Đề xuất ban hành trái phiếu Thủ đô kỳ hạn ngắn, thu hút tiền nhàn rỗi trong dân

Phát biểu thảo luận tại tổ trong kỳ họp HĐND TP Hà Nội chiều 14/7, ông Nguyễn Anh Dũng (đại biểu xã Đông Anh) đề xuất phát hành trái phiếu Thủ đô theo hướng đa dạng hóa kỳ hạn trái phiếu (6 tháng, 1 năm, 3 năm) thay vì chỉ tập trung vào kỳ hạn dài như 5 năm hay 10 năm. Việc này nhằm thu hút nguồn tiền nhàn rỗi trong Nhân dân, thay vì để người dân tích trữ vàng hoặc bạc.

Đại biểu nêu những khó khăn, trở ngại của các xã trong việc tập hợp nguồn thu, đặc biệt là nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công tại địa phương.

Ông nhận định hiện nay một lượng tài sản rất lớn đang “nằm” trong dân dưới dạng tích trữ bạc hoặc các hình thức khác. Nếu chỉ có kỳ hạn quá dài, người dân sẽ chưa chắc đã mặn mà đầu tư. Việc đa dạng hóa kỳ hạn sẽ giúp người dân dễ dàng dùng tiền nhàn rỗi để mua trái phiếu Thủ đô.

Đại biểu Nguyễn Anh Dũng thảo luận tại tổ. (Ảnh: HĐND TP Hà Nội)

Về quỹ đất và cơ chế hỗ trợ địa phương, ông Dũng nêu ví dụ tại xã Đông Anh, chỉ tiêu thu từ đất được giao khoảng 13.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, phần lớn quỹ đất (khoảng 247 ha cho dự án đa mục tiêu và 600 ha đối ứng cho các dự án BT, cầu đường, sân bay Gia Bình) đã được dành cho các nhiệm vụ của thành phố.

Ông đề xuất Thành phố cần có cơ chế hỗ trợ ngược lại cho kế hoạch đầu tư công của những địa phương đã dành quỹ đất lớn cho nhiệm vụ chung, giúp các đơn vị này có nguồn để giải ngân vốn đã được ghi kế hoạch.

Cùng phát biểu tại thảo luận tổ, bà Phạm Thị Thanh Mai, Phó Chủ tịch HĐND TP Hà Nội nhận định áp lực giải ngân vốn đầu tư công rất lớn, do đó trong những tháng cuối năm, mỗi tháng thành phố phải giải ngân từ 18.000 đến 19.000 tỷ đồng mới có thể hoàn thành kế hoạch.

Bà Phạm Thị Thanh Mai, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội phát biểu tại phiên thảo luận tổ. (Ảnh: HĐND TP Hà Nội)

“Hiện nay, khoảng 46-48% vốn đầu tư công nằm ở 126 xã, phường. Nếu cấp cơ sở không giải ngân hết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu chung của Thành phố”, bà Mai nhận định. Bà yêu cầu đánh giá, dự báo sát các dự án khó khăn để kịp thời điều chuyển vốn, nhưng tránh việc chỉ chạy theo các dự án dễ giải ngân mà bỏ qua các dự án trọng điểm, động lực tăng trưởng cho năm 2027.

Về phát hành trái phiếu Thủ đô, bà Mai cho biết, thành phố có thể huy động tối đa 120% số dự toán. Tuy nhiên, bà Mai lưu ý rằng việc phát hành trái phiếu đi kèm với nghĩa vụ trả lãi. Vì lãi suất được chi trả từ tiền thuế của nhân dân và tính vào chi phí xã hội, nên đây là trách nhiệm lớn lao mà chính quyền phải giải trình trước người dân.

Do đó, theo bà Mai, Thành phố cần tính toán thật căn cơ, quyết liệt giải ngân và đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. “Mục tiêu của việc huy động này là để đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt đầu tư, từ đó thu hút thêm các nguồn lực khác từ xã hội để thúc đẩy tăng trưởng cho thành phố”, bà Mai nói.

Thảo luận về các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số, đại biểu Trần Thanh Hà, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, nhận định, báo cáo của UBND thành phố đã phản ánh khá đầy đủ tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong công tác điều hành.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu Nguyễn Thanh Hà cho rằng vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục quan tâm. Trước hết là cơ cấu thu ngân sách. Theo đại biểu, mặc dù thu từ đất giảm khoảng 18.500 tỷ đồng, tương đương giảm 27,6% so với cùng kỳ, nhưng khoản thu này vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu ngân sách của thành phố. Vì vậy, cần tiếp tục đa dạng hóa các nguồn thu để bảo đảm tính bền vững của ngân sách.

Đại biểu cũng lưu ý công tác dự báo thu ngân sách cần sát thực tế hơn. Theo đại biểu, hiện nay, có những khoản thu đã hoàn thành kế hoạch hoặc vượt dự toán, trong khi một số nguồn thu khác lại giảm mạnh. Vì vậy, trong quá trình xây dựng dự toán, cần nâng cao chất lượng dự báo, hạn chế chênh lệch lớn giữa kế hoạch và kết quả thực hiện; đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng điều hành ngân sách, rà soát đầy đủ các khoản thu, khoản chi để việc điều chỉnh dự toán cuối năm sát với thực tiễn.