Đề xuất cho thuê nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy tối đa 5 năm

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo Bộ Tài chính, dự thảo được xây dựng theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, làm rõ các quy định pháp luật để thống nhất trong tổ chức thực hiện, qua đó tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư.

Một trong những nội dung đáng chú ý là cơ chế quản lý, khai thác đối với nhà, đất dôi dư được tổ chức phát triển quỹ đất và UBND cấp xã tiếp nhận theo quyết định hoặc văn bản phân công của cơ quan, người có thẩm quyền từ ngày 1/3/2025.

Theo dự thảo, đối với nhà, đất dôi dư do tổ chức phát triển quỹ đất tiếp nhận để quản lý, khai thác, việc giao đất, cho thuê đất, cho thuê đất ngắn hạn thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan. Trường hợp tổ chức phát triển quỹ đất có đề nghị và được Chủ tịch UBND cấp tỉnh đồng ý, tổ chức này được cho thuê nhà, đất dôi dư đã tiếp nhận như tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà ở địa phương.

Việc cho thuê thực hiện theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 286/2025/NĐ-CP và Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP trong thời gian chưa thực hiện giao đất, cho thuê đất theo pháp luật về đất đai. Tổ chức phát triển quỹ đất không phải làm thủ tục bổ sung nhiệm vụ quản lý, kinh doanh nhà; thời hạn cho thuê tối đa là 5 năm.

Đối với nhà, đất dôi dư do UBND cấp xã tiếp nhận, việc giao đất, cho thuê đất cũng thực hiện theo pháp luật về đất đai và các quy định liên quan. Tuy nhiên, nếu có nhu cầu khai thác ngắn hạn trong thời gian chưa thực hiện giao đất, cho thuê đất, dự thảo đề xuất cho phép Chủ tịch UBND cấp xã giao đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực kinh tế trực thuộc UBND cấp xã thực hiện cho thuê nhà, đất dôi dư đã tiếp nhận. Đơn vị được giao thực hiện cho thuê như tổ chức quản lý, kinh doanh nhà mà không phải làm thủ tục bổ sung nhiệm vụ quản lý, kinh doanh nhà. Thời hạn cho thuê tối đa cũng không quá 5 năm.

Đáng chú ý, trường hợp trong thời hạn thuê mà Nhà nước triển khai kế hoạch sử dụng đất, hợp đồng thuê phải được chấm dứt trước hạn và xử lý theo quy định tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

Xác định đối tượng ưu tiên thuê nhà là cơ sở thực hiện xã hội hóa

Dự thảo cũng đề xuất làm rõ điều kiện xác định cơ sở thực hiện xã hội hóa thuộc đối tượng được ưu tiên thuê nhà.

Theo đó, cơ sở thực hiện xã hội hóa được xác định là đối tượng ưu tiên thuê nhà theo quy định tại Nghị định số 108/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định số 286/2025/NĐ-CP), Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP và Nghị quyết này là cơ sở thuộc danh mục các loại hình của cơ sở thực hiện xã hội hóa do Thủ tướng Chính phủ ban hành và đã đáp ứng các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hóa theo quy định của Thủ tướng Chính phủ hoặc nếu được thuê nhà mà cơ sở thực hiện xã hội hóa đăng ký thì sẽ đáp ứng các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hóa theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Việc ưu tiên thuê nhà đối với đối tượng là cơ sở thực hiện xã hội hóa chỉ được áp dụng trong trường hợp cơ sở thực hiện xã hội hóa thuê nhà để sử dụng vào mục đích phù hợp với lĩnh vực, loại hình xã hội hóa của cơ sở đó.

Cơ sở thực hiện xã hội hóa phải có bản Thuyết minh về việc đáp ứng các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hóa theo quy định của pháp luật về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của nội dung thuyết minh...