Để quảng cáo ngoài trời làm đẹp không gian sống

Quảng cáo ngoài trời tác động đến diện mạo thành phố, ký ức thị giác của người dân và trải nghiệm du lịch. Ảnh: Xuân Hoa.

Tăng hậu kiểm và trách nhiệm giải trình

Tại tọa đàm “Hướng dẫn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo” do Hiệp hội Quảng cáo TP Hà Nội vừa tổ chức, ông Trần Anh Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo TP Hà Nội phân tích, Luật Quảng cáo 2012 được ban hành trong bối cảnh truyền thông còn do các phương tiện chính thống chi phối, mô hình tiêu thụ nội dung thuộc dạng tuyến tính và không gian quảng cáo chủ yếu nằm ở ngoài trời, trên báo in và truyền hình. Hơn 10 năm trôi qua, cấu trúc thị trường đã thay đổi hoàn toàn: nội dung được phân phối qua nền tảng, quảng cáo gắn với thuật toán, việc đo lường dựa trên dữ liệu thời gian thực và giao dịch quảng cáo diễn ra xuyên biên giới mà không có ranh giới của chủ quyền truyền thống. Luật Quảng cáo 2012 cũng bộc lộ những điểm bất cập, khó khăn trong việc thực thi, dẫn đến có những thời điểm quảng cáo tạm thời bị ngưng trệ.

Bởi vậy, Luật Quảng cáo 2025 được thiết kế theo hướng giảm độ cứng tiền kiểm, tăng tính hậu kiểm và trách nhiệm giải trình; đồng thời củng cố vai trò của hiệp hội nghề nghiệp, hệ thống tiêu chuẩn, cơ chế thi hành và phối hợp công nghệ. Đây cũng là xu hướng quản lý tại nhiều quốc gia có thị trường quảng cáo phát triển.

Những điểm sửa đổi nổi bật tạo nên trục thay đổi chính của Luật Quảng cáo 2025 là: Quảng cáo số và nền tảng xuyên biên giới; Tiêu chuẩn thông tin và trách nhiệm giải trình; Bảo vệ trẻ em và dữ liệu cá nhân; Quảng cáo ngoài trời gắn với mỹ quan đô thị.

Đáng chú ý, không gian quảng cáo ngoài trời có vai trò đặc biệt trong đô thị lớn. Luật mới cho phép địa phương chủ động hơn trong phân vùng quảng cáo, tích hợp mỹ quan đô thị, quy hoạch cảnh quan và kinh tế đêm. Hà Nội, TPHCM hay Đà Nẵng đang mở rộng thí điểm các mô hình LED thông minh và định vị quảng cáo theo lưu lượng người và phương tiện.

Ông Phạm Thành Minh - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Quảng cáo TP Hà Nội cho rằng, hoạt động quảng cáo ngoài trời hiện nay không chỉ được điều chỉnh bởi Luật Quảng cáo mà còn chịu sự tác động của nhiều luật, nghị định và quy chuẩn kỹ thuật khác có liên quan, như pháp luật về đường bộ, đất đai, xây dựng và quy hoạch. Để Luật Quảng cáo sửa đổi thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn, cần có sự rà soát, thống nhất và đồng bộ hóa các quy định pháp luật có liên quan, đồng thời tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội nghề nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách.

Nhất quán với quy hoạch không gian đô thị

Quảng cáo là hoạt động kinh tế, song luôn gắn với môi trường văn hóa - xã hội cụ thể. Tại các đô thị lớn, quảng cáo ngoài trời tác động đến diện mạo thành phố, ký ức thị giác của người dân và trải nghiệm du lịch. Một chiến dịch quảng cáo đẹp có thể làm tăng giá trị đường phố, trong khi quảng cáo rối mắt sẽ gây tác động tiêu cực đến mỹ quan.

Các đô thị như Hà Nội và TPHCM dự kiến trở thành mô hình thử nghiệm đô thị trong “quảng cáo và không gian sáng tạo”, nơi yếu tố thẩm mỹ đóng vai trò trung gian giữa kinh tế và văn hóa, thúc đẩy công nghiệp văn hóa. Khi quảng cáo được tích hợp vào cảnh quan, quy hoạch giao thông, quy hoạch đất đai và không gian công cộng, giá trị kinh tế không dừng ở bán vị trí quảng cáo mà mở rộng sang kinh tế đêm, du lịch đô thị và nhận diện thương hiệu của thành phố.

Cuối tháng 12/2025, UBND TPHCM đã yêu cầu triển khai kế hoạch tổng rà soát, kiểm tra việc lắp đặt trụ, bảng quảng cáo và màn hình điện tử trên địa bàn, đồng thời sớm đề xuất giải pháp chấn chỉnh, xử lý vi phạm. Như vậy, khung pháp lý mới từ Luật Quảng cáo sửa đổi 2025 đang được kỳ vọng sẽ giúp củng cố hệ thống bảo vệ người tiêu dùng và thiết lập chuẩn đạo đức nghề nghiệp rõ ràng hơn.

Quảng cáo ngoài trời làm đẹp cho thành phố, nhưng cái đẹp ấy chỉ có ý nghĩa khi được đặt trên nền tảng của an toàn, văn minh và tôn trọng cộng đồng. Mỗi công trình quảng cáo, dù nhỏ, cũng là một phần của bộ mặt thành phố. Ông Nguyễn Đức Bình - nguyên Trưởng Phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) đề cập vai trò quan trọng của doanh nghiệp quảng cáo trong việc góp phần giữ gìn, làm đẹp không gian đô thị, đặc biệt trong các đợt tuyên truyền chính trị - xã hội. Theo đó, các cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện quy hoạch quảng cáo, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, đồng thời xây dựng cơ chế quản lý rõ ràng, thống nhất, sát với đặc thù đô thị nói chung, Hà Nội nói riêng.

Dung Hòa