Đề xuất giảm mạnh tiền phạt thuế cho doanh nghiệp ngừng hoạt động nhiều năm

Giảm tiền phạt theo từng giai đoạn

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện pháp luật về quản lý thuế. Đề xuất hướng đến 2 nhóm chính:

Người nộp thuế đã ngừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, thuộc trạng thái 03;
Người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, thuộc trạng thái 06.

Theo dự thảo, doanh nghiệp, tổ chức đã nộp đầy đủ các hồ sơ khai thuế còn thiếu có thể được áp dụng mức phạt thấp hơn so với quy định hiện hành tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Mức phạt ưu đãi được xác định theo thời điểm hoàn thành hồ sơ, với lộ trình giảm dần theo từng giai đoạn.

Cụ thể, nếu hoàn thành hồ sơ từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2027, người nộp thuế chỉ phải chịu mức phạt bằng 30% mức phạt hiện hành. Trường hợp hoàn thành trong giai đoạn từ ngày 1/7/2027 đến hết ngày 31/12/2027, mức phạt bằng 50%. Với hồ sơ được hoàn thành từ ngày 1/1/2028 đến hết ngày 30/6/2028, mức phạt bằng 70%.

Như vậy, theo đề xuất, thời điểm khắc phục hồ sơ càng sớm thì tỷ lệ tiền phạt phải nộp càng thấp. Tuy nhiên, đây mới là nội dung trong dự thảo đang được lấy ý kiến, chưa phải chính sách đã có hiệu lực.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, Bộ Tài chính đề xuất không xử phạt vi phạm thủ tục thuế. Trong khi đó, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai nếu đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu sẽ được áp dụng mức phạt bằng 50% mức phạt ưu đãi trong khoảng thời gian từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2028.

Chính sách dự kiến không áp dụng với hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc trường hợp người nộp thuế đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

Dự kiến giảm hàng nghìn tỷ đồng tiền phạt

Theo Bộ Tài chính, trên thực tế, nhiều người nộp thuế đã ngừng hoạt động kinh doanh trong thời gian dài nhưng chưa hoàn tất nghĩa vụ khai thuế để chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Khi muốn xử lý thủ tục, họ phải đồng thời khắc phục nhiều hồ sơ khai thuế quá hạn, khiến tổng tiền phạt có thể tăng lên đáng kể, kể cả trong thời gian không phát sinh hoạt động kinh doanh và nghĩa vụ thuế.

Để tháo gỡ tình trạng này, cơ quan soạn thảo ước tính khoảng 1,6 triệu hồ sơ khai thuế có thể được nộp nếu chính sách được triển khai.

Phần chênh lệch giảm tiền phạt so với quy định hiện hành được dự kiến ở mức khoảng 12.670 tỷ đồng nếu người nộp thuế hoàn thành hồ sơ đến hết ngày 30/6/2027. Con số này ước tính khoảng 9.100 tỷ đồng đối với giai đoạn từ ngày 1/7/2027 đến hết ngày 31/12/2027 và khoảng 5.600 tỷ đồng nếu hồ sơ được hoàn thành từ ngày 1/1/2028 đến hết ngày 30/6/2028.

Các con số trên là ước tính theo từng mốc thời gian trong dự thảo, không đồng nghĩa với khoản tiền phạt được giảm chắc chắn trên thực tế.

Hơn 753.000 người nộp thuế có thể được xem xét xử lý mã số thuế

Bên cạnh phương án giảm tiền phạt, Bộ Tài chính đề xuất cơ chế xem xét chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc đã được cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký từ đủ 10 năm trở lên tính đến ngày nghị quyết có hiệu lực.

Để thuộc diện xem xét xử lý theo cơ chế này, người nộp thuế phải không có nợ thuế và không thuộc trường hợp đang được thanh tra, điều tra, truy tố hoặc xét xử.

Theo ước tính của Bộ Tài chính, hơn 753.000 người nộp thuế không hoạt động trên 10 năm có thể thuộc diện được xem xét nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên.

Dự thảo cũng quy định trình tự công khai thông tin trước khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Theo đó, cơ quan thuế phải đăng tải thông tin người nộp thuế dự kiến xử lý trên trang thông tin điện tử trong thời hạn 30 ngày.

Sau thời gian công khai, nếu người nộp thuế không có văn bản đề nghị khôi phục mã số thuế và cơ quan thuế không nhận được ý kiến phản đối bằng văn bản của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, cơ quan thuế sẽ thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo đề xuất.