ trợ thu hồi tiền bị lừa đảo.

Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội tiếp cận, chia sẻ các giá trị văn hóa, tinh thần và tín ngưỡng. Tuy nhiên, niềm tin tâm linh không thể trở thành công cụ để các đối tượng lợi dụng, thao túng tâm lý, trục lợi bất chính.

Mỗi người cần nâng cao ý thức tự bảo vệ, sử dụng mạng xã hội an toàn, có trách nhiệm; không cổ súy, chia sẻ hoặc tiếp tay cho những nội dung có dấu hiệu lừa đảo, mê tín dị đoan, vi phạm pháp luật. 

Không có món quà ảo nào bảo đảm mang lại may mắn, tài lộc và không có lời hứa hẹn tâm linh nào đáng để đánh đổi tài sản, thông tin cá nhân hay sự an toàn của bản thân.

Nguồn: Công an tỉnh Hưng Yên