Đề xuất bổ sung cơ chế tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức được mua, mua trả góp nhà ở xã hội

Cơ cấu sản phẩm nhà ở trên thị trường bất động sản vẫn còn lệch pha

Theo ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA), thực trạng thị trường bất động sản trong nước hiện nay là giá nhà ở có xu hướng giảm, nhưng nhìn chung mặt bằng giá vẫn duy trì ở mức cao.

Tại các đô thị lớn, việc tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp và người mua nhà còn khó khăn, chi phí vốn tăng, “sức mua giảm” dẫn đến hệ quả là nhiều doanh nghiệp bất động sản thiếu dòng tiền, giảm thanh khoản, thậm chí bị mất thanh khoản.

Cơ cấu sản phẩm nhà ở trên thị trường bất động sản tiếp tục tồn tại bất cập là vẫn còn lệch pha về phân khúc là những sản phẩm nhà ở đáp ứng nhu cầu thực của đa số người dân. Ảnh: Gia Cư

HoREA nhận thấy, hiện nay giá bất động sản, nhà ở trên “thị trường sơ cấp” do một số chủ đầu tư dự án bán ra chỉ giảm khoảng trên dưới 5%, nhưng đáng lưu ý là giá bất động sản, nhà ở trên “thị trường thứ cấp” do nhà đầu tư bán lại để “cắt lỗ” thì giảm sâu hơn, thậm chí có trường hợp giá giảm đến 20-30% vẫn khó bán.

Đồng thời, cơ cấu sản phẩm nhà ở trên thị trường bất động sản tiếp tục tồn tại bất cập là vẫn còn lệch pha về phân khúc là những sản phẩm nhà ở đáp ứng nhu cầu thực của đa số người dân.

Hiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) chưa quy định cơ chế chính sách khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá bán phù hợp với khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp.

Báo cáo của UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026 “nguồn cung vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung - cao cấp; nhà chung cư chiếm 73,6% số căn hộ đủ điều kiện huy động vốn, phân khúc trung cấp chỉ chiếm 7,1% và chưa có phân khúc nhà ở bình dân”.

HoREA cho rằng những bất cập, hạn chế trên rất cần được các cấp có thẩm quyền quan tâm xem xét, xử lý hiệu quả trong thời gian tới.

Theo ông Lê Hoàng Châu, mặc dù giá nhà ở có xu hướng giảm là tín hiệu đáng mừng, đúng hướng, nhưng trên thực tế lại đi đôi với tình trạng sức mua giảm, tổng cầu giảm. Đây lại là điều đáng quan ngại do tiêu dùng bất động sản - một trong các động lực chính của nền kinh tế - nếu giảm sẽ bị ảnh chung đến tăng trưởng hai con số.

Do đó, Nhà nước cần phải có các giải pháp “kích cầu tiêu dùng bất động sản”, hướng đến nhu cầu thật để thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Nên tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức mua nhà ở xã hội

Theo kiến nghị của HoREA, trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm giải quyết nhà ở cho công chức của Singapore, Chính phủ có thể quy định tỷ lệ phần trăm nhà ở xã hội trong dự án (vào khoảng 10%) dành cho cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước địa phương được mua, mua trả góp.

Đồng thời nhân rộng mô hình Đề án xây dựng khu nhà ở dành cho cán bộ, nhân viên Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp. Cùng với đó là mô hình Quỹ Nhà ở TP. Hồ Chí Minh thực hiện từ nguồn ngân sách địa phương, từ năm 2005 đến nay đã hỗ trợ cho hơn 6.000 cán bộ, công chức, viên chức được vay ưu đãi để mua “nhà ở giá phù hợp”, với suất vay hiện nay là 900 triệu đồng, lãi suất chỉ 4,7%/năm trong 15 năm.

HoREA đề nghị Bộ Xây dựng và Chính phủ xem xét trình Quốc hội bổ sung vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) giao thẩm quyền, trách nhiệm cho HĐND cấp tỉnh quy định cơ chế tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước được mua, mua trả góp nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu nhà ở rất lớn hiện nay.

Được hỗ trợ mua nhà ở xã hội sẽ giúp cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước được an cư, yên tâm công tác trong bối cảnh sau sáp nhập, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: Mai Lâm

Đề xuất bổ sung cơ chế trên cũng nhằm tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước được an cư, yên tâm công tác trong bối cảnh sau sáp nhập, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Song song đó là việc thực hiện chính sách nhà ở cho người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ; chính sách hỗ trợ về nhà ở cho hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình đầu tư công về nhà ở; chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân; chính sách nhà ở phục vụ tái định cư; chính sách nhà ở, đất ở đối với cán bộ cấp cao của Đảng và Nhà nước đã nghỉ hưu...

HoREA cũng kiến nghị việc thực hiện cơ chế, chính sách tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước có nhà ở cần tùy thuộc vào đặc điểm tình hình của địa phương, đảm bảo không phát sinh “đặc quyền đặc lợi” đối với cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước.