Để tiếng Anh trở thành ngôn ngữ tư duy trong trường học

Mô hình dạy học song ngữ mở ra hướng tiếp cận hiện đại, gắn kết tri thức và hội nhập quốc tế

Tại lớp 6A4 của Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo (phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi), một không khí học tập mới mẻ đang dần hình thành. Những bài học về lịch sử, địa lý, văn hóa quê hương vốn quen thuộc bằng tiếng Việt nay được truyền tải sinh động qua tiếng Anh.

Trong suốt 45 phút trên lớp, ngoại ngữ không làm phai nhạt bản sắc vùng đất “núi Ấn, sông Trà”, mà trái lại mở ra một lăng kính hiện đại để học sinh tiếp cận sâu sắc hơn với chính nguồn cội của mình.

Cô Nguyễn Thị Mỹ Lệ, giáo viên môn Giáo dục địa phương của trường chia sẻ rằng, để có một tiết học song ngữ hiệu quả là cả một quá trình chuẩn bị công phu. Giáo viên phải nghiên cứu kỹ tài liệu chuyên môn, số hóa học liệu và đặc biệt trau dồi khả năng “ngôn ngữ hóa” các nội dung văn hóa địa phương sang tiếng Anh.

Giáo viên chuẩn bị bài giảng công phu để “ngôn ngữ hóa” nội dung văn hóa địa phương

Theo cô Lệ, phương pháp giảng dạy được xây dựng theo hướng lấy học sinh làm trung tâm. Không gian lớp học được thiết kế cởi mở để các em vừa nắm vững kiến thức cốt lõi, vừa sử dụng ngoại ngữ một cách tự nhiên. “Tiếng Anh trở thành cầu nối để học sinh hiểu sâu hơn về quê hương mình, chứ không phải là rào cản,” cô nói.

Năm học 2025-2026 đánh dấu bước chuyển đáng chú ý khi nhiều môn học như Toán, Khoa học tự nhiên… được nhà trường đưa vào danh sách thí điểm giảng dạy song ngữ. Từ đó, triết lý giáo dục cũng có sự thay đổi: tiếng Anh không còn đơn thuần là một môn học để lấy điểm, mà trở thành công cụ hỗ trợ tư duy.

Trong các giờ học, học sinh được khuyến khích thảo luận, phản biện và thuyết trình nhóm bằng tiếng Anh. Cách tiếp cận này giúp các em hình thành phản xạ giao tiếp tự nhiên, từng bước xóa bỏ tâm lý “sợ sai” - rào cản quen thuộc trong quá trình học ngoại ngữ.

Em Nguyễn Hoàng Nhân, học sinh lớp 6A4 cho biết, em đã lập kế hoạch học tập riêng, luyện tập hằng ngày để không chỉ nắm vững kiến thức mà còn có thể diễn đạt ý tưởng của mình một cách trôi chảy.

Học sinh tự tin giao tiếp, từng bước vượt qua rào cản tâm lý khi sử dụng ngoại ngữ

Trong khi đó, theo thầy Trần Quốc Bảo, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Hưng Đạo, để triển khai hiệu quả mô hình song ngữ, nhà trường đã đầu tư hạ tầng số, đồng thời chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.

Kết quả bước đầu từ các lớp thí điểm cho thấy học sinh rất hào hứng với phương pháp học mới. Đây cũng là động lực để nhà trường tiếp tục mở rộng mô hình trong những năm tới.

Tại các đơn vị triển khai, việc đưa tiếng Anh vào giảng dạy được tổ chức bài bản, tránh chạy theo hình thức. Thay vì triển khai đại trà, các trường lựa chọn thực hiện theo từng lớp, gắn với năng lực thực tế của đội ngũ giáo viên.

Song song đó, hệ thống hỗ trợ cũng được xây dựng đa dạng: từ tài liệu song ngữ, tiết học trực tuyến với giáo viên nước ngoài, đến các hoạt động giao tiếp ngắn 10-15 phút mỗi ngày. Những hình thức này giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nghe - nói trong môi trường thực tế, dần biến tiếng Anh thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt học đường.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Ngọc Thái cho biết, ngành giáo dục tỉnh ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của các trường trong việc thí điểm dạy học song ngữ. Trong thời gian tới, việc mở rộng mô hình sẽ được thực hiện từng bước, gắn với việc bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ sở vật chất hiện đại, đặc biệt là thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục.

Theo lộ trình đến năm 2030, khi 100% trường học triển khai dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1, một nền tảng ngôn ngữ vững chắc sẽ được hình thành cho thế hệ học sinh. Những lớp học song ngữ hôm nay chính là những viên gạch đầu tiên, đặt nền móng cho hành trình hội nhập quốc tế của giáo dục Quảng Ngãi trong tương lai.

NHƯ ĐỒNG