Đề xuất huy động thêm đơn vị giám định 18.000 mẫu ADN liệt sĩ

Đề xuất huy động thêm đơn vị giám định 18.000 mẫu ADN liệt sĩ

Cục Người có công đang tham mưu cho Bộ Nội vụ dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp ADN.

Theo đề xuất, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam giao nhiệm vụ cho các đơn vị giám định ADN trực thuộc, thực hiện phân tích mẫu hài cốt theo địa bàn do Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phân công.

Các cơ quan này đồng thời được lựa chọn thêm đơn vị giám định ADN để phối hợp thực hiện, đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ. Việc lựa chọn và thanh toán kinh phí phải tuân thủ pháp luật về ngân sách nhà nước, đấu thầu cùng các quy định liên quan.

Bộ Công an được đề xuất chủ trì lựa chọn đơn vị phối hợp thu nhận, phân tích ADN mẫu thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, bảo đảm quy định của Luật Căn cước.

Nội dung sửa đổi, bổ sung được đưa ra trong bối cảnh công tác giám định ADN hiện mới thực hiện được khoảng hơn 200 mẫu, rất khiêm tốn so với số lượng khoảng 18.000 mẫu cần giám định. Xác định đúng danh tính 10 trường hợp, chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ.

Hiện nay, đã có đơn vị giám định ngoài công lập đề nghị tham gia nhưng chưa có cơ sở pháp lý để huy động, phối hợp. Vì vậy, để nâng cao công suất, đảm bảo khả năng giám định số lượng lớn mẫu trong thời gian tới, việc bổ sung quy định nhằm tạo cơ sở pháp lý để mở rộng năng lực giám định, rút ngắn thời gian trả kết quả cho thân nhân liệt sĩ.

Dự thảo Nghị quyết cũng đề xuất bổ sung quy định, trường hợp áp dụng phương pháp giám định ADN bằng công nghệ mới đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt chuyển giao, mức chi thực hiện theo định mức kinh tế - kỹ thuật được cơ quan có thẩm quyền ban hành, bảo đảm căn cứ hồ sơ, chứng từ thực tế, và không vượt mức chi tối đa đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đồng thời, bổ sung thêm trường hợp tổ chức, cá nhân tham gia lấy mẫu thân nhân liệt sĩ theo kế hoạch của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền từ ngày 15/3/2026 (thời điểm triển khai Chiến dịch), thì được áp dụng chế độ, chính sách hỗ trợ theo quy định.

Một vấn đề khác cũng được đề cập, đó là việc mua sắm trang thiết bị, lưu trữ mẫu lâu dài mẫu hài cốt liệt sĩ và xây dựng ngân hàng lưu trữ, bảo quản mẫu thân nhân liệt sĩ hiện chưa có cơ quan đầu mối. Đồng thời, một số quân khu, địa phương có nhu cầu kinh phí lấy mẫu vượt mức tối đa quy định, mà chưa có cơ sở pháp lý bảo đảm chi trả.

Vì vậy, Bộ Nội vụ đề xuất phân định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương, nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm, đồng thời tạo cơ sở để các địa phương chủ động bố trí ngân sách cho phần kinh phí phát sinh.

Cụ thể, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan bảo đảm lưu trữ tập trung, lâu dài mẫu hài cốt liệt sĩ được lấy trong Chiến dịch.

Các đơn vị giám định ADN thuộc các bộ, ngành căn cứ điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và năng lực bảo quản, lưu trữ mẫu hiện có để tiếp tục bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ. Trường hợp không bảo đảm điều kiện tiếp tục bảo quản, lưu trữ, thì bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ cho Viện Pháp y Quân đội, Bộ Quốc phòng để tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ theo quy định.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật đối với phương pháp giám định ADN bằng công nghệ mới để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và cơ quan liên quan hướng dẫn lập dự toán, tổng hợp nhu cầu kinh phí và thanh quyết toán kinh phí thực hiện Nghị quyết theo quy định của pháp luật.

UBND các tỉnh, thành phố bảo đảm kinh phí từ ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác, theo quy định của pháp luật đối với phần kinh phí phát sinh vượt mức chi tối đa quy định tại Nghị quyết số 26.

Theo Bộ Nội vụ, việc xây dựng dự thảo Nghị quyết nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tài chính, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sĩ và yêu cầu của Chiến dịch 500 ngày đêm.