La Sơn – Hòa Liên: Khi hạ tầng giao thông gắn với dòng chảy kinh tế

Đầu tư cho hạ tầng chống chịu vì thế không đơn thuần là chi phí xây dựng, mà là khoản đầu tư nhằm giảm thiểu tổn thất kinh tế và môi trường trong dài hạn.

Mở rộng không gian phát triển

Cao tốc La Sơn – Hòa Liên đang bước vào giai đoạn hoàn thiện quan trọng khi các hạng mục mở rộng lên 4 làn xe được triển khai đồng thời với xử lý các điểm sạt trượt và bổ sung công trình phục vụ khai thác. Theo kế hoạch, toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào ngày 31/12.

Cao tốc La Sơn – Hòa Liên là một phần của tuyến La Sơn – Túy Loan, kết nối TP Huế với TP Đà Nẵng. Dự án được khởi công cuối năm 2013. Tháng 4/2022, giai đoạn 1 hoàn thành, đưa đoạn La Sơn – Hòa Liên dài khoảng 66 km

Theo ông Trần Đức Hiệp, Giám đốc quản lý dự án, phần tuyến thuộc giai đoạn 1 cơ bản đã hoàn thành, người dân hiện có thể lưu thông trên phần đường 4 làn đã hoàn thiện. Tuy nhiên, dự án vẫn còn nhiều hạng mục đang thi công nên chưa thể xem là hoàn thành toàn bộ.

Đặc thù của dự án là vừa thi công, vừa khai thác. Đây cũng chính là giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với an toàn giao thông và môi trường nếu công tác tổ chức thi công, phân luồng và kiểm soát các yếu tố địa chất không được thực hiện chặt chẽ.

Thay vào đó, khi hoàn thiện, việc nâng quy mô tuyến từ 2 lên 4 làn xe sẽ góp phần tăng năng lực vận tải, giảm áp lực giao thông và rút ngắn thời gian di chuyển giữa khu vực Huế với Đà Nẵng. Xa hơn, tuyến đường tạo điều kiện tăng cường lưu thông hàng hóa, kết nối các trung tâm kinh tế, du lịch và logistics của khu vực miền Trung.

Dưới góc nhìn kinh tế môi trường, giá trị của một tuyến cao tốc không chỉ nằm ở số kilomet đường được xây dựng hay số phương tiện có thể lưu thông mỗi ngày. Hiệu quả thực sự còn phụ thuộc vào khả năng duy trì vận hành an toàn, ổn định trước các tác động của tự nhiên.

Hoàn chỉnh đoạn tuyến có ý nghĩa lớn đối với mạng lưới giao thông khu vực. Khi năng lực vận tải được nâng lên, doanh nghiệp có thêm điều kiện tối ưu hóa thời gian và chi phí logistics; người dân thuận lợi hơn trong đi lại; hoạt động du lịch, thương mại và dịch vụ có thêm dư địa phát triển.

Sạt trượt: “chi phí môi trường” không thể xem nhẹ

Một trong những thách thức lớn nhất của cao tốc La Sơn – Hòa Liên là điều kiện địa chất và địa hình phức tạp. Tuyến đường đi qua khu vực đồi núi, taluy cao, nền địa chất không ổn định, trong đó mưa lớn có thể làm gia tăng nguy cơ sạt trượt.

Thực tế tuyến từng xảy ra sạt lở nghiêm trọng, gây gián đoạn giao thông và buộc các cơ quan chức năng phải tập trung xử lý. Đây là cảnh báo rõ ràng về mối quan hệ giữa chất lượng hạ tầng, biến động thời tiết cực đoan và chi phí kinh tế phát sinh.

Hiện hơn 20 điểm sạt trượt đang được triển khai xử lý đồng loạt. Các vị trí sạt lở taluy phía trên cơ bản đã được khắc phục, trong khi những hạng mục còn lại tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ.

Hiện hơn 20 điểm sạt trượt đang được triển khai xử lý đồng loạt. Các vị trí sạt lở taluy phía trên cơ bản đã được khắc phục, trong khi những hạng mục còn lại tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ.

Theo đó, xử lý sạt trượt không nên được nhìn nhận đơn thuần là hạng mục kỹ thuật bổ sung. Đây phải được xem là một cấu phần của chiến lược đầu tư hạ tầng có khả năng chống chịu, trong đó chi phí phòng ngừa được đặt lên trước chi phí khắc phục hậu quả.

Bên cạnh đó, trong thời gian dự án tiếp tục thi công nhưng tuyến đã được đưa vào khai thác, yêu cầu bảo đảm an toàn càng trở nên quan trọng.

Hiện tốc độ tối đa trên tuyến được giới hạn ở mức 60 km/h. Một số phương tiện, trong đó có xe tải trên 60 và xe khách trên 9 chỗ, được hạn chế lưu thông. Các phương tiện còn lại phải tuân thủ quy định và hệ thống biển báo trên tuyến.

Qua đó, an toàn giao thông trên trên đoạn tuyến không chỉ phụ thuộc vào ý thức của người điều khiển phương tiện. Yếu tố môi trường và điều kiện tự nhiên cũng có vai trò đặc biệt quan trọng.

Bên cạnh đó, ngoài việc kiểm soát phương tiện, cần duy trì hệ thống cảnh báo sớm, quan trắc các vị trí có nguy cơ sạt trượt và chủ động phương án ứng phó khi thời tiết bất lợi.

Hoàn thiện đồng bộ để nâng giá trị khai thác

Thời điểm, dự án hiện còn hai cầu đang được thi công. Ban Quản lý dự án đặt mục tiêu trong tháng 10 hoàn thành một bên cầu để tổ chức phân luồng, đưa phương tiện lưu thông tạm qua phần cầu này, sau đó tiếp tục thi công phần còn lại. Toàn bộ các hạng mục cầu dự kiến hoàn thiện trong tháng 12.

Đây là cảnh báo rõ ràng về mối quan hệ giữa chất lượng hạ tầng, biến động thời tiết cực đoan và chi phí kinh tế phát sinh.

Cách thức tổ chức thi công cuốn chiếu giúp duy trì khả năng khai thác tuyến, nhưng đồng thời đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ các điểm giao cắt, phương tiện thi công, vật liệu xây dựng và nguy cơ phát sinh bụi, đất đá trong quá trình thi công.

Một hạng mục mới đáng chú ý là trạm dừng nghỉ ATS dự kiến tại khu vực Km54. Đây không chỉ là công trình phục vụ người và phương tiện mà còn có thể trở thành một điểm cần được thiết kế theo tiêu chí môi trường ngay từ đầu.

Với các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc, vấn đề đặt ra không chỉ là diện tích xây dựng mà còn là xử lý nước thải, chất thải rắn, thoát nước mặt, kiểm soát dầu mỡ và bảo đảm vệ sinh môi trường. Nếu được đầu tư theo hướng xanh, trạm dừng nghỉ có thể góp phần giảm tác động môi trường trong quá trình khai thác tuyến.

Cao tốc La Sơn – Hòa Liên là một phần của tuyến La Sơn – Túy Loan, kết nối TP Huế với TP Đà Nẵng. Dự án được khởi công cuối năm 2013. Tháng 4/2022, giai đoạn 1 hoàn thành, đưa đoạn La Sơn – Hòa Liên dài khoảng 66 km vào khai thác với quy mô 2 làn xe.

Hiện giai đoạn 2 đang được triển khai với mục tiêu mở rộng tuyến lên 4 làn xe theo tiêu chuẩn cao tốc. Trong khi đó, đoạn Hòa Liên – Túy Loan dài hơn 11,5 km trên địa bàn Đà Nẵng đã thông xe kỹ thuật vào tháng 8/2025, tạo sự kết nối liên tục trên toàn tuyến.

Theo đó, hoàn chỉnh đoạn tuyến có ý nghĩa lớn đối với mạng lưới giao thông khu vực. Khi năng lực vận tải được nâng lên, doanh nghiệp có thêm điều kiện tối ưu hóa thời gian và chi phí logistics; người dân thuận lợi hơn trong đi lại; hoạt động du lịch, thương mại và dịch vụ có thêm dư địa phát triển.

Qua đó, việc xử lý hơn 20 điểm sạt trượt, hoàn thiện hệ thống cầu, bảo đảm thoát nước và tổ chức giao thông an toàn trong quá trình thi công chính là những khoản đầu tư làm tăng “độ bền kinh tế” của tuyến đường.