Từ 'Bình dân học vụ số' đến công dân số

Đưa kỹ năng số đến gần người dân

Xác định “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số, Đảng ủy xã Cửa Tùng đã ban hành Công văn số 218-CV/ĐU về đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền phong trào “Bình dân học vụ số”. Trên cơ sở đó, UBND xã cùng Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và lực lượng ở cơ sở triển khai nhiều hoạt động, hướng tới phổ cập những kỹ năng thiết yếu như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, nhận diện thông tin giả, phòng tránh lừa đảo và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Hội viên phụ nữ xã Cửa Tùng hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến qua Kiosk Dịch vụ công tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã - Ảnh: P.Q

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cửa Tùng, cùng với việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, hoạt động hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ số đang được chú trọng. Vào thứ hai và thứ tư của tuần đầu hàng tháng, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên xã phối hợp bố trí lực lượng hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục trực tuyến qua Kiosk Dịch vụ công.

Tại đây, người dân được hướng dẫn đăng nhập tài khoản VNeID, số hóa hồ sơ, nộp thủ tục trực tuyến, tra cứu kết quả và sử dụng các công cụ hỗ trợ như chatbot. Những thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng với người cao tuổi, người ít tiếp xúc với công nghệ vẫn còn không ít khó khăn. Vì vậy, việc hướng dẫn trực tiếp không chỉ giúp giải quyết công việc trước mắt mà còn tạo điều kiện để người dân từng bước hình thành kỹ năng, chủ động hơn trong những lần thực hiện tiếp theo.

Ông Nguyễn Hữu Lâm, thôn Thủy Cảnh, xã Cửa Tùng, chia sẻ: “Việc thực hiện thủ tục hành chính hiện nay thuận tiện, nhanh chóng hơn. Khi chưa thành thạo các thao tác trực tuyến, tôi được cán bộ và các lực lượng hỗ trợ hướng dẫn cụ thể, nhờ đó việc tiếp cận các dịch vụ số cũng dễ dàng hơn”.

Chị Trần Thị Nhung, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Cổ Mỹ cho biết, việc hướng dẫn được thực hiện phù hợp với khả năng tiếp cận công nghệ của từng người. Qua đó, hội viên phụ nữ không chỉ góp phần hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính mà còn trực tiếp tham gia phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng.

Không giới hạn tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, phong trào còn được triển khai về tận các khu dân cư. Phát huy lợi thế về khả năng tiếp cận công nghệ, đoàn viên thanh niên xã Cửa Tùng đã chủ động đến từng gia đình, nhất là những hộ có người cao tuổi, để hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, các ứng dụng và tiện ích số thiết yếu.

Theo chị Nguyễn Thị Hoài Thu, đoàn viên thôn Thạch Hòa, xã Cửa Tùng, việc hướng dẫn người cao tuổi cần kiên trì, bắt đầu từ những thao tác đơn giản, phù hợp với nhu cầu thực tế. Mục tiêu không chỉ giúp người dân biết đến các ứng dụng mà còn có thể tự thực hiện khi cần thiết.

Từ những hoạt động này, phương châm “Mỗi người biết hướng dẫn một người chưa biết” đang được cụ thể hóa bằng những việc làm gần gũi, góp phần thu hẹp khoảng cách về kỹ năng công nghệ ngay từ cơ sở.

Đoàn viên thanh niên xã Cửa Tùng đến tận nhà hướng dẫn người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh và tiếp cận các tiện ích số - Ảnh: P.Q

Xây dựng cộng đồng thông minh

Tại thôn Cổ Mỹ, phong trào “Bình dân học vụ số” được gắn với mục tiêu xây dựng thôn thông minh. Là địa bàn được lựa chọn triển khai mô hình này, Cổ Mỹ chú trọng phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng trong tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân.

Thông qua các cuộc họp, trao đổi và phân công nhiệm vụ, các thành viên tổ nắm bắt nhu cầu, xác định những trường hợp còn hạn chế về kỹ năng để trực tiếp hỗ trợ.

Bà Lê Thị Hiệp, thôn Cổ Mỹ, là một trong những người được Tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ. Trước đây, bà còn gặp khó khăn khi sử dụng một số chức năng trên điện thoại. Sau khi được hướng dẫn trực tiếp, bà đã biết thêm những thao tác cần thiết, thuận lợi và tự tin hơn khi tiếp cận công nghệ.

Theo anh Lê Bá Cương, Bí thư Chi bộ thôn Cổ Mỹ, cùng với xây dựng các điều kiện phục vụ mô hình thôn thông minh, địa phương chú trọng nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho người dân. Trong đó, Tổ công nghệ số cộng đồng cùng các tổ chức đoàn thể giữ vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, hỗ trợ, từng bước thay đổi thói quen sử dụng công nghệ trong đời sống.

Tổ công nghệ số cộng đồng thôn Cổ Mỹ, xã Cửa Tùng trao đổi, triển khai các hoạt động phổ cập kỹ năng số cho người dân, góp phần xây dựng thôn thông minh - Ảnh: P.Q

Thực tế tại Cổ Mỹ cho thấy, xây dựng thôn thông minh không chỉ là đầu tư hạ tầng hay ứng dụng công nghệ. Quan trọng hơn là người dân có khả năng tiếp cận, sử dụng và khai thác hiệu quả những tiện ích số. Vì vậy, phổ cập kỹ năng số chính là nền tảng để hình thành cộng đồng thông minh từ cơ sở.

Ông Lê Đức Kiêm, Phó Chủ tịch UBND xã Cửa Tùng cho biết, địa phương xác định phong trào phải gắn với nhu cầu thực tế của người dân. Để “Bình dân học vụ số” không dừng lại ở tuyên truyền, xã chú trọng phát huy vai trò của các đoàn thể, Tổ công nghệ số cộng đồng, duy trì các hình thức hướng dẫn trực tiếp, tạo điều kiện để người dân được thực hành và từng bước sử dụng thành thạo các tiện ích số.

Với cách triển khai thiết thực, lấy người dân làm trung tâm, phong trào “Bình dân học vụ số” tại xã Cửa Tùng đang từng bước nâng cao nhận thức, hình thành kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ trong cộng đồng. Khi người dân có đủ kiến thức, kỹ năng để chủ động khai thác các tiện ích số, chuyển đổi số sẽ thực sự phát huy hiệu quả trong đời sống. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hình thành công dân số, thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số ngay từ cơ sở.