Đề xuất dừng sản xuất, nhập khẩu một số đồ nhựa dùng một lần từ năm 2030
Sau ngày 31/12/2030 dừng sản xuất, nhập khẩu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học, trừ trường hợp sản xuất để xuất khẩu và trường hợp sản xuất, nhập khẩu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường.
Trên là nội dung đáng chú ý của Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Theo đó, dự thảo đề xuất từ ngày 31/12/2030 dừng sản xuất và nhập khẩu túi nilon khó phân hủy sinh học có độ dày một lớp màng mỏng hơn 30 micromet (µm). Dự thảo dành ngoại lệ cho hai trường hợp: sản xuất túi để xuất khẩu và sản xuất, nhập khẩu túi để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường.
Theo đề xuất, sau ngày 31/12/2030, dừng sản xuất, nhập khẩu ống hút, dao, thìa, dĩa dùng một lần bằng nhựa và hộp nhựa xốp dùng để đóng gói, đựng thực phẩm. Sản phẩm nhựa sử dụng một lần đã được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam thuộc diện ngoại lệ.
Thói quen sử dụng túi nilon, đồ nhựa 1 lần ngày càng phổ biến. Ảnh: TL
Dự thảo quy định các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn và khu du lịch phải hạn chế tối đa việc sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần. Đáng chú ý, các địa điểm này sẽ chính thức ngừng cung cấp miễn phí 3 nhóm sản phẩm: bao bì nhựa, túi nilon khó phân hủy sinh học và đồ nhựa dùng một lần. Như vậy, người dân đi mua sắm sẽ phải tự mang túi cá nhân hoặc trả phí nếu muốn dùng bao bì tại điểm bán.
Ở khâu lưu hành, UBND cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm quản lý chất thải nhựa trên địa bàn, trực tiếp thực hiện việc không lưu hành và sử dụng loại túi nilon khó phân hủy có độ dày một lớp màng mỏng hơn 30 micromet.
Để bảo đảm tính khả thi, UBND cấp tỉnh sẽ ban hành chính sách hỗ trợ các cơ sở sản xuất chuyển đổi sang sản phẩm thay thế thân thiện với môi trường. Các đơn vị sản xuất, nhập khẩu phải bảo đảm tỷ lệ vật liệu tái chế trong bao bì nhựa và thực hiện nghiêm trách nhiệm tái chế.
Về kinh tế, Bộ Tài chính sẽ ban hành hoặc trình ban hành mức thuế, phí bảo vệ môi trường đối với bao bì nhựa và đồ nhựa dùng một lần; đồng thời áp dụng cơ chế ưu đãi phát triển sản xuất vật liệu sinh học phân hủy hoàn toàn, hướng tới tiêu dùng xanh bền vững.
Hiện nay nhận thức về tiêu dùng xanh tại Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực. Khảo sát tiêu dùng xanh năm 2025 của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ cho thấy, khoảng 2/3 số người được hỏi dự kiến gia tăng sử dụng sản phẩm xanh.
Đáng chú ý, 86% người tham gia khảo sát sẵn sàng trả thêm 5-10% cho những sản phẩm đáp ứng các tiêu chí thân thiện với môi trường. Khảo sát của NielsenIQ và Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) cũng ghi nhận khoảng 72% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm xanh. Tuy nhiên, tỷ lệ thực sự lựa chọn và duy trì sử dụng thường xuyên chỉ dao động 12-18%.