Từ thạc sĩ trẻ trở thành nông dân Việt Nam xuất sắc

Thạc sĩ Trầm Minh Thuần được vinh danh là "Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới". (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Từ giảng đường đến ruộng đồng, Thuần lựa chọn con đường khởi nghiệp trên chính quê hương, mạnh dạn ứng dụng khoa học, công nghệ, xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Từ thạc sĩ trẻ đến “thủ lĩnh” hợp tác xã nông nghiệp

Sở hữu học vị Thạc sĩ Luật Kinh tế, Trầm Minh Thuần không lựa chọn công việc nơi đô thị mà quyết định trở về quê, gắn bó với nông nghiệp. Với Thuần, đây không chỉ là lựa chọn nghề nghiệp mà còn là mong muốn góp phần thay đổi phương thức sản xuất, nâng giá trị nông sản và xây dựng thương hiệu cho hạt gạo quê hương.

Hiện anh Thuần là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Long Hiệp. Hợp tác xã được thành lập tháng 8/2018. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, anh Thuần cùng các thành viên từng bước xây dựng mô hình sản xuất theo hướng liên kết, ứng dụng khoa học kỹ thuật và hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.

Hợp tác xã Nông nghiệp Long Hiệp tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Anh Thuần cho biết: “Hiện hợp tác xã có 72 thành viên, diện tích liên kết sản xuất lúa hơn 200ha. Hợp tác xã đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu, nâng chất lượng sản phẩm và từng bước đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường. Một trong những kết quả nổi bật là việc xây dựng thương hiệu Gạo Hạt Ngọc Rồng. Sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh, cùng nhiều chứng nhận, giải thưởng về chất lượng; hợp tác xã có 1 sản phẩm OCOP 4 sao, 5 sản phẩm OCOP 3 sao và đang nghiên cứu đưa thêm các dòng sản phẩm gạo theo tiêu chuẩn ESG ra thị trường”.

Cùng với xây dựng thương hiệu, hợp tác xã xác định ứng dụng khoa học, công nghệ là yếu tố quan trọng để nâng hiệu quả sản xuất. Từ năm 2023, đơn vị đưa máy bay phun thuốc vào phục vụ sản xuất, với hơn 2.000 giờ bay, thực hiện trên diện tích hơn 5.000ha trong nhiều năm. Hợp tác xã đồng thời cung ứng lúa giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và dịch vụ nông nghiệp cho thành viên, giúp giảm chi phí, nâng hiệu quả canh tác.

Ở khâu sau thu hoạch, hợp tác xã đầu tư máy móc phục vụ sản xuất, đóng gói, hút chân không, in ngày sản xuất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Trong quản trị, điều hành, anh Thuần từng bước đưa chuyển đổi số vào hoạt động, từ quản lý dữ liệu thành viên, nhật ký canh tác đến xây dựng kênh bán hàng trực tuyến. Một số công cụ AI cũng được ứng dụng để hỗ trợ quảng bá, phân tích thị trường và tìm hiểu nhu cầu người tiêu dùng.

Không dừng lại ở việc đưa máy móc vào đồng ruộng, hợp tác xã còn chú trọng thay đổi phương thức canh tác. Mô hình “1 phải 5 giảm”, tưới ngập-khô xen kẽ được áp dụng nhằm tiết kiệm nước, giảm chi phí, nâng năng suất và giảm phát thải. Hợp tác xã cũng đồng hành cùng nông dân tham gia Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiệu quả từ mô hình liên kết từng bước được thể hiện qua kết quả sản xuất, kinh doanh. Trong ba năm gần nhất, tổng doanh thu từ sản xuất, kinh doanh gạo, vật tư nông nghiệp, dịch vụ nông nghiệp và trung gian tiêu thụ cho thành viên của hợp tác xã vượt 29 tỷ đồng.

Mô hình trồng lúa hữu cơ của thành viên hợp tác xã Nông nghiệp Long Hiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Đến nay, thành viên tham gia hợp tác xã có thu nhập tăng khoảng 30% so với trước khi tham gia; sản phẩm được ký hợp đồng liên kết, bao tiêu từ đầu vụ. Thương hiệu Gạo Hạt Ngọc Rồng đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử, phân phối tại nhiều tỉnh, thành phố và tham gia nhiều chương trình xúc tiến thương mại. Sản phẩm cũng đạt nhiều chứng nhận như ISO 22000, 5S, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và các chứng nhận, giải thưởng về chất lượng.

Nặng lòng với người lao động và cộng đồng

Hợp tác xã hiện tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động có trình độ từ đại học trở lên và hơn 40 lao động thời vụ tại địa phương. Thu nhập bình quân của lao động trực tiếp khoảng 10 triệu đồng/người/tháng; lao động thời vụ khoảng 6 triệu đồng/tháng và có thể tăng thêm vào thời điểm cao điểm sản xuất. Đơn vị thực hiện đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định, đồng thời xây dựng quỹ phúc lợi, quan tâm đời sống người lao động.

Trầm Minh Thuần hướng dẫn thành viên hợp tác xã, nông dân sử dụng phân bón tiết kiệm, hướng tới giảm phát thải, tăng năng suất. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Xuất phát từ hành trình học tập và lập nghiệp của mình, anh Thuần cũng dành sự quan tâm đến lực lượng lao động trẻ, sinh viên và những người có chuyên môn. Thuần mong muốn hợp tác xã trở thành môi trường để người trẻ có cơ hội tiếp cận thực tiễn sản xuất, kinh doanh, qua đó vận dụng kiến thức vào công việc và trưởng thành từ thực tế.

Cùng với hoạt động sản xuất, kinh doanh, anh Thuần còn tích cực kết nối, xúc tiến thương mại và hội nhập quốc tế. Ba năm gần đây, anh cùng hợp tác xã thực hiện hơn 50 chuyến xúc tiến thương mại, kết nối thị trường; tham gia các chương trình giao lưu, học tập kinh nghiệm về kinh tế hợp tác, nông nghiệp công nghệ cao và chuyển đổi số tại một số quốc gia.

Đặc biệt, các hoạt động an sinh xã hội được anh Thuần chú trọng. Trong năm 2024, tổng chi cho hoạt động an sinh xã hội tại địa phương hơn 150 triệu đồng; năm 2025 hơn 105 triệu đồng và 6 tháng đầu năm 2026 hơn 45 triệu đồng. Trong ba năm từ 2023 đến nay, anh Thuần tham gia hơn 50 chuyến thiện nguyện.

Năm 2025, khi miền trung chịu ảnh hưởng của lũ lụt, anh Thuần đề xuất Hội đồng quản trị hợp tác xã mở kho lúa, tổ chức xay xát hơn 300 tấn lúa và bán với giá hỗ trợ cho các đoàn cứu trợ. Qua đó, hơn 180 tấn gạo chất lượng cao được cung ứng cho người dân vùng lũ; phần hỗ trợ của hợp tác xã ước tính khoảng 540 triệu đồng.

Hợp tác xã Nông nghiệp Long Hiệp xây dựng thương hiệu Gạo Hạt Ngọc Rồng. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Chủ tịch Hội Nông dân xã Long Hiệp Thạch Kim Sĩ đánh giá, Trầm Minh Thuần có nhiều đóng góp trong xây dựng mô hình hợp tác xã gắn với liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số.

Từ khi thành lập, hợp tác xã từng bước phát triển thành viên, mở rộng vùng liên kết, xây dựng thương hiệu Gạo Hạt Ngọc Rồng, phát triển sản phẩm OCOP, tạo việc làm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Những đóng góp của anh Thuần và tập thể hợp tác xã được ghi nhận bằng nhiều bằng khen, giải thưởng của Trung ương và địa phương trong những năm qua.

Ở tuổi 33, từ giảng đường Đại học Trà Vinh đến những cánh đồng quê nhà, anh Trầm Minh Thuần đang từng bước tạo dựng hướng đi riêng bằng tri thức và tinh thần đổi mới.

Câu chuyện của người thạc sĩ trẻ trở về làm nông nghiệp cho thấy khi khoa học, công nghệ được gắn với nhu cầu thực tế của người nông dân, những cánh đồng truyền thống có thể hình thành những chuỗi giá trị mới; đồng thời mở thêm cơ hội để thế hệ trẻ góp sức xây dựng quê hương từ chính đồng đất của mình.