Để tăng trưởng đi cùng năng lực thực thi

Tính đến ngày 10/11, giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh Ninh Bình mới đạt 47,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Mục tiêu tăng trưởng hai con số đang đặt ra một yêu cầu cụ thể cho chặng đường tới: đưa nguồn lực đã được bố trí vào công trình đúng tiến độ, đồng thời tính sát khả năng tạo nguồn cho những khoản đầu tư mới.

Mở rộng cao tốc Cao Bồ-Mai Sơn. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Mở rộng cao tốc Cao Bồ-Mai Sơn. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Với người dân hai bên sông Ninh Cơ, tiến độ một cây cầu được tính bằng ngày có thể qua sông thuận tiện hơn. Với doanh nghiệp, tiến độ một tuyến đường được tính bằng thời gian và chi phí vận chuyển có thể tiết kiệm. Nhìn từ những việc ấy, mỗi tháng công trình chậm đưa vào sử dụng cũng là thêm một tháng người dân và doanh nghiệp phải chờ những lợi ích mà khoản đầu tư đã được kỳ vọng mang lại.

Nhìn thẳng vào tiến độ giải ngân và nguồn thu từ đất

Tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ngày 19/11, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình Trần Song Tùng cho biết, tổng sản phẩm trên địa bàn năm 2026 ước tăng 11,43%. Trong 10 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh tăng 25,68% so với cùng kỳ. Kết quả ấy phản ánh sức sản xuất đang mở rộng, đồng thời đặt thêm yêu cầu đối với hạ tầng. Khi nhà máy tăng sản lượng, việc kết nối khu công nghiệp với các tuyến giao thông chính, cảng và đầu mối logistics càng trở nên cấp thiết. Hiệu quả của vốn công thể hiện ngay ở khả năng đáp ứng những nhu cầu đó.

Cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng đoạn qua địa bàn tỉnh Ninh Bình cũ. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng đoạn qua địa bàn tỉnh Ninh Bình cũ. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 5/11, Ninh Bình đã giải ngân gần 16.390 tỷ đồng, đạt 46,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, trong khi tỷ lệ chung của cả nước ở cùng thời điểm là 74,37%. Đến ngày 10/11, số giải ngân của tỉnh tăng lên gần 16.620 tỷ đồng. Với tiến độ này, hơn một nửa kế hoạch vốn vẫn còn phải thực hiện. Việc cần làm ngay là xác định trong phần vốn còn lại, khoản nào đã có khối lượng đủ điều kiện thanh toán, khoản nào còn chờ mặt bằng, thủ tục hoặc nguồn vốn thực tế. Có như vậy, việc đôn đốc mới đến đúng cơ quan có thể xử lý.

Dự án cầu Ninh Cường qua sông Ninh Cơ cho thấy một phần công việc phía sau tỷ lệ giải ngân. Tại cuộc kiểm điểm ngày 13/10, nhà thầu đã triển khai bốn mũi khoan cọc nhồi trên phần mặt bằng được bàn giao. Ở những vị trí còn vướng, chính quyền các xã Nghĩa Hưng và Ninh Cường vẫn phải giải quyết kiến nghị về bồi thường, thu hồi phần đất còn lại và triển khai công việc liên quan đến tái định cư. Tiến độ ở đây phụ thuộc vào cả việc tổ chức thi công lẫn chất lượng đối thoại với các hộ bị ảnh hưởng. Một kiến nghị được trả lời rõ căn cứ, một phương án tái định cư được chuẩn bị đúng hẹn đều có tác dụng trực tiếp đối với tiến độ công trường.

Ở phía nguồn thu, kết quả 10 tháng cho thấy khả năng cân đối vốn cũng cần được xem xét kỹ. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 51.776 tỷ đồng, bằng 64,5% dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao. Riêng thu tiền sử dụng đất ước đạt 13.821 tỷ đồng, bằng 32,6% dự toán. Tại cuộc làm việc ngày 19/11, tỉnh ước tổng thu cả năm đạt dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao, song riêng tiền sử dụng đất ước đạt 34.200 tỷ đồng, tương đương 80,7% dự toán tỉnh. Cơ cấu này cần được theo dõi đến từng khoản thu, bởi phần tiền sử dụng đất dự kiến tăng thêm trong những tháng cuối năm còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn tất thủ tục và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Sự thận trọng càng cần thiết khi nhìn sang kế hoạch trung hạn. Theo Nghị quyết số 66/NQ-HĐND ngày 29/10, tổng nguồn vốn ngân sách địa phương trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 sau điều chỉnh là 216.425 tỷ đồng. Trong đó, tiền sử dụng đất dự kiến đóng góp 182.242 tỷ đồng, chiếm hơn 84%. Việc điều chỉnh quy mô kế hoạch là bước rà soát cần thiết. Với tỷ trọng nguồn thu từ đất như vậy, tỉnh cần tính trước thứ tự ưu tiên nếu một số khu đất chậm đủ điều kiện đấu giá hoặc số thu thực tế thấp hơn dự kiến. Những công trình chuyển tiếp, sắp hoàn thành hoặc phục vụ nhu cầu cấp thiết cần được bảo đảm nguồn vốn trước.

Gỡ vướng từng dự án, chuẩn bị vốn từ đầu năm

Ninh Bình đã giao trách nhiệm cụ thể cho từng chủ đầu tư, từng địa phương, tăng kiểm tra hiện trường và chấm điểm tiến độ giải ngân hằng tháng. Có thể phát huy cách làm này bằng việc theo dõi cả những phần việc quyết định khả năng thanh toán. Với dự án vướng mặt bằng, cần ghi rõ còn bao nhiêu hồ sơ bồi thường phải giải quyết, đoạn nào có thể bàn giao trước và ngày nào hoàn thành. Với dự án đã có mặt bằng, cần đối chiếu tiến độ thi công với khối lượng đủ điều kiện nghiệm thu. Một đầu việc quá hạn cần được xác định rõ nguyên nhân và người có thẩm quyền xử lý ngay trong kỳ giao ban.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã, phường là nơi trực tiếp xác minh nguồn gốc đất, đối thoại với người dân và theo dõi việc bàn giao mặt bằng. Các sở chuyên ngành cần cử đầu mối hỗ trợ địa phương xử lý hồ sơ khó, nhất là những hồ sơ cần đối chiếu qua nhiều thời kỳ. Nếu vướng mắc vượt thẩm quyền cấp xã, cấp tỉnh cần ấn định thời hạn trả lời. Trách nhiệm của người đứng đầu sẽ rõ hơn khi từng hồ sơ có ngày tiếp nhận, người xử lý và thời điểm phải có kết quả.

 Máy móc, nhân lực được huy động tối đa phục vụ thi công, đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông trên địa bàn tỉnh. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Máy móc, nhân lực được huy động tối đa phục vụ thi công, đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông trên địa bàn tỉnh. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Việc rà soát các dự án tồn đọng cũng cần được theo dõi đến kết quả cuối cùng. Trong 357 dự án được tỉnh xác định có khó khăn, vướng mắc, 96 dự án đã được xử lý và 157 dự án đã có phương án giải quyết. Tại cuộc làm việc ngày 19/11, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tập trung giải ngân vốn đầu tư công và hoàn thành xử lý nhóm 157 dự án đã có phương án. Với từng trường hợp, kết quả cần được xác định cụ thể bằng việc dự án đủ điều kiện tiếp tục, hoàn tất thủ tục điều chỉnh hoặc có quyết định xử lý để đưa đất đai, tài sản trở lại sử dụng.

Từ khâu lập kế hoạch năm 2027, tỉnh có thể gắn lịch bố trí vốn với tiến độ chuẩn bị mặt bằng, hồ sơ và khả năng thu ngân sách theo từng quý. Với nguồn thu từ đất, nên tính phương án thận trọng trên cơ sở những khu đất đã rõ thủ tục và thời điểm thực hiện, đồng thời dự kiến danh mục công trình có thể giãn nếu nguồn thu về chậm. Việc điều chuyển vốn cần được xem xét ngay khi có căn cứ cho thấy dự án khó đạt tiến độ, ưu tiên những công trình có khả năng hoàn thành sớm và đem lại lợi ích thiết thực. Những tháng cuối năm, khối lượng đã đủ điều kiện cần được nghiệm thu, thanh toán kịp thời theo đúng quy định.

Hoạt động thi công diễn ra khẩn trương tại dự án giao thông trọng điểm của tỉnh. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Hoạt động thi công diễn ra khẩn trương tại dự án giao thông trọng điểm của tỉnh. (Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG)

Mức tăng trưởng hai con số cho Ninh Bình thêm điều kiện để đầu tư cho chặng đường dài. Bước chuyển có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể: một phương án bồi thường được giải quyết đúng hẹn, một khoản vốn được điều chuyển kịp lúc, một công trình hoàn thành sớm để người dân sử dụng. Khi những việc ấy được làm đều từ đầu năm, tỉnh sẽ có thêm dư địa để giữ đà tăng trưởng và chủ động hơn trước những biến động của nguồn thu.

VĂN LÚA

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/de-tang-truong-di-cung-nang-luc-thuc-thi-post1004189.html