Đề xuất bỏ 'mượn làn' ngược chiều để vượt xe: Tài xế vượt thế nào để không vi phạm?

Theo thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), đơn vị vừa đề xuất Cục Đường bộ Việt Nam thay đổi cách tổ chức giao thông theo hướng hạn chế tối đa việc cho phép phương tiện mượn làn đường ngược chiều để vượt xe.

Trước mắt, Cục CSGT kiến nghị tăng cường kẻ vạch liền tại tim đường ở những đoạn đường cong, đường hẹp, đèo dốc hoặc nơi có tầm nhìn hạn chế. Về lâu dài, việc vượt xe cần được thực hiện bằng cách chuyển sang làn đường cùng chiều hoặc sử dụng làn vượt được bố trí riêng, thay vì lấn sang phần đường dành cho xe đi ngược chiều.

Theo Cục CSGT, hành vi vượt xe bằng cách mượn làn ngược chiều là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai nạn giao thông, chiếm khoảng 15% tổng số nguyên nhân gây tai nạn. Nhiều tài xế hình thành thói quen thấy xe chạy chậm phía trước là tìm cách lấn sang làn đối diện để vượt, bất chấp điều kiện đường sá hay nguy cơ va chạm trực diện.

(Ảnh minh họa được tạo bởi AI)

Vượt xe thế nào mới đúng?

Thực tế, ngay cả theo quy định hiện hành, người điều khiển phương tiện cần hiểu rằng không phải cứ không có biển cấm vượt thì có thể tùy ý lấn sang làn đường ngược chiều.

Trên các tuyến đường có từ hai làn xe cùng chiều trở lên, cách vượt đúng quy định là chuyển sang làn bên trái cùng chiều để vượt, sau đó quay trở lại làn cũ khi bảo đảm khoảng cách an toàn.

Đối với những tuyến đường được thiết kế có làn vượt riêng, người lái xe phải sử dụng làn này để thực hiện thao tác vượt, thay vì đi sang phần đường ngược chiều.

Trong khi đó, ở các tuyến đường chỉ có một làn xe mỗi chiều, nếu đoạn đường được phép vượt và bảo đảm đầy đủ điều kiện an toàn thì việc vượt vẫn được thực hiện theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, nếu đề xuất của Cục CSGT được áp dụng, nhiều vị trí tiềm ẩn nguy cơ tai nạn sẽ được chuyển sang vạch liền. Khi đó, tài xế sẽ không còn được phép lấn sang làn đối diện để vượt mà buộc phải đi theo xe phía trước cho đến khi gặp đoạn đường hoặc làn xe được phép vượt.

(Ảnh minh họa được tạo bởi AI)

Những trường hợp tuyệt đối không được vượt

Luật hiện hành quy định người điều khiển phương tiện không được vượt xe tại các đoạn đường cong, đầu dốc có tầm nhìn hạn chế; nơi đường giao nhau hoặc giao cắt với đường sắt; khi thời tiết xấu làm giảm tầm nhìn; khi phía trước có xe đi ngược chiều không bảo đảm khoảng cách an toàn hoặc khi có xe ưu tiên đang phát tín hiệu làm nhiệm vụ. Ngoài ra, người lái xe cũng không được vượt tại những vị trí có biển báo hoặc vạch kẻ đường cấm vượt.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô vượt xe không đúng quy định bị xử phạt từ 4-6 triệu đồng và bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.

Nếu hành vi vượt sai quy định gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên 20-22 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Đối với xe máy, mức xử phạt đối với hành vi vượt xe không đúng quy định dao động từ 200.000 đồng đến 1 triệu đồng, tùy theo từng hành vi vi phạm.

Đề xuất mới của Cục CSGT cho thấy định hướng siết chặt việc lấn làn để vượt xe, đồng thời thay đổi thói quen tham gia giao thông của người dân. Trong tương lai, thay vì coi việc "mượn làn" ngược chiều là điều bình thường, tài xế sẽ phải ưu tiên đi đúng làn đường, chờ cơ hội vượt an toàn hoặc sử dụng làn vượt được bố trí. Đây được kỳ vọng sẽ là giải pháp góp phần giảm các vụ va chạm đối đầu - một trong những dạng tai nạn có mức độ nguy hiểm cao nhất trên đường bộ.