Đề xuất dành riêng gói thầu, ưu tiên mua hàng sản xuất trong nước

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), trong đó đề xuất chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa, sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, sản phẩm xanh và đổi mới sáng tạo.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Theo Bộ Tài chính, cơ chế hiện hành chủ yếu áp dụng ưu đãi trong bước đánh giá hồ sơ dự thầu thông qua cộng điểm hoặc cộng tiền. Quy định này chưa tạo cơ sở pháp lý đủ mạnh để ưu tiên hoặc dành riêng việc mua sắm những sản phẩm, dịch vụ thuộc nhóm Nhà nước khuyến khích phát triển.

Bên cạnh đó, việc ấn định trực tiếp đối tượng và hạn mức gói thầu trong Luật được đánh giá là thiếu linh hoạt. Luật Đấu thầu hiện hành chỉ dành gói thầu xây lắp có giá không quá 5 tỷ đồng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ tham dự.

Trong khi đó, Nghị quyết số 198/2025/QH15 đã nâng hạn mức lên 20 tỷ đồng đối với gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và gói thầu hỗn hợp sử dụng ngân sách nhà nước dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Mở rộng đối tượng được ưu đãi

Để tăng khả năng điều chỉnh chính sách theo từng giai đoạn, dự thảo đề xuất Luật chỉ quy định nguyên tắc, đối tượng và nội dung ưu đãi; giao Chính phủ quy định chi tiết cách thức áp dụng đối với từng nhóm.

Theo Điều 8 dự thảo, đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu gồm hàng hóa có xuất xứ Việt Nam; sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường; nhà thầu trong nước sản xuất hàng hóa có xuất xứ Việt Nam phù hợp với hồ sơ mời thầu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ.

Sản phẩm công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ cao, sản phẩm từ kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước, cùng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số đáp ứng quy định cũng được đề xuất đưa vào diện ưu đãi.

Đối với đấu thầu quốc tế, nhà thầu nước ngoài liên danh với nhà thầu trong nước, trong đó phía Việt Nam đảm nhận từ 25% giá trị công việc của gói thầu, thuộc nhóm có thể được hưởng ưu đãi.

Dự thảo tiếp tục dành chính sách cho nhà thầu sử dụng lao động nữ, thương binh, người khuyết tật hoặc người dân tộc thiểu số.

Không chỉ dừng ở cộng điểm

Các hình thức ưu đãi được đề xuất gồm xếp hạng cao hơn khi các nhà thầu được đánh giá ngang nhau; cộng điểm; cộng thêm số tiền vào giá dự thầu hoặc giá đánh giá của nhà thầu không thuộc diện ưu đãi; ưu tiên khi đánh giá năng lực, kinh nghiệm và các tiêu chí khác.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung cơ chế dành riêng gói thầu cho nhà thầu thuộc đối tượng ưu đãi và yêu cầu nhà thầu chào hàng hóa, dịch vụ nằm trong nhóm được hưởng ưu đãi.

Đối với sản phẩm thuộc danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược có xuất xứ Việt Nam, dự thảo định hướng áp dụng cơ chế ưu tiên mua sắm. Bộ Tài chính cũng đề xuất cơ chế bắt buộc sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước trong các dự án đầu tư kinh doanh phù hợp, thay vì chỉ cộng điểm hoặc cộng tiền như hiện nay.

Nếu có sự khác biệt giữa chính sách ưu đãi tại Luật Đấu thầu với luật, nghị quyết khác của Quốc hội hoặc pháp luật chuyên ngành, dự thảo đề xuất áp dụng chính sách thuận lợi hơn.

Trong lựa chọn nhà đầu tư, nhóm được hưởng ưu đãi dự kiến gồm nhà đầu tư có giải pháp công nghệ giảm ô nhiễm; cam kết chuyển giao công nghệ được ưu tiên; doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, công nghệ cao và nhà đầu tư nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ cho đối tác Việt Nam.