Đề xuất chấm dứt quyền sở hữu chung cư khi công trình hết hạn sử dụng
Tại dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, Bộ Xây dựng đề xuất chấm dứt quyền sở hữu với căn hộ và phần diện tích khác khi nhà chung cư hết niên hạn sử dụng, bị phá dỡ.
Ngày 13/7, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng soạn thảo vừa được Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định. Trong hồ sơ thẩm định dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng xây dựng, luật được thiết kế gồm 13 chương với 150 điều, cắt giảm 48 điều so với luật hiện hành nhằm tinh gọn và phù hợp với yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Đề xuất chấm dứt quyền sở hữu chung cư khi công trình hết hạn sử dụng. Ảnh minh họa
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn, gắn với thời hạn sử dụng của công trình.
Theo đề xuất, quyền sở hữu căn hộ được xác lập kể từ khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu và sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc dù chưa hết niên hạn nhưng thuộc trường hợp buộc phải phá dỡ theo quy định pháp luật.
Khi chung cư hết thời hạn khai thác hoặc xuất hiện dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, không còn bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình. Trên cơ sở kết quả đánh giá, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định kéo dài thời hạn sử dụng nếu công trình vẫn đáp ứng.
Ngược lại, nếu công trình buộc phải phá dỡ, việc xử lý quyền lợi của các chủ sở hữu sẽ được thực hiện theo nhiều phương án.
Trường hợp cư dân thống nhất cải tạo, xây dựng lại chung cư, các chủ sở hữu tiếp tục được sử dụng phần diện tích đất hiện có và góp kinh phí theo tỷ lệ diện tích sở hữu của từng căn hộ.
Nếu các chủ sở hữu không tham gia đầu tư xây dựng lại, khu đất sẽ được Nhà nước tổ chức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án mới. Khi đó, chủ sở hữu căn hộ sẽ được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích thuộc quyền sử dụng chung theo quy định của pháp luật đất đai.
Đối với những khu đất không còn được quy hoạch để xây dựng lại nhà chung cư, người sở hữu căn hộ cũng được bồi thường quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành.
Cơ chế này được xây dựng trên cơ sở coi nhà chung cư là một công trình xây dựng có tuổi thọ nhất định, thay vì là tài sản tồn tại vĩnh viễn như cách nhìn phổ biến hiện nay.
Liên quan đến đề xuất quy định này, mới đây, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã gửi văn bản đến Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành liên quan, đề nghị sửa đổi một số nội dung trong dự thảo Luật Nhà ở theo hướng không quy định quyền sở hữu nhà chung cư chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng.
Theo HoREA, việc gắn thời hạn sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình có thể khiến người dân - chủ sở hữu căn hộ - nảy sinh tâm lý bất an, đồng thời chưa bảo đảm tính ổn định, thống nhất của hệ thống pháp luật. Hiệp hội đề xuất tiếp tục giữ quy định quyền sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn, gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định lâu dài như Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024.
HoREA cũng đề xuất vẫn duy trì cơ chế sở hữu nhà ở có thời hạn nhưng chỉ áp dụng khi các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hoặc đối với nhà ở xây dựng trên đất ở có thời hạn, thay vì áp dụng đại trà cho toàn bộ căn hộ chung cư.











