Đề xuất chia 5 dự án PPP mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông

Đề xuất đầu tư gần 178.400 tỷ đồng mở rộng cao tốc Bắc - Nam theo PPP. (Ảnh minh họa)

Bộ Xây dựng vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công tư (PPP), với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 178.357 tỷ đồng, đồng thời kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư và cơ chế thu hồi vốn.

Theo nghiên cứu sơ bộ của Ban Quản lý dự án 2 thuộc Bộ Xây dựng, phương án tập trung mở rộng 18 đoạn tuyến từ Hà Nội đến TP. Hồ Chí Minh, tổng chiều dài khoảng 1.144 km. Các đoạn tuyến đang khai thác với 4 làn xe hạn chế sẽ được mở rộng lên 6 làn theo quy hoạch. Riêng đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, hiện có 4 làn xe hoàn chỉnh, cũng được đề xuất mở rộng lên 6 làn để đồng bộ với các tuyến liền kề. Các đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ và Cần Thơ - Cà Mau sẽ được nghiên cứu theo dự án riêng.

Phương án dự kiến chia thành 5 dự án PPP. Trong đó, ba đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, dài tổng cộng khoảng 178 km, có tổng mức đầu tư khoảng 27.948 tỷ đồng. Hình thức đầu tư và mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, nếu có, sẽ được xác định căn cứ hợp đồng PPP đã ký, lưu lượng giao thông và kết quả phân tích tài chính chi tiết.

Đối với 15 đoạn tuyến đã đầu tư công và đang được Nhà nước tổ chức thu phí, Bộ Xây dựng đề xuất gộp thành hai dự án quy mô lớn, không cần ngân sách nhà nước hỗ trợ. Dự án phía Bắc, đoạn Mai Sơn - Cam Lộ, dài khoảng 415 km, có tổng mức đầu tư sơ bộ 72.186 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn khoảng 20 năm. Dự án phía Nam, đoạn Quảng Ngãi - Dầu Giây, dài khoảng 551 km, dự kiến đầu tư 78.223 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn khoảng 15 năm.

Sau Hội nghị xúc tiến đầu tư ngày 29/9/2026, một số doanh nghiệp như VEC, Tập đoàn Đèo Cả, CII và Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường đã quan tâm, đề xuất tham gia mở rộng tuyến đường theo phương thức PPP không sử dụng vốn ngân sách hỗ trợ.

Tuy nhiên, việc mở rộng sớm và cho phép thu phí sau đầu tư cần được xem xét điều chỉnh do các nghị quyết trước đây của Quốc hội có quy định về hoàn trả ngân sách trung ương, trong khi thời điểm mở rộng các tuyến đầu tư phân kỳ từng được xác định vào khoảng năm 2040 - 2045.

Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng trình Quốc hội giao Chính phủ tiếp tục nghiên cứu mở rộng các đoạn tuyến bằng PPP, đầu tư công hoặc hình thức phù hợp khác; cho phép nhà đầu tư thu phí theo quy định sau khi hoàn thành mở rộng nếu sử dụng vốn ngoài ngân sách. Bộ cũng đề xuất cho phép lập, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi mà không phải trình phê duyệt lại chủ trương đầu tư trong trường hợp phát sinh thủ tục này, đồng thời đưa các nội dung liên quan vào Nghị quyết chung Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Bộ Xây dựng lưu ý tổng mức đầu tư và phương án phân chia dự án hiện mới ở bước nghiên cứu sơ bộ, sẽ tiếp tục được chuẩn xác trong các bước tiếp theo.