Đề nghị bổ sung nhiều hạng mục và giữ nguyên quy mô 260 ha Tổ hợp ga Ngọc Hồi
Cục Đường sắt Việt Nam và Tập đoàn Đường sắt quốc gia đều kiến nghị cần bổ sung nhiều hạng mục ở Quy hoạch 1/500 Tổ hợp ga Ngọc Hồi, đặc biệt giữ nguyên quy mô nghiên cứu 260 ha.
Đề nghị tách riêng đường sắt khổ 1.000 mm và 1.435 mm
Cục Đường sắt Việt Nam vừa có văn bản gửi Sở Xây dựng Hà Nội góp ý phương án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Tổ hợp ga Ngọc Hồi.
Tổ hợp ga Ngọc Hồi được xác định là đầu mối đường sắt phía Nam Thủ đô, có quy mô khoảng 260 ha, gồm các khu chức năng phục vụ đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao và hệ thống hạ tầng phụ trợ.
Cục Đường sắt Việt Nam đề nghị giữ nguyên quy mô nghiên cứu khoảng 260 ha, bao gồm cả khu vực bố trí các tuyến đường sắt và khu đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), bảo đảm phù hợp với quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia và các quy hoạch cấp trên.
Đáng chú ý, Cục đề nghị nghiên cứu bố trí ga đường sắt quốc gia khổ 1.000mm tại Ngọc Hồi để thay thế ga Hà Nội hiện hữu trong thời gian chờ các dự án đường sắt mới hoàn thành. Đây là giải pháp nhằm bảo đảm hoạt động vận tải đường sắt không bị gián đoạn khi các tuyến đường sắt hiện hữu được điều chỉnh, di dời.
Ga thay thế cần có năng lực khai thác tương ứng ga Hà Nội hiện nay, trong đó gồm 11 đường đón gửi, tập kết xe; 6 đường chỉnh bị toa xe khách và 23 đường phục vụ sửa chữa đầu máy, toa xe. Đồng thời, cần bố trí đầy đủ nhà ga, nhà xưởng, trạm cấp nhiên liệu, cầu quay đầu máy và Trung tâm điều hành vận tải.

Quy hoạch 1/500 Tổ hợp ga Ngọc Hồi đang được Sở Xây dựng Hà Nội lấy ý kiến được cho là còn nhiều điểm cần bổ sung và làm rõ, cũng như phải dự phòng đến 2050
Đối với hệ thống đường sắt quốc gia, Cục đề nghị tách riêng đường sắt khổ 1.000mm và 1.435mm, không bố trí đường sắt khổ lồng nhằm tránh phát sinh chi phí, phức tạp trong quản lý, vận hành và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, phương án quy hoạch cần dành đủ quỹ đất cho nhà ga, depot, đường kết nối, công trình bảo trì và cứu hộ. Các nội dung này cần được nghiên cứu thống nhất với tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, bảo đảm tính đồng bộ và khả năng mở rộng trong tương lai.
Đối với đường sắt đô thị, Cục lưu ý phương án hiện đề xuất bố trí các tuyến và bãi đỗ tàu đi ngầm. Tuy nhiên, cần tính toán kỹ quy mô, phương án vận hành và so sánh hiệu quả kinh tế - kỹ thuật giữa các phương án đi ngầm, trên mặt đất và trên cao trước khi lựa chọn. Việc bố trí toàn bộ công trình ngầm có thể làm tăng đáng kể chi phí đầu tư, đồng thời đòi hỏi xây dựng đồng bộ nhà ga và bãi đỗ tàu.
Cục Đường sắt Việt Nam cũng đề nghị bổ sung phương án kết nối đường sắt khổ 1.000mm qua ga Ngọc Hồi với tuyến Bắc Hồng - Văn Điển, bảo đảm duy trì vận tải đường sắt trong giai đoạn chuyển tiếp, trước khi các tuyến đường sắt mới hoàn thành.
Trên cơ sở các góp ý, Cục đề nghị Sở Xây dựng Hà Nội chỉ đạo đơn vị tư vấn khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, bảo đảm kết nối đồng bộ giữa các loại hình đường sắt, an toàn chạy tàu, tối ưu chi phí đầu tư và hiệu quả khai thác lâu dài.
Tổ hợp ga Ngọc Hồi cần tính toán cho nhu cầu đến 2050
Cũng liên quan đến quy hoạch chi tiết ga Ngọc Hồi, trong văn bản gửi Sở Xây dựng, Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam (VNR) cũng đề nghị, để đảm bảo thuận lợi trong quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì, đề nghị không bố trí đường sắt khổ lồng 1.000 mm và 1.435 mm tại ga đường sắt quốc gia. Nguyên nhân là do hai hệ thống sử dụng công nghệ sức kéo khác nhau, trong đó đường sắt khổ 1.435 mm sử dụng sức kéo điện, còn đường sắt khổ 1.000 mm hiện sử dụng sức kéo diesel. Việc bố trí đường sắt khổ lồng sẽ làm gia tăng chi phí đầu tư, gây phức tạp trong quản lý, khó khăn trong cung ứng vật tư.
Đồng thời, VNR cũng đề nghị bổ sung phương án khai thác, vận hành cho từng loại hình đường sắt, làm cơ sở tính toán, xác định quy mô và bố trí các hạng mục ga, depot bảo đảm đáp ứng yêu cầu khai thác.
Đặc biệt, cần rà soát sự phù hợp giữa phương án quy hoạch tỷ lệ 1/500 với quy hoạch đường sắt, theo bản vẽ ga Ngọc Hồi trong Quy hoạch đường sắt, bãi đón gửi được bố trí 5 đường ga khổ 1.435 mm và 5 đường ga khổ 1.000 mm, trong khi đó, quy hoạch tỷ lệ 1/500 chỉ bố trí 6 đường ga khổ lồng, thiếu 4 đường so với Quy hoạch đường sắt.
Cũng theo VNR, tổ hợp ga Ngọc Hồi có quy mô lớn, tính chất phức tạp, tích hợp nhiều loại hình đường sắt. Do đó, phương án thiết kế cần được tính toán trên cơ sở dự báo nhu cầu vận tải đến năm 2050, đồng thời xem xét khả năng mở rộng trong tương lai. Tuy nhiên, hồ sơ hiện chưa có phương án dự phòng quỹ đất phục vụ mở rộng, đề nghị nghiên cứu, bổ sung phương án dự phòng quỹ đất, bảo đảm khả năng mở rộng quy mô ga và các công trình phụ trợ khi nhu cầu vận tải trong tương lai.
Với ga đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, VNR cho biết, tuyến đường là dự án có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, chưa từng được triển khai tại Việt Nam. Vì vậy, đề nghị ưu tiên bảo đảm quỹ đất và không gian kỹ thuật cần thiết để bố trí ga, depot, đường kết nối, các công trình bảo trì và cứu hộ đường sắt tốc độ cao; đồng thời làm rõ phương án tổ chức vận hành và khả năng mở rộng theo từng giai đoạn…
Với khu depot đường sắt tốc độ cao, hiện quy hoạch 1/500 mới bố trí 6-10 làn đỗ, chưa đáp ứng nhu cầu 30 đoàn tàu vào năm 2050, thiếu khoảng 14 làn đỗ.
Về kết nối giao thông đường bộ, VNR cho rằng, tổ hợp ga Ngọc Hồi tập trung nhiều loại hình đường sắt, phát sinh lưu lượng hành khách và phương tiện tiếp cận lớn. Đề nghị bổ sung kiểm toán năng lực thông hành, mức độ phục vụ của các tuyến đường bộ và nút giao kết nối làm cơ sở lựa chọn quy mô mặt cắt và phương án kết nối phù hợp.
Đồng thời, cần nghiên cứu tổ chức tách biệt luồng giao thông kỹ thuật phục vụ depot, vận chuyển thiết bị bảo dưỡng nặng và cứu hộ đường sắt với luồng phương tiện phục vụ hành khách như xe buýt, taxi công nghệ và ô tô đưa đón; hạn chế tối đa các điểm giao cắt nhằm bảo đảm an toàn và giảm nguy cơ ùn tắc trong phạm vi tổ hợp ga.
Hồ sơ quy hoạch cũng chưa thể hiện đầy đủ quỹ đất dành cho các cơ sở bảo trì đường sắt tốc độ cao và đường sắt quốc gia, bao gồm nhà làm việc, đường tập kết phương tiện, kho, bãi vật tư và các hạng mục kỹ thuật liên quan.

