Quan chức Fed bắt đầu tính đến nhiều lần tăng lãi suất nữa

Từ “một lần nữa” đến nhiều lần tăng

Phát biểu ngày 23/9, Thống đốc Fed Michael Barr cho rằng rủi ro đối với mục tiêu lạm phát đã tăng lên, trong khi rủi ro đối với thị trường lao động giảm bớt. “Theo kịch bản cơ sở của tôi, có khả năng sẽ cần thực hiện thêm các điều chỉnh chính sách để đảm bảo lạm phát giảm về mức mục tiêu trong thời gian phù hợp”, ông nói.

Reuters nhận định, cách diễn đạt này hàm ý Michael Barr có thể đang tính đến nhu cầu ít nhất hai lần tăng lãi suất nữa, dù ông không nêu thời điểm cụ thể. Thông điệp này đáng chú ý bởi Fed mới tuần trước nâng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 3,75-4,00%. Trong dự báo công bố sau cuộc họp ngày 16/9, 16 trong số 18 nhà hoạch định chính sách cho rằng ít nhất một lần tăng nữa có thể cần thiết trước cuối năm. Nhưng nếu cách nhìn của ông Michael Barr ngày càng được nhiều thành viên chia sẻ, quỹ đạo lãi suất có thể đi xa hơn một lần tăng bổ sung đang được phản ánh trong dự báo trung vị của Fed.

Cùng lúc, dữ liệu kinh tế lại làm mạnh thêm lập luận thắt chặt. Chỉ số PMI tổng hợp sơ bộ của S&P Global tăng từ 56,0 trong tháng 8 lên 58,4 tháng này, mức cao nhất kể từ tháng 7/2021. Đáng chú ý hơn, chỉ số giá đầu vào của doanh nghiệp tăng lên mức cao nhất trong gần bốn năm, cho thấy tăng trưởng mạnh đang đi kèm áp lực chi phí lớn hơn.

Sau số liệu này, thị trường nâng xác suất Fed tăng ít nhất 25 điểm cơ bản tại cuộc họp ngày 27–28/10 lên khoảng 70%, từ khoảng 53% trước khi PMI được công bố, theo dữ liệu của LSEG.

Áp lực trên thị trường trái phiếu còn mạnh hơn: lợi suất Treasury 10 năm tăng lên khoảng 5,10%, cao nhất kể từ giai đoạn 2007–2008. Gần như toàn bộ đường cong lợi suất Treasury đã vượt 5%, trong khi lợi suất 2 năm cũng chỉ còn cách ngưỡng này khoảng 5 điểm cơ bản.

Thay đổi cách nhìn về cú sốc dầu

Điểm mới quan trọng hơn nằm ở cách các quan chức Fed đánh giá cú sốc năng lượng. Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho rằng với những cú sốc cung tiêu cực lớn, ngân hàng trung ương có thể cần giả định ngay từ đầu rằng tác động lên lạm phát sẽ khá dai dẳng, thay vì chờ và kỳ vọng chúng tự biến mất.

Ông dẫn lại kinh nghiệm từ COVID-19 và thuế quan, đồng thời cho rằng diễn biến tương tự “có thể đang xảy ra với dầu mỏ”. Đây là thay đổi đáng chú ý trong tranh luận chính sách. Thông thường, nếu giá dầu tăng chỉ tạo ra cú sốc một lần đối với mức giá và không lan rộng sang tiền lương, dịch vụ hay kỳ vọng lạm phát, Fed có thể tránh phản ứng quá mạnh. Nhưng một cú sốc kéo dài làm tăng chi phí vận tải, sản xuất và hàng hóa có nguy cơ tạo ra vòng tác động rộng hơn.

Áp lực đó đã hiện rõ hơn trong dữ liệu PMI, khi doanh nghiệp báo cáo chi phí đầu vào tăng mạnh. Giá dầu cũng bật tăng trở lại sau nhịp giảm đầu tuần, với Brent đã trở lại trên 103 USD/thùng vào cuối phiên 23/9, trong khi giá dầu diesel tại Mỹ vượt 6,50 USD/gallon.

Thị trường ngoại hối phản ứng khá rõ. Dollar Index tăng 0,51% lên 101,06 điểm, sau khi chạm 101,23 điểm, cao nhất kể từ 29/7. Đồng euro giảm 0,51% xuống 1,1389 USD/euro, trong khi yen Nhật giảm 0,52% xuống 158,19 yen/USD. Elias Haddad, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại Brown Brothers Harriman, nhận định động lực hiện tại chủ yếu là câu chuyện lãi suất, khi các quan chức Fed đang cùng phát đi tín hiệu rằng quá trình thắt chặt có thể chưa kết thúc.

Sự kết hợp giữa tăng trưởng mạnh, chi phí đầu vào tăng nhanh hay việc ngày càng có nhiều quan chức Fed “ít sẵn sàng” coi cú sốc năng lượng chỉ là tạm thời đang làm thay đổi câu hỏi của thị trường. Trọng tâm không còn chỉ là Fed có tăng thêm một lần trong tháng 10 hay không, mà là mức lãi suất hiện tại có đủ chặt để đưa lạm phát về 2%, hay Fed sẽ phải đi xa hơn dự kiến.