Đề xuất chuyển thẩm quyền khi bỏ cơ quan điều tra của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao

Sáng 25/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Trước đó, tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội đã cho ý kiến định hướng sửa đổi dự án luật này.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết dự thảo luật quy định khi không tổ chức Cơ quan điều tra của VKSND tối cao thì thẩm quyền của cơ quan này sẽ được chuyển sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an. Thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương được chuyển sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an

Chính phủ đề xuất bổ sung thẩm quyền điều tra của các cơ quan điều tra thuộc CAND và QĐND với các tội phạm khác theo phân công của Bộ trưởng Công an, Bộ trưởng Quốc phòng, nhằm giải quyết các vụ án trên thực tế nhằm bảo đảm tính khách quan.

Một nội dung quan trọng khác của dự thảo luật là việc sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và công an cấp xã.

Theo đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung tên các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư, CAND và QĐND phù hợp với tổ chức, bộ máy mới.

Đồng thời, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm, thời hạn phân loại thông tin về hành vi vi phạm pháp luật của công an cấp xã khi tiếp nhận thông tin do cơ quan, tổ chức, cá nhân để phân loại, xác định tố giác, tin báo về tội phạm.

Cùng với các quy định về điều tra viên, dự thảo luật bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã khi được thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh ủy quyền, phân công điều tra vụ án hình sự.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban đề nghị quy định cụ thể tổ chức bộ máy cơ quan điều tra của CAND và QĐND ngay tại luật theo hướng thống nhất, đồng bộ với quy định về tổ chức bộ máy của VKSND và TAND.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: Media QH

Về tiêu chuẩn đối với các ngạch điều tra viên, cơ quan điều tra cho rằng điều tra viên là chức danh tư pháp không những cần được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm thực tiễn mà cần qua cơ chế kiểm tra, sàng lọc, đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào trước khi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định.

Do đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị giữ lại quy định về tiêu chuẩn cụ thể đối với các ngạch điều tra viên và thi tuyển lần đầu khi bổ nhiệm vào ngạch điều tra viên.

Về cơ chế ủy quyền, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ nghiên cứu nguyên tắc “việc ủy quyền cho phó thủ trưởng cơ quan điều tra chỉ khi thủ trưởng cơ quan điều tra vắng mặt”, tức là giữ như quy định của luật hiện hành.

Với việc ủy quyền cho điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã, cơ quan thẩm tra cho rằng cần làm rõ ranh giới giữa phân công và ủy quyền, phạm vi về lãnh thổ, về nhiệm vụ, quyền hạn được thực hiện và trách nhiệm của người ủy quyền, người được ủy quyền.