Đề xuất bổ sung Huế vào địa bàn ưu tiên phát triển du lịch đặc thù

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh tham gia thảo luận ở tổ. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Góp ý dự thảo nghị quyết, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách phải thực hiện nghiêm Quy định số 178 về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; bảo đảm công khai, minh bạch, không để lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ chi phối.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, dự thảo đề xuất nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nên cần rà soát kỹ tính định lượng và khả năng thực thi của từng chính sách.

Đối với ba nhóm dự án được hưởng ưu đãi gồm dự án chất lượng cao, dự án động lực và dự án động lực mang tính chiến lược, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu kỹ ý kiến thẩm tra, nhất là sự cần thiết quy định nhóm dự án động lực mang tính chiến lược bởi nhóm này được hưởng nhiều ưu đãi đặc thù, vượt trội.

Nếu tiếp tục đề xuất nhóm dự án này, Chính phủ cần làm rõ cơ sở chính sách, mức đóng góp tăng thêm so với dự án động lực thông thường và hiệu quả dự kiến có tương xứng với ưu đãi hay không. Đồng thời, phải đánh giá tác động ngân sách, xác định điều kiện, thời hạn ưu đãi, gắn việc thụ hưởng với tiến độ và kết quả đưa các hạng mục du lịch vào hoạt động. Trách nhiệm hậu kiểm, việc chấm dứt và thu hồi ưu đãi khi dự án không đáp ứng điều kiện cũng cần được quy định cụ thể.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng lưu ý cách xác định giá trị các hạng mục du lịch trong tổng mức đầu tư dự án. Dự thảo cần quy định nguyên tắc để Chính phủ xác định tỷ trọng đầu tư thực chất dành cho du lịch, tránh tình trạng dự án có phần đầu tư bất động sản chiếm tỷ trọng lớn nhưng vẫn được hưởng ưu đãi dành cho dự án du lịch.

Rà soát tiêu chí, bảo đảm chính sách đi vào thực chất

Tham gia thảo luận, đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị, tạo cơ sở pháp lý huy động nguồn lực, tháo gỡ những hạn chế và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Theo đại biểu, chính sách đặc thù cần có trọng tâm, gắn với hiệu quả đầu tư, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và yêu cầu bền vững. Trong đó, cần quan tâm đúng mức đến các trung tâm du lịch di sản, nơi hội tụ những giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên có ý nghĩa quốc gia, quốc tế.

Lấy Huế làm ví dụ, đại biểu Võ Thanh Tùng cho rằng thành phố có lợi thế nổi bật về du lịch văn hóa, di sản, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Quần thể di tích Cố đô Huế cùng hệ thống di sản văn hóa được UNESCO ghi danh tạo nên sức hấp dẫn riêng. Bên cạnh tiềm năng y tế chuyên sâu, Huế còn có điều kiện phát triển du lịch giáo dục, trải nghiệm tri thức.

Việc thành lập thành phố Huế trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 175/2024/QH15, trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, cũng khẳng định tính chất đặc thù và vai trò của Huế trong hệ thống đô thị quốc gia.

Đại biểu nhấn mạnh sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam không chỉ được quyết định bởi quy mô đầu tư, hạ tầng hay khả năng đón khách mà còn nằm ở những giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan đặc sắc. Vì vậy, cần phân biệt giữa việc xác định các cực tăng trưởng du lịch theo định hướng quốc gia với lựa chọn địa bàn ưu tiên áp dụng cơ chế đặc thù. Bổ sung một địa bàn có tính chất đặc thù vào phạm vi ưu tiên không đồng nghĩa phải xác lập thêm một cực tăng trưởng du lịch.

Riêng Huế có mối liên kết, bổ trợ trực tiếp với TP. Đà Nẵng. Trong khi Đà Nẵng có thế mạnh về hạ tầng, dịch vụ và kết nối, Huế đóng góp những giá trị đặc sắc về văn hóa, lịch sử và di sản. Hai địa phương có thể bổ trợ cho nhau, hình thành không gian phát triển du lịch liên vùng.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung TP. Huế vào khoản 1 Điều 3 của dự thảo nghị quyết, bên cạnh TP. Đà Nẵng, như kiến nghị của UBND TP. Huế. Theo đại biểu, đề xuất này sẽ góp phần phát huy lợi thế liên kết vùng, khai thác thế mạnh bổ trợ giữa các trung tâm du lịch, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của du lịch quốc gia.

Đại biểu Võ Thanh Tùng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung TP. Huế vào khoản 1 Điều 3 của dự thảo nghị quyết. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Cần tính đến đặc thù của dự án du lịch di sản

Góp ý các quy định về đầu tư, đại biểu Võ Thanh Tùng cho rằng dự án du lịch gắn với di sản có những yêu cầu khác với các tổ hợp thương mại, dịch vụ quy mô lớn. Tại Huế, dự án không chỉ phải bảo đảm hiệu quả đầu tư mà còn phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về bảo tồn di sản, cảnh quan, không gian kiến trúc, mật độ xây dựng và môi trường. Những yêu cầu này có thể làm tăng chi phí, giới hạn quy mô và kéo dài thời gian triển khai.

Trong khi đó, các tiêu chí tại Điều 5 của dự thảo chủ yếu dựa trên ngưỡng vốn đầu tư, số lượng lao động và các điều kiện về hiệu quả kinh tế - xã hội, chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường. Đại biểu đồng tình với cách tiếp cận này nhưng cho rằng nếu quá chú trọng quy mô vốn và lao động thì chưa phản ánh đầy đủ giá trị của các dự án bảo tồn, phát huy di sản.

Thực tế, những dự án phát triển không gian văn hóa, điểm diễn nghệ thuật truyền thống, phục hồi nghề thủ công hoặc khai thác sản phẩm du lịch mới từ di sản có thể không cần vốn lớn, không sử dụng nhiều lao động nhưng đóng góp thiết thực vào việc gìn giữ bản sắc, nâng cao trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị thương hiệu du lịch.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện tiêu chí, cơ chế đặc thù đối với các trung tâm du lịch di sản tại khoản 7 và khoản 8; đồng thời rà soát mối liên hệ giữa Điều 3, Điều 5 và Điều 6, bảo đảm chính sách phù hợp với đặc điểm của các dự án du lịch gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản.