Đề xuất gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xe ô tô điện đến hết năm 2030

Tại Nghị quyết số 93/NQ-CP ngày 6-4-2026 của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến chính sách thuế, lệ phí trước bạ, tín dụng đối với phát triển xe điện và các dự án nhiệt điện khí LNG, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan lien quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô điện chạy pin đến hết năm 2030, trình Chính phủ để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Nhu cầu trạm sạc xe điện tại thành phố Hồ Chí Minh tăng nhanh. Ảnh: Đức Trung

Trước đó, để khuyến khích việc chuyển đổi phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, thuế suất thuế TTĐB đối với xe ô tô điện chạy pin được thực hiện theo lộ trình: Từ ngày 1-3-2022 là 3%, 2%, 1% và từ ngày 1-3-2027 là 11%, 7%, 4% tùy theo số chỗ ngồi.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, mức thuế suất thuế TTĐB ưu đãi hiện hành ở mức thấp đối với xe ô tô điện (1%-3%) so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10%-150%) đang đóng vai trò quan trọng giúp người tiêu dùng dễ mua sản phẩm xe điện do do ưu đãi về thuế, góp phần giảm giá thành, và về phía doanh nghiệp do số lượng xe bán được nhiều hơn sẽ góp phần tạo động lực đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Trong thời gian từ 1-3-2022 đến hết năm 2025, tổng số lượng xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin nhập khẩu và sản xuất trong nước đã tăng từ 7.663 chiếc lên 179.316 chiếc và số thu ngân sách nhà nước đối với nhóm xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin tăng từ 213,38 tỷ đồng lên 2.371,97 tỷ đồng vào 2022 và 2025.

Kể từ ngày áp dụng chính sách trên từ năm 2022 đến nay, việc chuyển đổi xe xanh đã giảm lượng khí thải. Do vậy việc tiếp tục khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi xanh là rất cần thiết trong giai đoạn sắp tới theo định hướng cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 cũng như định hướng, chủ trương của Đảng, Nhà nước.

Bộ Tài chính cho biết, hiện nhiều quốc giá trên thế giới có xu hướng hạn chế hoặc loại bỏ dần các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời khuyến khích các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.

Trong đó, Singapore đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040, đồng thời hỗ trợ tài chính mạnh mẽ để thúc đẩy xe điện. Chính phủ nước này cung cấp hỗ trợ mức phí đăng ký lên tới 20.000 đô la Singapore cho xe điện và dự kiến xây dựng 28.000 trạm sạc vào năm 2030.

Trung Quốc không chỉ yêu cầu 50% số ô tô mua mới của chính quyền trung ương phải là xe năng lượng mới mà còn đặt mục tiêu điện hóa toàn bộ đội xe taxi tại các đô thị lớn như Bắc Kinh và Thâm Quyến trong giai đoạn 2021-2025. Quốc gia này cũng áp dụng chính sách miễn thuế mua xe (10% giá xe) và miễn thuế TTĐB đối với xe ô tô điện chạy pin đến năm 2027.

Ngoài ra, chính phủ Trung Quốc còn hỗ trợ trực tiếp cho người mua xe điện với mức trợ cấp lên tới 12.000 USD, đồng thời yêu cầu các nhà sản xuất ô tô phải đáp ứng tỷ lệ xe năng lượng mới nhất định trong tổng doanh số bán hàng.

Tại Liên minh Châu Âu (EU), nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách miễn hoặc giảm thuế giá trị gia tăng cho xe điện, giúp giảm đáng kể giá thành.

Đức áp dụng trợ cấp lên tới 9.000 EUR cho xe điện chạy pin, trong khi Pháp hỗ trợ lên tới 7.000 EUR và cung cấp ưu đãi bổ sung cho người dùng đổi từ xe xăng, dầu sang xe điện.

Bên cạnh trợ cấp mua xe điện, nhiều quốc gia cũng đầu tư vào việc phát triển cơ sở hạ tầng sạc điện.