Đề xuất cắt giảm 20 thủ tục, gỡ loạt nút thắt trong lĩnh vực công thương

Cắt giảm thủ tục, tăng phân cấp cho địa phương

Chính phủ vừa trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuộc lĩnh vực công nghiệp và thương mại, gồm Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, dự án Luật được xây dựng trên 3 trụ cột: thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ và phù hợp với các điều ước quốc tế; cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Dự án Luật hướng đến tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời thể chế hóa chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; phân cấp, phân quyền 10 nội dung và tháo gỡ 31 nội dung vướng mắc, đặc biệt là những vấn đề gắn với yêu cầu phát triển kinh tế số và các nền tảng số.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng. Ảnh: Quochoi.vn

Dự thảo gồm 6 điều, trong đó 4 điều sửa đổi các luật, 1 điều quy định về hiệu lực thi hành và 1 điều về chuyển tiếp.

Cụ thể, đối với Luật Thương mại, dự thảo đề xuất bãi bỏ 3 nhóm điều kiện kinh doanh, 4 thủ tục hành chính; phân cấp 1 thủ tục và sửa đổi 3 nội dung còn chồng chéo.

Đối với Luật Cạnh tranh, dự thảo đơn giản hóa 2 thủ tục theo phương thức điện tử, đồng thời hoàn thiện 3 nội dung nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, xử lý các hành vi phản cạnh tranh trong nền kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

Với Luật Quản lý ngoại thương, dự thảo đề xuất bãi bỏ 2 thủ tục, đơn giản hóa 9 thủ tục, phân cấp 5 nội dung và hoàn thiện 4 nội dung. Các sửa đổi tập trung tháo gỡ bất cập liên quan đến tái nhập khẩu hàng hóa do chính doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu; hoạt động ngoại thương với khu hải quan riêng; chứng nhận, tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa và một số quy định khác nhằm giải phóng nguồn lực.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo đề xuất phân cấp 4 nội dung và hoàn thiện 1 nội dung nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chính phủ khẳng định dự thảo Luật bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, đồng thời đánh giá điều kiện nguồn nhân lực, khả năng tổ chức thực hiện và cơ chế hậu kiểm. Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật ngay tại Kỳ họp thứ 2 theo quy trình một kỳ họp.

Đề nghị bảo đảm tính đồng bộ và khả thi

Theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung 4 luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo môi trường đầu tư kinh doanh cạnh tranh lành mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về hạn chế quyền, xác lập nghĩa vụ, xử lý vi phạm và điều khoản chuyển tiếp, bảo đảm thống nhất với Bộ luật Dân sự và pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, thương mại điện tử, dữ liệu, hải quan. Việc phân cấp, phân quyền cần gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Đối với Luật Thương mại, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành nguyên tắc công khai danh mục hàng hóa, dịch vụ độc quyền nhà nước, đồng thời đề nghị làm rõ thẩm quyền đối với lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Quy định về hạn mức khuyến mại cần xác định rõ nguyên tắc và giới hạn điều chỉnh, bảo đảm tính ổn định và phù hợp với giao dịch trên nền tảng số.

Cơ quan thẩm tra cho rằng việc bãi bỏ các quy định về hợp đồng và toàn bộ Chương VII về chế tài là thay đổi lớn về mặt chế định, không đơn thuần là loại bỏ các quy định trùng lặp. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần bổ sung bảng đối chiếu giữa quy định bị bãi bỏ và quy định thay thế, đánh giá đầy đủ tác động, nghiên cứu giữ lại những quy định đặc thù cần thiết, đồng thời hoàn thiện điều khoản chuyển tiếp đối với hợp đồng, tranh chấp và thời hiệu.

Đối với Luật Cạnh tranh, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu quy định về xác định thị trường liên quan và sức mạnh thị trường đáng kể, thể hiện đặc thù của nền kinh tế số. Việc xử lý hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh hoặc cạnh tranh không lành mạnh cần được đánh giá theo hướng xem xét hành vi và hậu quả, chỉ xử lý khi gây ra hoặc có khả năng gây thiệt hại ở mức đáng kể. Đồng thời, cần nghiên cứu quy định về các hình thức tập trung kinh tế phù hợp, bao quát 2 hình thức khác đang được quy định tại dự thảo Nghị định.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương, Ủy ban đề nghị làm rõ cơ chế kiểm soát chất lượng hàng hóa tái nhập khẩu, đánh giá năng lực của địa phương khi phân quyền cấp phép. Dự thảo cũng cần xác định rõ giới hạn tạm nhập hàng hóa để sử dụng vì mục đích khác và làm rõ việc thay đổi tuyến đường quá cảnh thuộc trường hợp chỉ cần thông báo hay phải được chấp thuận.

Với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cơ quan thẩm tra tán thành việc tăng quyền chủ động cho người tiêu dùng trong lựa chọn mục đích, phạm vi thu thập thông tin. Tuy nhiên, các quy định cần bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời phân định rõ thẩm quyền giải quyết tranh chấp giữa các cấp.