Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Hội thảo do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tổ chức, có sự tham gia của đại diện nhiều cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tập đoàn quốc tế.

Theo dự thảo, trẻ em dưới 16 tuổi không tự đăng ký tài khoản mạng xã hội bằng thông tin của mình mà phải đăng ký bằng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Cha, mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm giám sát, quản lý nội dung và thời gian trẻ em được xem trên mạng xã hội phù hợp với độ tuổi.

Các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, cả trong nước và nước ngoài, phải có giải pháp kỹ thuật xác định người sử dụng là trẻ em và phân phối nội dung phù hợp với độ tuổi.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm chủ trì hội thảo.

Theo dự thảo, tài khoản trẻ em không được đăng tải bài viết, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc. Các nền tảng phải thiết lập mức bảo vệ quyền bí mật đời sống riêng tư cao nhất đối với tài khoản trẻ em, chủ động chặn nội dung độc hại và phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước khi phát hiện hành vi xâm hại trẻ em…

Về quy định này, bà Nguyễn Thảo, đại diện Tập đoàn Meta cho rằng, việc cấm trẻ em dưới 16 tuổi tương tác tuyệt đối có thể khiến nền tảng mất các tín hiệu dữ liệu hành vi cần thiết để hệ thống kỹ thuật nhận diện độ tuổi và áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp. Quy định này cũng có thể khiến trẻ khai báo tăng tuổi để sử dụng tài khoản thông thường, từ đó không còn được hưởng các lớp bảo vệ dành cho trẻ em.

Vì vậy, theo bà Thảo, thay việc cấm tương tác tuyệt đối bằng các biện pháp bảo vệ theo độ tuổi, như thiết lập quyền riêng tư ở mức cao, lọc nội dung độc hại, giới hạn thời gian sử dụng, hạn chế tin nhắn từ người lạ và cung cấp công cụ giám sát cho phụ huynh.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok tại Việt Nam cho rằng cần cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội.

Về quy định đóng, khóa tài khoản người dùng dưới 16 tuổi trong thời hạn 120 ngày, đại diện Meta cho rằng khoảng thời gian này quá ngắn để triển khai các thay đổi kỹ thuật trên quy mô lớn, có thể dẫn đến lỗi hệ thống hoặc “tuân thủ quá mức”, khóa nhầm tài khoản của người lớn. Việc khóa hàng loạt sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu học tập, liên lạc gia đình…tại Việt Nam.

Theo kinh nghiệm tại Australia thì các nền tảng có 12 tháng chuẩn bị từ khi ban hành quy định giới hạn độ tuổi đến khi chính thức thực thi. Đại diện Meta cũng khuyến nghị, nên thay thế yêu cầu đóng/ngừng hoạt động tài khoản trong 120 ngày bằng quy định yêu cầu nền tảng thường xuyên cải tiến hệ thống phát hiện độ tuổi và thực hiện báo cáo định kỳ với cơ quan thẩm quyền về các biện pháp đã triển khai.

Cũng bày tỏ băn khoăn về việc cấm hoàn toàn trẻ dưới 16 tuổi đăng bài và tương tác, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok tại Việt Nam cho rằng quy định này cần được cân nhắc trong mối liên hệ với các chương trình, mục tiêu quốc gia về bảo vệ và phát triển trẻ em trên không gian mạng.

Đại diện TikTok cho biết nền tảng đã có tính năng “Gia đình kết nối” để liên kết tài khoản cha mẹ và con, hỗ trợ giám sát, bảo vệ trẻ em bằng giải pháp kỹ thuật, đồng thời đề xuất thời gian chuẩn bị tối thiểu 6 tháng nếu phải thay đổi sản phẩm và hạ tầng.

Nhiều đại biểu đại diện các cơ quan, doanh nghiệp đóng góp ý kiến thiết thực vào dự thảo.

Đại diện Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN cho rằng dự thảo cần làm rõ mối quan hệ giữa quy định quản lý tài khoản người dùng dưới 16 tuổi tại Điều 23 và quy định đóng, khóa tài khoản người dùng dưới 16 tuổi sau 120 ngày tại Điều 37. Theo đại diện này, một bên đặt ra cơ chế quản lý, trong khi một bên yêu cầu đóng, khóa tài khoản, có thể gây cách hiểu khác nhau về định hướng chính sách.

Đại diện Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN cũng cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ cả những mặt tích cực của mạng xã hội đối với trẻ em như hỗ trợ học tập, mở rộng kiến thức và tăng cường kết nối xã hội. Đại diện này kiến nghị bỏ quy định đóng, khóa tài khoản và tập trung vào quản lý tài khoản, bảo vệ quyền riêng tư, kiểm soát nội dung, hạn chế người lạ tiếp cận và trao quyền giám sát phù hợp cho cha mẹ…

Trao đổi tại hội thảo, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do, đại diện cơ quan quản lý, Ban soạn thảo cho biết đề xuất hạn chế trẻ em tương tác xuất phát từ các thống kê, nghiên cứu thực tế về nguy cơ bắt nạt trên mạng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý trẻ em, đồng thời làm tăng nguy cơ bị lừa đảo trực tuyến.

Ban soạn thảo ghi nhận ý kiến của các nền tảng về việc thiếu tín hiệu nhận diện độ tuổi trong trường hợp hạn chế tương tác. Một hướng được gợi ý là khi cha mẹ hoặc người giám hộ đăng ký tài khoản, hệ thống bổ sung trường thông tin xác nhận đây là tài khoản dành cho trẻ em để nền tảng nhận biết và phân phối nội dung phù hợp.

Về thời hạn 120 ngày, Cục trưởng Lê Quang Tự Do cho rằng pháp luật cần có mốc thời gian cụ thể để bảo đảm tính hiệu lực và thực thi, không thể để vô thời hạn. Tuy nhiên, khoảng thời gian này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, cân nhắc theo hướng hợp lý hơn, có thể xem xét khoảng 6 tháng đến 1 năm.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được tiếp thu, nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị định, nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ trẻ em, trách nhiệm của gia đình, doanh nghiệp và cơ quan quản lý với quyền tiếp cận thông tin, học tập và tham gia môi trường số của trẻ em.