Đề nghị kiểm tra hoạt động khai thác cát, làm rõ nguyên nhân sạt lở sông Krông Nô
Tình trạng sạt lở đất sản xuất dọc sông Krông Nô tại xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng, đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến đất canh tác của người dân. Địa phương đề nghị cơ quan chuyên môn cấp tỉnh kiểm tra hoạt động khai thác cát, xác định nguyên nhân sạt lở và rà soát việc chấp hành phạm vi, tọa độ được cấp phép.
Theo đánh giá ban đầu, hoạt động khai thác có thể tác động đến cấu trúc dòng chảy, làm thay đổi lòng sông và ảnh hưởng đến chân bờ, từ đó làm gia tăng nguy cơ sụt lún, sạt lở
Tiếp nhận phản ánh của người dân
Theo UBND xã Quảng Phú, qua kiểm tra thực địa và tiếp nhận phản ánh của người dân, nhiều khu vực đất sản xuất dọc sông Krông Nô tiếp tục bị sạt lở, ảnh hưởng đến diện tích canh tác của các hộ dân.
Cụ thể, tại khu vực hoạt động khai thác cát của Công ty TNHH Xuân Bình và Doanh nghiệp tư nhân Văn Hồng, nhiều đoạn bờ sông bị sạt tạo thành các vách đất dựng đứng, mất độ dốc tự nhiên. Một số vị trí xuất hiện hàm ếch sâu do dòng nước khoét vào chân bờ; đất cát pha trên bề mặt vách sạt lở bị nứt thành từng mảng lớn, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục đổ xuống lòng sông khi xảy ra mưa lớn hoặc dòng chảy mạnh.
Không chỉ vậy, người dân còn cung cấp hình ảnh và phản ánh vào ngày 25/9 về tình trạng tàu, thuyền khai thác cát hoạt động áp sát bờ, sử dụng hệ thống ống hút vươn vào phía trong khu vực đất sản xuất.
Tại khu vực thuộc phạm vi khai thác của Doanh nghiệp tư nhân Văn Hồng, sạt lở được ghi nhận kéo dài từ thửa đất số 7, tờ bản đồ số 13 của gia đình ông Y Luyết Byã đến thửa đất số 18, tờ bản đồ số 15 của gia đình bà Vi Thị Vân, thuộc thôn Phú Lợi.
Trong khi đó, tại khu vực khai thác của Công ty TNHH Xuân Bình, sạt lở kéo dài từ thửa đất số 50, tờ bản đồ số 120 của gia đình ông Nguyễn Thanh Sơn đến thửa đất số 8, tờ bản đồ số 120 của gia đình ông Nguyễn Thân, thuộc thôn Đức Xuyên.
Đặc biệt, các phương tiện khai thác cát có công suất lớn, được trang bị hệ thống băng chuyền, sàng lọc và vòi hút. Việc neo đậu, hút cát ở khoảng cách gần bờ đất sản xuất được địa phương ghi nhận có dấu hiệu nằm ngoài phạm vi tọa độ được cấp phép.
Theo đánh giá ban đầu, hoạt động khai thác có thể tác động đến cấu trúc dòng chảy, làm thay đổi lòng sông và ảnh hưởng đến chân bờ, từ đó làm gia tăng nguy cơ sụt lún, sạt lở. Tình trạng sạt lở có thể chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó có hoạt động khai thác cát và hoạt động xả nước hồ, đập thủy điện. Việc xác định nguyên nhân cụ thể cần được cơ quan chuyên môn kiểm tra, đánh giá.
Các phương tiện khai thác cát có công suất lớn, được trang bị hệ thống băng chuyền, sàng lọc và vòi hút. Việc neo đậu, hút cát ở khoảng cách gần bờ đất sản xuất được địa phương ghi nhận có dấu hiệu nằm ngoài phạm vi tọa độ được cấp phép
Đất sản xuất có nguy cơ tiếp tục bị cuốn trôi
Tại những khu vực đất nông nghiệp, đất hoa màu nằm sát sông, diện tích sản xuất của người dân đang bị thu hẹp theo các đợt sạt lở.
Nếu không có giải pháp ngăn chặn kịp thời, phạm vi sạt lở có thể tiếp tục lấn sâu vào khu vực đất canh tác, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của người dân.
Trước đó, trong báo cáo ngày 28/1/2026, địa phương đã đề nghị các doanh nghiệp phối hợp xác định phạm vi, tọa độ được cấp phép, cao độ lòng sông, chiều sâu khai thác và thực hiện thả phao phân định ranh giới các mỏ cát.
Tuy nhiên, qua kiểm tra đến nay, các doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện đầy đủ việc xác định tọa độ và thả phao phân định ranh giới khai thác theo yêu cầu.
Những khu vực đất nông nghiệp, đất hoa màu nằm sát sông, diện tích sản xuất của người dân đang bị thu hẹp theo các đợt sạt lở
Đề nghị kiểm tra liên ngành
Trước thực trạng trên, UBND xã Quảng Phú đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, tham mưu thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động khai thác cát trên địa bàn.
Nội dung kiểm tra được đề nghị tập trung vào việc xác định lại phạm vi, ranh giới, tọa độ được cấp phép; kiểm tra cao độ lòng sông, chiều sâu khai thác và yêu cầu doanh nghiệp thả phao phân định ranh giới theo giấy phép.
Trường hợp doanh nghiệp không phối hợp thực hiện, địa phương đề nghị có biện pháp xử lý theo quy định, trong đó xem xét việc tạm ngưng hoạt động khai thác.
Bên cạnh đó, địa phương cho biết, đang gặp khó khăn trong công tác giám sát do không có lực lượng chuyên trách và phương tiện như ca nô, tàu thuyền. Nhân sự tại Phòng Kinh tế xã còn mỏng, trong khi cán bộ, công chức chưa được đào tạo chuyên sâu về quản lý, giám sát và xử lý vi phạm trong lĩnh vực khai thác khoáng sản.
Do đó, địa phương đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, phân cấp rõ hơn về quyền hạn, chức năng và nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác cát, giúp địa phương có cơ sở chủ động giám sát và xử lý các vấn đề phát sinh.
Trước thực trạng trên, UBND xã Quảng Phú đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, tham mưu thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động khai thác cát trên địa bàn
Tăng cường vai trò quản lý từ cơ sở
Trong công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường tại cơ sở, chính quyền xã giữ vai trò quan trọng trong việc nắm tình hình, tiếp nhận phản ánh của người dân, kiểm tra thực địa, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường và phối hợp với cơ quan chuyên môn xử lý theo thẩm quyền.
Đối với hoạt động khai thác cát trên sông Krông Nô, việc tăng cường vai trò giám sát của chính quyền cơ sở, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên ngành cấp tỉnh, là cần thiết nhằm kiểm soát hoạt động khai thác, hạn chế tác động đến dòng sông và đất sản xuất của người dân.
Việc sớm làm rõ phạm vi khai thác được cấp phép, xác định nguyên nhân sạt lở và phân định cụ thể trách nhiệm của các bên liên quan sẽ là cơ sở để có giải pháp phù hợp, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, vừa nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản tại địa phương./.