Đề xuất bỏ lớp chuyên Toán, chuyên Văn

Bộ GD&ĐT đề xuất tuyển sinh trường chuyên theo từng khối thay vì từng môn như hiện nay. Ảnh: Khương Nguyễn.

Bộ GD&ĐT mới đề xuất chuyển từ tuyển sinh theo từng môn chuyên sang tuyển sinh theo khối chuyên, gồm Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ.
Học sinh sẽ lựa chọn môn học chuyên sâu sau học kỳ một lớp 10, thay vì thi tuyển riêng vào từng lớp chuyên như hiện nay.

Học sinh chọn môn chuyên sau khi vào lớp 10

Theo dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến, mô hình tổ chức lớp học tại các trường chuyên sẽ có thay đổi đáng kể.

Cụ thể, thay vì tuyển sinh và tổ chức các lớp chuyên theo từng môn như Toán, Ngữ văn, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Lịch sử, Địa lý và Ngoại ngữ, dự thảo đề xuất chia thành 3 khối chuyên, gồm Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ.

Khối chuyên Khoa học tự nhiên gồm Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học. Khối chuyên Khoa học xã hội gồm Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý. Khối chuyên Ngoại ngữ gồm các ngoại ngữ được giảng dạy theo chương trình giáo dục phổ thông.

Theo phương án này, học sinh đăng ký dự tuyển và được tuyển vào trường chuyên theo khối chuyên, thay vì đăng ký vào một môn chuyên cụ thể. Các trường cũng không xác định chỉ tiêu tuyển sinh theo từng môn chuyên mà phân bổ chỉ tiêu theo từng khối.

Một thay đổi đáng chú ý khác là học sinh không phải xác định ngay môn học chuyên sâu khi đăng ký dự tuyển vào trường chuyên. Trong học kỳ một lớp 10, học sinh được học tập, trải nghiệm, tham gia các dự án học tập nhập môn và tư vấn để tìm hiểu, định hình lĩnh vực, ngành nghề quan tâm.

Sau giai đoạn này, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối chuyên, mỗi học sinh được lựa chọn thêm 2 môn thuộc khối chuyên để học chuyên sâu, căn cứ định hướng lĩnh vực, ngành nghề và tổ hợp môn xét tuyển của các ngành đại học.

Trong đó, môn Toán là môn chuyên bắt buộc đối với khối Khoa học tự nhiên; Ngữ văn là môn chuyên bắt buộc đối với khối Khoa học xã hội; học sinh khối Ngoại ngữ học chuyên sâu ngoại ngữ đã trúng tuyển.

Từ học kỳ 2 lớp 10, học sinh bắt đầu học các chuyên đề định hướng thuộc nội dung giáo dục nâng cao dành cho những môn chuyên sâu đã đăng ký. Từ lớp 11, các em học ổn định nội dung giáo dục nâng cao theo từng môn.

Việc đăng ký môn học chuyên sâu được thực hiện dựa trên nguyện vọng của học sinh và cha mẹ hoặc người giám hộ, kết quả học tập, kết quả dự án học tập nhập môn, đánh giá năng lực, năng khiếu và tư vấn của giáo viên, giảng viên tại cơ sở giáo dục đại học hợp tác.

Học sinh cũng có thể đề xuất thay đổi môn học chuyên sâu. Việc này cần được tư vấn, đánh giá năng lực, có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ và được hiệu trưởng xem xét, quyết định trên cơ sở điều kiện tiếp nhận của nhà trường. Thời điểm thay đổi là cuối năm học lớp 10 hoặc lớp 11.

Cách thi tuyển vào trường chuyên có thể cũng sẽ thay đổi. Ảnh: Phương Lâm.

Thay đổi cách thi tuyển vào trường chuyên

Việc chuyển sang tuyển sinh theo khối chuyên cũng kéo theo thay đổi về phương thức thi tuyển. Dự thảo quy định học sinh dự tuyển vào cùng một khối chuyên sẽ thi theo cùng một phương thức và được xét tuyển theo cùng điểm chuẩn.

Cụ thể, học sinh đăng ký khối Khoa học tự nhiên sẽ làm bài thi Toán nâng cao, Ngữ văn và bài thi đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên.

Với khối Khoa học xã hội, các bài thi gồm Ngữ văn nâng cao, Toán và bài thi đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội.

Trong khi đó, học sinh đăng ký khối Ngoại ngữ sẽ làm bài thi Toán, Ngữ văn và ngoại ngữ đăng ký dự tuyển.

Đáng chú ý, bài thi Toán và Ngữ văn không nâng cao sẽ sử dụng đề thi chung của Sở GD&ĐT dành cho kỳ thi tuyển sinh vào các trường THPT trên địa bàn. Trường hợp địa phương không tổ chức thi tuyển sinh lớp 10, Sở GD&ĐT sẽ tổ chức riêng các bài thi này cho học sinh dự tuyển vào trường chuyên.

Các bài thi Toán nâng cao, Ngữ văn nâng cao và ngoại ngữ do Sở GD&ĐT quy định dựa trên nền tảng yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS.

Đối với bài thi đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, dự thảo định hướng đây là bài thi tổng hợp, đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề. Đề thi dựa trên yêu cầu cần đạt của môn Khoa học tự nhiên hoặc Lịch sử và Địa lý cấp THCS, không yêu cầu kiến thức chuyên sâu của từng môn học.

Điểm bài thi Toán nâng cao, Ngữ văn nâng cao và ngoại ngữ được tính hệ số tối thiểu 2. Các bài thi còn lại tính hệ số 1 trong tổng điểm xét tuyển.

Dự thảo cũng quy định kế hoạch tuyển sinh phải công khai chậm nhất 60 ngày trước ngày tổ chức thi, trong đó xác định số lớp chuyên và chỉ tiêu tuyển sinh theo từng khối chuyên, không xác định chỉ tiêu theo môn chuyên.

Theo lộ trình dự kiến, những thay đổi về tuyển sinh, tổ chức lớp chuyên theo khối chuyên, lớp chuyên theo môn học, lựa chọn môn chuyên sâu và dự án học tập liên môn, liên ngành sẽ được áp dụng từ năm học 2027-2028. Những trường chưa bảo đảm điều kiện được áp dụng từ năm học 2028-2029.