Để phụ nữ tự tin làm chủ sinh kế

 Cán bộ Hội LHPN các cấp tham gia lớp tập huấn.

Nhận diện rào cản

Khảo sát thực tế tại một số địa phương trên địa bàn thành phố cho thấy những khó khăn trong đời sống và sinh kế của một bộ phận phụ nữ. Chị Nguyễn Thị Ngọc Anh, hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) phường Kim Long cho biết, trình độ học vấn, ngành nghề cũng như năng lực tham gia các hoạt động kinh tế của hội viên phụ nữ hiện nay vẫn còn nhiều chênh lệch. Đa phần chị em gắn bó với sản xuất nông nghiệp hoặc kinh doanh nhỏ lẻ.

Trong phạm vi gia đình, ở một số trường hợp, việc quyết định những công việc lớn vẫn phụ thuộc chủ yếu vào người chồng, trong khi gánh nặng việc nhà và chăm sóc con cái chiếm nhiều thời gian của phụ nữ, khiến nhu cầu giải trí, học tập và giao lưu xã hội của chị em bị hạn chế. “Để thay đổi thực trạng này, cần sự đồng hành của các ban ngành, thông qua các dự án chuyên đề nhằm mang đến các chương trình tập huấn thiết thực, giúp phụ nữ tiếp cận kiến thức và từng bước thay đổi vị thế của mình”, Phó Chủ tịch Hội LHPN phường Kim Long Võ Thị Ngọc Diệu trăn trở.

Nhìn nhận ở góc độ chuyên gia, TS Lê Văn Sơn (Trung tâm Nghiên cứu giới, gia đình và Phát triển cộng đồng) chỉ ra những rào cản cốt lõi đang cản trở sự tham gia đầy đủ hơn của phụ nữ trong phát triển kinh tế - xã hội. Đó là rào cản về khuôn mẫu và định kiến giới, trong tiếp cận nguồn lực và từ sự chưa tương xứng về giá trị đóng góp giữa phụ nữ và nam giới. Bình đẳng giới không thể là trách nhiệm riêng của bất kỳ ai. Muốn tạo nên sự thay đổi căn cơ, cần thiết lập một cơ chế phối hợp, chia sẻ và hỗ trợ giữa nam giới và phụ nữ trong mọi hoạt động kinh tế - xã hội.

“Thực tế hiện nay, định kiến về giới và các khuôn mẫu liên quan đến vai trò kinh tế của phụ nữ, vai trò chăm sóc gia đình mặc định cho phụ nữ trở thành những rào cản vô hình, cản trở sự tham gia của phụ nữ trong các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Ví dụ như các nguồn lực về đất đai, kỹ thuật, thông tin, công nghệ… là những mảng mà phụ nữ cần được tiếp cận nhiều hơn để có thể phát huy vai trò của mình”, TS Lê Văn Sơn nói.

Trao quyền thực chất

Nhằm tháo gỡ những rào cản nhận thức về bình đẳng giới, Hội LHPN thành phố đã triển khai Dự án “Nâng cao năng lực thực hiện bình đẳng giới trong phát triển kinh tế - xã hội” với sự đồng hành của Quỹ Rosa Luxemburg Stiftung (Cộng hòa Liên bang Đức). Dự án tập trung nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ hội phụ nữ các cấp - những người bám sát địa bàn, trực tiếp nắm bắt nhu cầu của hội viên.

Theo đó, trong thời gian 2 năm (2025 - 2026), đã có gần 250 cán bộ hội các cấp được trang bị kỹ năng lãnh đạo và giám sát việc thực hiện các chính sách bình đẳng giới tại địa phương, gần 600 cán bộ hội tham gia các hoạt động nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và tăng cường quyền năng kinh tế, hơn 3.000 người dân tại cộng đồng được tiếp cận trực tiếp với các thông tin, chủ trương, chính sách, pháp luật và bài học kinh nghiệm về bình đẳng giới.

TS Lê Văn Sơn cho rằng, cán bộ hội phụ nữ cấp cơ sở giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là người đại diện nói lên tiếng nói, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ, vừa là chủ thể giám sát việc thực thi chính sách bình đẳng giới tại địa bàn. Tuy nhiên, sự hỗ trợ từ các dự án chỉ đóng vai trò tạo nền tảng ban đầu, yếu tố quyết định tính bền vững chính là sự cam kết và nhập cuộc chủ động của chính quyền địa phương.

Theo TS Lê Văn Sơn, bên cạnh việc nâng cao nhận thức và năng lực phân tích giới cho đội ngũ cán bộ, bài toán đặt ra cho TP. Huế là chuyển kiến thức thành các mô hình kinh tế cụ thể. Trong quá trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, cấp ủy và chính quyền địa phương cần ưu tiên các mô hình kinh tế có tính đến yếu tố giới, tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ chủ động phát triển sinh kế, tăng thu nhập và khẳng định vị thế trong gia đình cũng như ngoài xã hội.

Xóa bỏ định kiến giới không phải là câu chuyện một sớm một chiều. Muốn tạo chuyển biến bền vững, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ hội cần được gắn với tham mưu lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách. Qua đó, phụ nữ có thêm điều kiện phát huy năng lực, nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình và đóng góp hiệu quả hơn cho sự phát triển của cộng đồng.