Đề nghị miễn thuế 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa kể từ khi có lợi nhuận

Góp ý vào dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại phiên thảo luận tại hội trường chiều 29/10, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, bày tỏ đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, nhưng cần thực tế hơn.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân.

Đại biểu Thân đề nghị sửa đổi quy định này theo hướng: Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi có lợi nhuận, nhưng không quá 5 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

“Đây vừa là động lực, vừa là áp lực đối với doanh nghiệp”, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhấn mạnh.

Đánh giá cao chính sách trong dự thảo về cấp tín dụng dựa trên phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch cũng như đa dạng hóa tài sản đảm bảo và phát triển hệ thống thông tin tín dụng, phương pháp cho vay, đại biểu Thân nhìn nhận đây là hướng tiếp cận đúng với nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, theo ông, nếu không có quy định chi tiết về cơ chế triển khai, trách nhiệm của tổ chức tín dụng, tiêu chí đánh giá và phương thức tiếp cận thì doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận chính sách này.

Đại biểu đề nghị giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết, trong đó Ngân hàng Nhà nước chủ trì tham mưu tổ chức thực hiện các nội dung thuộc lĩnh vực tín dụng, thông tin tín dụng và các mô hình tài chính thuộc thẩm quyền.

“Có như vậy, chủ trương mở rộng tín dụng mới trở thành cơ chế thực thi rõ ràng, có căn cứ để triển khai và giám sát”, ông Thân nói.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng nhất trí cần xác định rõ ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm được áp dụng phương pháp kê khai thuế tối giản ngay trong luật, đồng thời giao Chính phủ quyết định điều chỉnh mức doanh thu trên phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội qua từng thời kỳ.

“Tuy nhiên, tôi đề nghị quy định rõ trong luật theo hướng điều chỉnh mức doanh thu tăng lên mà không thấp hơn 10 tỷ đồng/năm. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để khẳng định sự hỗ trợ của Nhà nước trong quá trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa”, ông Thân nhấn mạnh.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh.

Cùng thảo luận, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) dẫn báo cáo giải trình của Bộ Tài chính đề nghị giữ nguyên quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ giai đoạn khởi đầu, khuyến khích doanh nghiệp sớm nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo đảm khả năng cân đối ngân sách.

Song, đại biểu cho rằng cần phân biệt giữa thời gian doanh nghiệp thuộc diện được miễn thuế và thời gian doanh nghiệp thực sự phát sinh lợi ích từ chính sách này.

“Việc miễn thuế chỉ mang lại lợi ích tài chính trực tiếp khi doanh nghiệp có số thuế đáng lẽ phải nộp. Đối với doanh nghiệp chưa phát sinh nghĩa vụ thuế trong những năm đầu, chính sách miễn thuế không trực tiếp cải thiện dòng tiền, bởi doanh nghiệp vốn chưa có khoản thuế phải nộp để được miễn”, bà Tú Anh nói.

Trong khi đó, những doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng dây chuyền sản xuất hoặc phát triển sản phẩm mới thường cần thời gian dài trước khi có thể thương mại hóa và tạo ra thu nhập chịu thuế.

Theo đại biểu, những doanh nghiệp này có thể kết thúc thời hạn miễn thuế trước khi phát sinh nghĩa vụ thuế, trong khi các doanh nghiệp sớm có số thuế phải nộp lại được hưởng lợi ngay từ chính sách. Như vậy, cùng được áp dụng chính sách miễn thuế trong 3 năm đầu thành lập nhưng mức độ thụ hưởng thực tế có thể rất khác nhau giữa các doanh nghiệp.

Đặc biệt, bà Tú Anh nhận định, thời gian chưa phát sinh nghĩa vụ thuế không nhất thiết phản ánh doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả mà còn có thể xuất phát từ đặc thù ngành nghề và chu kỳ đầu tư.

Vì vậy, nữ đại biểu đề nghị ban soạn thảo đánh giá hiệu quả chính sách không chỉ căn cứ vào số lượng doanh nghiệp thuộc diện được miễn thuế và tổng số thuế được miễn, mà cần làm rõ tỷ lệ doanh nghiệp thực sự phát sinh lợi ích, mức ưu đãi thực nhận và sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp theo ngành nghề, đặc điểm đầu tư và thời gian phát sinh nghĩa vụ thuế.

Trên cơ sở đó, rà soát mức độ đáp ứng của các chính sách hỗ trợ hiện hành. Đồng thời, nghiên cứu các công cụ hỗ trợ có mục tiêu đối với những doanh nghiệp có chu kỳ nghiên cứu, đầu tư và thương mại hóa sản phẩm dài, nhất là doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ, bảo đảm phù hợp với nguồn lực ngân sách và tránh trùng lặp chính sách.