Đề xuất cơ chế tín dụng mới cho dự án lớn ở Hà Nội

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quyết định 09/2024/QĐ-TTg về cấp tín dụng vượt giới hạn. Việc sửa đổi nhằm bổ sung cơ sở pháp lý để huy động nguồn vốn lớn phục vụ các dự án trọng điểm, đồng thời triển khai cơ chế theo Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội đối với các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

Theo dự thảo, một nội dung đáng chú ý là việc mở rộng điều kiện xem xét cấp tín dụng vượt giới hạn. Ngoài các dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, dự thảo bổ sung nhóm dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Cụ thể, các dự án do Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư; các dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích. Cụ thể, bao gồm các dự án có ý nghĩa quan trọng, cấp thiết, phục vụ nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và đời sống người dân trong các lĩnh vực trọng điểm như điện, than, dầu khí, xăng dầu, giao thông và vận tải công cộng, hoặc các dự án lớn tại Hà Nội đã được HĐND thành phố quyết định chủ trương đầu tư và Chủ tịch UBND thành phố chấp thuận đều thuộc diện được xem xét.

Việc bổ sung các tiêu chí này nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các tổ chức tín dụng xem xét cấp vốn cho các dự án trọng điểm, đồng thời vẫn đảm bảo kiểm soát rủi ro tín dụng và tuân thủ giới hạn an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Dự thảo cũng bổ sung quy định rõ về mức cấp tín dụng tối đa trong trường hợp vượt giới hạn. Theo đó, tổng mức cấp tín dụng của một tổ chức tín dụng (bao gồm cả phần vượt giới hạn đang đề nghị) không được vượt quá 4 lần vốn tự có. Đồng thời, mức cấp tín dụng đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; đối với một khách hàng và người có liên quan không vượt quá 52%.

Các mức này được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn triển khai cấp tín dụng đối với các dự án quy mô lớn trong thời gian qua, như các dự án thủy điện Sơn La, Lai Châu và Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1.

Trong các trường hợp này, cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn đã được áp dụng để đáp ứng nhu cầu vốn lớn của dự án.

Việc quy định cụ thể các ngưỡng 38% và 52% nhằm tạo khuôn khổ rõ ràng trong quá trình xem xét, đề xuất và phê duyệt cấp tín dụng vượt giới hạn, thay vì xử lý theo từng trường hợp riêng lẻ.

Đồng thời, các ngưỡng này cũng là cơ sở để kiểm soát mức độ tập trung tín dụng đối với một khách hàng hoặc nhóm khách hàng có liên quan.

Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục đề cập cơ chế cấp tín dụng hợp vốn. Theo đó, đối với các dự án có nhu cầu vốn lớn, các tổ chức tín dụng có thể cùng tham gia tài trợ thông qua hình thức hợp vốn, thay vì một tổ chức tín dụng cấp toàn bộ khoản vay.

Cơ chế này cho phép nhiều tổ chức tín dụng cùng tham gia cấp tín dụng cho một dự án theo thỏa thuận, qua đó đáp ứng nhu cầu vốn và phân bổ khoản cấp tín dụng giữa các bên tham gia.

Ngoài nội dung về hạn mức, dự thảo cũng sửa đổi theo hướng rút ngắn thời gian và đơn giản hóa thủ tục. Thời gian đăng tải thư mời hợp vốn được đề xuất giảm từ 45 ngày xuống còn 30 ngày. Đây là khoảng thời gian để các tổ chức tín dụng khác xem xét, tham gia hợp vốn trước khi đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn.

Quy trình xử lý hồ sơ cũng được điều chỉnh. Theo dự thảo, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ gửi văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương liên quan.

Các cơ quan được lấy ý kiến có 5 ngày làm việc để phản hồi. Sau đó, trong thời hạn tối đa 17 ngày, Ngân hàng Nhà nước thực hiện kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Việc rút ngắn các mốc thời gian này nhằm giảm thời gian xử lý hồ sơ so với quy định hiện hành, đồng thời tạo thuận lợi cho việc triển khai các dự án có nhu cầu vốn lớn.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về thẩm quyền xem xét, quyết định cấp tín dụng vượt giới hạn. Theo đó, ngoài Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được giao xem xét, quyết định đối với một số khoản cấp tín dụng vượt giới hạn phục vụ các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô theo quy định tại Nghị quyết 258/2025/QH15.

Trang Mai