Đề xuất doanh nghiệp xăng dầu công bố giá mới trước ít nhất 30 phút

Dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu đề xuất chuyển sang cơ chế doanh nghiệp tự quyết định giá bán, tăng cường giám sát dữ liệu và bổ sung chế tài đối với các trường hợp chậm quyết toán Quỹ bình ổn giá xăng dầu. (Ảnh minh họa)

Theo dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu đang được lấy ý kiến hoàn thiện, Bộ Công Thương tiếp tục đề xuất Nhà nước không công bố giá cơ sở định kỳ. Thay vào đó, doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối được tự quyết định giá bán, thực hiện kê khai và kết nối dữ liệu để cơ quan quản lý theo dõi, giám sát.

Dự thảo quy định doanh nghiệp đầu mối phải công khai thời điểm áp dụng giá mới trước tối thiểu 30 phút, ghi rõ giờ, phút có hiệu lực. Doanh nghiệp không được tăng giá sớm, trì hoãn giảm giá hoặc lợi dụng việc điều chỉnh giá để ngừng, hạn chế bán hàng trái quy định.

Thông báo, dữ liệu về thời điểm công bố, cập nhật giá và các giao dịch liên quan phải được lưu giữ, không được chỉnh sửa hoặc xóa. Bộ Công Thương và UBND cấp tỉnh sẽ sử dụng dữ liệu kê khai để giám sát, ngăn chặn hành vi thông đồng, liên minh độc quyền.

Đối với thương nhân phân phối trong cùng hệ thống, giá bán không được vượt mức giá do doanh nghiệp đầu mối công bố. Đơn vị phân phối không bắt buộc phải tăng giá tương ứng khi doanh nghiệp đầu mối tăng giá. Tại địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, giá bán có thể cao hơn nhưng mức chênh lệch không quá 2%.

Dự thảo cũng xác định dấu hiệu cần điều tra hành vi hạn chế cạnh tranh, trong đó có trường hợp từ 2 doanh nghiệp đầu mối hoặc thương nhân phân phối trở lên trên cùng địa bàn có tổng thị phần từ 30% trở lên, có dấu hiệu thỏa thuận giá không xuất phát từ biến động đầu vào.

Một nội dung đáng chú ý là đề xuất đưa Quỹ bình ổn giá xăng dầu ra khỏi danh mục các biện pháp bình ổn và chấm dứt trích lập, chi sử dụng quỹ từ ngày 1/1/2027.

Đối với nguồn ngân sách tạm ứng theo Nghị quyết 69/NQ-CP, dự thảo quy định phương án hoàn trả. Nếu số dư quỹ tại các doanh nghiệp đầu mối chưa đủ hoàn trả ngân sách vào đầu năm 2027, Bộ Công Thương tiếp tục điều hành trích lập cho đến khi đủ số tiền phải hoàn trả. Phần thặng dư còn lại sau khi xử lý quỹ phải được nộp vào ngân sách nhà nước trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi Chính phủ phê duyệt báo cáo quyết toán.

Dự thảo bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp đầu mối chậm quyết toán: chậm quá 60 ngày bị đình chỉ kinh doanh tạm thời; chậm quá 90 ngày bị thu hồi giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối.

Ngoài ra, cơ quan quản lý có thể áp dụng giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể có thời hạn khi cần bình ổn thị trường. Khi hết thời hạn mà không được gia hạn, biện pháp này tự động hết hiệu lực, doanh nghiệp trở lại cơ chế tự quyết định, công bố và kê khai giá, trừ trường hợp có quyết định khác của cơ quan có thẩm quyền.