Để nữ công nhân môi trường được chăm sóc sức khỏe tốt hơn

Những ca làm việc kéo dài trong đêm

Sáng 24-9, trong khuôn khổ Chương trình truyền thông “An sinh hạnh phúc cho nữ công nhân môi trường” năm 2025-2026, tọa đàm về "Đưa dịch vụ y tế đến với nữ công nhân môi trường" do Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án An sinh Xã hội Việt Nam (AFV), Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, URENCO phối hợp triển khai.

Một trong những vấn đề đáng chú ý, được đặt ra tại tọa đàm là điều kiện lao động đặc thù và khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe của nữ công nhân môi trường.

Kết quả nghiên cứu được chia sẻ tại chương trình cho thấy, công việc chủ yếu của nữ công nhân là thu gom rác trên đường phố. Có 60,5% số nữ công nhân làm việc từ chiều tối, bắt đầu khoảng 18h cho đến khi hoàn thành khối lượng rác; 17,3% làm việc từ 14h đến 21h. Công việc mang tính chất lao động nặng nhọc ngoài trời, giờ giấc không cố định và tiềm ẩn nhiều tác động bất lợi tới sức khỏe thể chất, tinh thần.

Bà Nguyễn Thị Huê, Tổ trưởng sản xuất, Chi nhánh Hoàn Kiếm, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO), là người trực tiếp trải nghiệm những đặc thù ấy qua nhiều năm làm việc.

Các khách mời tham dự tọa đàm. Ảnh: Khánh Huy

Theo bà Huê, công nhân môi trường thường xuyên làm việc ngoài đường, trong điều kiện môi trường ô nhiễm, chịu tác động của thời tiết. Với những người làm ca đêm, công việc còn gắn với những nguy cơ về giao thông. Bởi vậy, chăm sóc sức khỏe là nhu cầu rất thiết thực đối với người lao động.

Hiện, hoạt động khám sức khỏe định kỳ do Urenco tổ chức được người lao động đánh giá tích cực. Bà Huê cho biết, công ty tổ chức khám định kỳ 2 lần với các nội dung cơ bản như tai - mũi - họng, siêu âm... Tuy nhiên, từ chính thực tế công việc, người lao động mong muốn có thêm những dịch vụ chuyên sâu hơn.

“Chúng tôi mong muốn Công ty có thể liên kết với một đơn vị có gói y tế tốt hơn để khám, sàng lọc chuyên sâu về ung thư, tiêm phòng uốn ván”, bà Huê chia sẻ.

Đây cũng là vấn đề được đặt ra từ kết quả nghiên cứu. Bên cạnh những nội dung khám hiện có, việc chăm sóc sức khỏe nữ công nhân môi trường có thể bổ sung những danh mục như khám phụ khoa, tầm soát ung thư cổ tử cung và tiêm phòng các bệnh liên quan trực tiếp đến đặc thù công việc.

Từ những đề xuất rất cụ thể có thể thấy, điều người lao động mong đợi không chỉ là duy trì khám sức khỏe định kỳ, mà còn là những dịch vụ phù hợp hơn với giới tính, độ tuổi và đặc thù công việc mà họ thực hiện hằng ngày.

Có những tâm sự khó sẻ chia

Câu chuyện tại Tọa đàm cũng mở ra một khía cạnh khác trong chăm lo cho nữ công nhân môi trường: Nhu cầu được gặp gỡ, lắng nghe và chia sẻ.

Bà Huê là thành viên của nhóm nòng cốt, được tham gia các hoạt động tập huấn và chuỗi khảo sát liên quan đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Với bà, điều đáng quý của chương trình không chỉ là có thêm kiến thức mà còn tạo ra một không gian để những nữ công nhân gặp gỡ và cởi mở hơn với nhau.

“Tham gia chương trình, chúng tôi được chia sẻ và cũng dám chia sẻ hơn. Có những việc bản thân không thể chia sẻ với gia đình nhưng khi gặp các chị em trong chương trình, chúng tôi có thể nói ra, cùng tâm sự với nhau”, bà Huê chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Huê (áo xanh) chia sẻ tại chương trình tọa đàm. Ảnh: Khánh Huy

Một lời chia sẻ tưởng như giản dị nhưng cho thấy, ý nghĩa khác của những hoạt động dành cho người lao động. Sau những ca làm việc, bên cạnh câu chuyện về tuyến phố, khối lượng rác hay thời gian làm ca, mỗi người còn có những tâm tư riêng trong cuộc sống. Có một không gian để gặp gỡ, được nói và có người lắng nghe vì thế cũng trở thành nhu cầu thiết thực.

Theo bà Huê, trước đây chị em có thể chia sẻ hàng trăm bức ảnh trong nhóm trực tuyến, nhưng cơ hội được trực tiếp gặp gỡ, giao lưu không nhiều. Việc tham gia các buổi tập huấn, khảo sát, cuộc thi và tọa đàm giúp họ có thêm cơ hội kết nối.

Từ trải nghiệm của mình, nữ tổ trưởng mong muốn có thêm những cuộc thi, hoạt động giao lưu và sự đồng hành của các nhà tài trợ để chị em công nhân môi trường có thêm sân chơi, thêm cơ hội gặp gỡ, qua đó làm phong phú đời sống tinh thần.

Sau những chia sẻ của người trong cuộc, vấn đề được đặt ra tại tọa đàm sáng 24-9 trở nên cụ thể hơn. Chăm sóc sức khỏe nữ công nhân môi trường không chỉ là tổ chức những đợt khám định kỳ, mà còn cần hướng tới khả năng tiếp cận những dịch vụ phù hợp hơn với đặc thù nghề nghiệp; từ sàng lọc, phòng bệnh đến tạo điều kiện để người lao động có thêm cơ hội giao lưu, chia sẻ.

Mỗi ngày, khi những tuyến phố trở nên sạch sẽ sau những ca làm kéo dài từ chiều tối đến đêm khuya, phía sau đó là sức lao động của những công nhân môi trường. Và mong muốn của họ cũng rất cụ thể: Được khám kỹ hơn, phòng bệnh tốt hơn, được quan tâm và có thêm những nơi mà ở đó họ có thể cởi mở nói về câu chuyện của chính mình.