Đề xuất cho phép mở tài khoản chứng khoán hoàn toàn trực tuyến

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa công bố những nội dung chủ yếu của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán.

Dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán đề xuất cho phép công ty chứng khoán giao kết hợp đồng điện tử với khách hàng.

Theo dự thảo, công ty chứng khoán và chi nhánh công ty chứng khoán nước ngoài được giao kết hợp đồng với khách hàng bằng hình thức điện tử. Quy định này được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý thống nhất để nhà đầu tư có thể mở tài khoản chứng khoán hoàn toàn trực tuyến.

Khắc phục tình trạng mở trực tuyến nhưng vẫn phải nộp bản giấy

Pháp luật hiện hành yêu cầu công ty chứng khoán ký hợp đồng bằng văn bản với khách hàng khi cung cấp dịch vụ. Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, quy định này chưa bao quát đầy đủ trường hợp giao kết hợp đồng bằng phương thức điện tử.

Trong khi đó, nhiều hoạt động trên thị trường chứng khoán đã được thực hiện trên môi trường số như đăng ký mở tài khoản từ xa, định danh khách hàng điện tử, xác thực thông tin sinh trắc học và xác nhận giao dịch bằng mã OTP.

Thực tế cho thấy quy trình mở tài khoản trực tuyến giữa các công ty chứng khoán chưa thống nhất. Một số doanh nghiệp cho phép khách hàng hoàn tất việc đăng ký, định danh và ký hợp đồng điện tử ngay trên ứng dụng thông qua eKYC, hợp đồng điện tử và mã xác thực OTP.

Tuy nhiên, một số công ty chỉ cho phép nhà đầu tư tạo tài khoản ban đầu bằng phương thức eKYC, sau đó vẫn yêu cầu in, ký và gửi hợp đồng giấy. Trong thời gian chờ hoàn thiện hồ sơ, khách hàng có thể chưa được rút tiền hoặc chứng khoán khỏi tài khoản.

Như vậy, việc đăng ký tài khoản trực tuyến hiện nay chưa đồng nghĩa toàn bộ quá trình giao kết hợp đồng được thực hiện trên môi trường điện tử.

Cơ quan quản lý đánh giá yêu cầu ký và lưu trữ hợp đồng giấy trong một số trường hợp làm phát sinh chi phí vận hành, kéo dài thời gian xử lý và chưa phù hợp với xu hướng cung cấp dịch vụ trực tuyến toàn trình.

Hướng tới số hóa toàn trình thị trường chứng khoán

Theo số liệu của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, đến cuối tháng 7/2026, tổng số tài khoản của nhà đầu tư trong nước đạt hơn 13,6 triệu. Từ đầu năm đến hết tháng 7, thị trường ghi nhận khoảng 1,8 triệu tài khoản mở mới, phần lớn thuộc về nhà đầu tư cá nhân.

Sự gia tăng nhanh của số lượng tài khoản đặt ra yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động giao dịch điện tử, đồng thời nâng cao khả năng bảo vệ dữ liệu và nhận diện khách hàng.

Bộ Tài chính cho biết dự án sửa đổi Luật Chứng khoán sẽ tập trung vào ba nhóm nội dung: đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính; bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử, ứng dụng công nghệ mới và hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán, quỹ đầu tư.

Theo kế hoạch, dự án Luật sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.