Đề xuất giảm tới 12.670 tỷ đồng tiền phạt cho 1,6 triệu hồ sơ khai thuế quá hạn
Đề xuất này nhằm tạo cơ chế khuyến khích người nộp thuế chủ động khắc phục sớm các vi phạm trong quá trình hoàn tất thủ tục giải thể doanh nghiệp.
Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù về xử lý nợ thuế để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế đang được lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất giảm mức phạt vi phạm hành chính bên cạnh quy định xóa tiền chậm nộp và lệ phí môn bài.
Theo dự thảo, người nộp thuế đang ở trạng thái mã số thuế 03 (ngừng kinh doanh nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) hoặc trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), khi nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu sẽ được áp dụng mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế tùy theo từng mốc thời gian.
Trường hợp thứ nhất, áp dụng mức phạt tiền bằng 30% mức phạt quy định tại Điều 13 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn đối với người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2027. Hiện nay, mức phạt tiền theo Điều 13 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế tối đa là 25 triệu đồng cho mỗi hành vi.
Trường hợp thứ hai, áp dụng mức phạt tiền bằng 50% đối với người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế trong khoảng thời gian từ ngày 1/7/2027 đến hết ngày 31/12/2027.
Trường hợp thứ ba, mức phạt tiền sẽ bằng 70% đối với người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế kể từ ngày 1/1/2028 đến hết ngày 30/6/2028.

Ảnh minh họa
Dự thảo Nghị quyết cũng nêu rõ việc không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung nếu có.
Đối với cá nhân, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu thì áp dụng mức phạt tiền bằng 50% mức phạt tiền quy định tại trường hợp thứ nhất (tức bằng 50% của mức phạt 30% theo Điều 13 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP), áp dụng kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2028.
Bộ Tài chính lưu ý, chính sách đặc thù về mức phạt tiền vi phạm hành chính này không áp dụng đối với hành vi có dấu hiệu trốn thuế, hoặc trường hợp người nộp thuế đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.
Lý giải cho đề xuất lộ trình mức phạt nêu trên, Bộ Tài chính cho biết thực tế hiện nay còn nhiều người nộp thuế đã ngừng hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ và thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Khi quay lại thực hiện, người nộp thuế phải đồng thời khắc phục nhiều hồ sơ khai thuế quá hạn. Điều này dẫn đến tổng số tiền phạt phải nộp khi hoàn tất thủ tục có thể rất lớn, mặc dù trong khoảng thời gian ngừng hoạt động đó không phát sinh hoạt động kinh doanh cũng như nghĩa vụ thuế.
Do đó, việc áp dụng cơ chế xử phạt đặc thù theo hướng giảm mức phạt và giảm dần mức hỗ trợ theo thời điểm khắc phục vi phạm là rất cần thiết. Chính sách này sẽ tạo động lực để người nộp thuế chủ động quay lại thực hiện nghĩa vụ, hoàn thành hồ sơ khai thuế và thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Đồng thời, chính sách vẫn bảo đảm nguyên tắc xử lý nghiêm đối với các trường hợp có hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, không miễn nghĩa vụ thuế và không miễn trách nhiệm đối với hành vi vi phạm.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, dự kiến sẽ có khoảng 1,6 triệu hồ sơ khai thuế của doanh nghiệp được nộp đến cơ quan thuế. Nếu người nộp thuế hoàn tất nộp hồ sơ khai thuế trước ngày 30/6/2027 với mức tiền phạt áp dụng bằng 30% so với quy định hiện hành, tổng số tiền phạt dự kiến giảm khoảng 12.670 tỷ đồng.
Tương ứng, nếu nộp trước ngày 31/12/2027 thì số tiền phạt giảm khoảng 9.100 tỷ đồng, và nếu nộp trước ngày 30/6/2028 thì số tiền phạt dự kiến giảm khoảng 5.600 tỷ đồng.
