Đề xuất định danh điện tử quyền tài sản, địa điểm, không gian

Theo Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo, việc xây dựng chính sách Luật này nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý đầy đủ, thống nhất và có hiệu lực pháp lý cao về định danh và xác thực điện tử, làm cơ sở cho việc tạo lập, quản lý, sử dụng danh tính điện tử trong các hoạt động quản lý nhà nước, giao dịch điện tử và phát triển kinh tế số, xã hội số.

Bộ Công an đã xây dựng 3 chính sách, trong đó, chính sách 1 nhằm thiết lập cơ chế mã định danh và xác thực điện tử thống nhất, duy nhất cho chủ thể, đối tượng, không gian, dữ liệu và quá trình giao dịch trong quản lý nhà nước, kinh tế- xã hội số. Chính sách này quy định phạm vi, đối tượng được định danh và xác thực điện tử một cách toàn diện, bao quát toàn bộ các đối tượng trong quản lý nhà nước và hoạt động kinh tế- xã hội, bảo đảm mỗi đối tượng được cấp một mã định danh duy nhất.

Các đối tượng định danh điện tử gồm 5 đối tượng: cơ quan, tổ chức, cá nhân; các đối tượng tồn tại dưới dạng vật chất: sản phẩm, hàng hóa, thiết bị và các loại tài sản, vật chất khác; các đối tượng tồn tại dưới dạng phi vật chất (dữ liệu và tài nguyên số gồm cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, video, các dữ liệu và tài nguyên số khác; tên miền, địa chỉ mạng, ứng dụng, phần mềm và các dịch vụ số; quyền tài sản và quyền sở hữu trí tuệ: quyền tác giả, quyền liên quan; sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp; các quyền tài sản khác theo quy định pháp luật; tài sản số theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số; di sản văn hóa phi vật thể; các đối tượng phi vật chất khác theo quy định pháp luật); hoạt động, sự kiện, giao dịch, hành vi, tương tác giữa các đối tượng; địa điểm và không gian.

Góp ý tại Hội đồng thẩm định, đại diện TAND tối cao cho rằng, đối tượng định danh điện tử chưa có tiêu chí phân loại rõ ràng. Các đối tượng tồn tại dưới dạng vật chất; các đối tượng tồn tại dưới dạng phi vật chất hiện quy định theo hướng liệt kê, tiêu chí chưa thống nhất để có căn cứ xác định phân loại các đối tượng này. Một số quy định về quyền tài sản và quyền sở hữu trí tuệ chưa phù hợp với Luật Sở hữu trí tuệ. Đại điện TAND tối cao đề nghị nên tách quyền tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật liên quan khác; quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị rà soát kỹ phạm vi điều chỉnh để tránh mở rộng quá mức dẫn đến chồng lấn với pháp luật chuyên ngành. Đối với các nhóm đối tượng là sản phẩm, hàng hóa, thiết bị tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, dữ liệu, tài nguyên, tài sản số, đề nghị chỉ quy định ở mức nguyên tắc, tiêu chí và yêu cầu kết nối liên thông, trách nhiệm phối hợp. Về đối tượng định danh điện tử, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tham khảo tiêu chuẩn, kinh nghiệm quốc tế.

Liên quan đến đối tượng định danh điện tử, đại diện Cục Pháp luật dân sự - kinh tế cũng cho rằng quy định tại dự thảo Luật quá rộng với người, với tài sản. Bởi tài sản gồm hữu hình, vô hình, quyền, vật và giao dịch. Do đó, cần phải có nguyên tắc về tiêu chí định danh, trường hợp nào phải định danh điện tử… tránh làm gia tăng về thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Hội đồng thẩm định - Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Nguyễn Thị Hạnh phát biểu kết luận cuộc họp.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch Hội đồng thẩm định - Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Nguyễn Thị Hạnh ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc xây dựng Hồ sơ chính sách Luật.

Trên cơ sở các ý kiến thẩm định, Cục trưởng Nguyễn Thị Hạnh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện toàn diện Hồ sơ chính sách, trong đó lưu ý việc thiết kế lại hệ thống chính sách theo hướng khoa học, rõ ràng và bám sát các vấn đề cốt lõi cần điều chỉnh của dự án Luật Định danh và xác thực điện tử.

Theo Cục trưởng Nguyễn Thị Hạnh, tên gọi các chính sách hiện nay còn thiếu tính khái quát, có nội dung được xác định quá cụ thể ngay từ tên chính sách, trong khi có chính sách lại gộp nhiều vấn đề khác nhau, chưa bảo đảm tính logic và không thuận lợi cho việc đánh giá tác động. Vì vậy, Bộ Công an cần tách bạch các nhóm chính sách, xác định rõ từng vấn đề trọng tâm, xây dựng các phương án ở nhiều cấp độ khác nhau để làm cơ sở đánh giá, lựa chọn giải pháp tối ưu.

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Hạnh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung về chia sẻ dữ liệu, cung cấp dịch vụ định danh, xác thực điện tử và việc bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu nhằm phân định rõ ràng với các quy định của dự án Luật An ninh dữ liệu Việt Nam, Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật Giao dịch điện tử./.