Đề xuất khám sàng lọc lao trong nội dung khám sức khỏe định kỳ

Chủ đề Ngày Thế giới phòng chống lao năm 2026 là “Đúng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao! Quốc gia dẫn dắt – Người dân đồng hành! nhấn mạnh những yếu tố then chốt, thúc đẩy tiến bộ trong cuộc chiến chống lao: vai trò lãnh đạo của các quốc gia và sức mạnh của người dân.

Đồng thời, chủ đề cũng tôn vinh những đóng góp của các cộng đồng, người bệnh và người sống sót sau lao, nhân viên y tế, các nhà vận động chính sách, nhà khoa học, các tổ chức xã hội và các đối tác – những lực lượng đang ngày đêm đóng góp cho công cuộc chấm dứt bệnh lao.

Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban điều hành Chương trình chống lao quốc gia Đinh Văn Lượng phát biểu

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, TS.BSCC Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban điều hành Chương trình chống lao quốc gia cho biết, dù đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác phòng chống lao nhưng tình hình dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam còn rất nặng nề.

Năm 2025, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, Việt Nam có khoảng 184.000 bệnh nhân lao mới, 9.400 bệnh nhân lao kháng thuốc và hằng năm có khoảng 12.000 người tử vong do lao.

Việt Nam xếp thứ 12/30 nước có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới và đứng thứ 10/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất thế giới.

Trên cơ sở chủ đề toàn cầu, Việt Nam lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới phòng chống lao năm 2026 là: “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”.

Chủ đề này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc tăng cường phát hiện sớm bệnh lao thông qua hệ thống khám sức khỏe định kỳ, qua đó góp phần giảm lây nhiễm trong cộng đồng và nâng cao hiệu quả điều trị.

Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9.9.2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân với định hướng quan trọng là chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, lấy y tế cơ sở làm nền tảng.

Theo đó, từ năm 2026, “người dân được khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm”, qua đó tạo cơ hội phát hiện sớm nhiều bệnh, trong đó có bệnh lao.

Khám sàng lọc bệnh lao giúp giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân

Theo TS.BSCC Đinh Văn Lượng, có tới 40% người bệnh lao không có triệu chứng, nhiều bệnh nhân chủ quan không đi khám bệnh khi có triệu chứng ho, khó thở, chỉ khi bệnh nặng lên, đi khám mới phát hiện mắc bệnh lao.

Do đó, Bệnh viện Phổi Trung ương, Chương trình chống lao quốc gia đã đề xuất Bộ Y tế lồng ghép khám sàng lọc lao trong nội dung khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân, bổ sung ô khám sàng lọc bệnh lao trong giấy khám sức khỏe và sổ khám sức khỏe định kỳ hằng năm.

Khi đó, tất cả cán bộ, viên chức và người lao động tại các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân đều được sàng lọc lao trong khi khám sức khỏe định kỳ hằng năm theo quy định; người dân không thuộc nhóm trên cũng sẽ được khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần. Điều này giúp tăng tỉ lệ người dân được khám, sàng lọc lao trong cộng đồng.

Ngoài ra, phải có bệnh viện phổi ở tất cả các tỉnh, thành. Trong đó, xây dựng bệnh viện lao, phổi chuyên sâu ở địa phương. Một số bệnh viện như: Bệnh viện Phổi Nghệ An, Thanh Hóa, TP.HCM, Hải Phòng, Ninh Bình, Cần Thơ… hoàn toàn có thể nâng cấp những bệnh viện như vậy thành bệnh viện chuyên sâu.

Những địa phương chưa có bệnh viện phổi bắt buộc phải có. Nếu không có bệnh viện phổi sẽ rất khó khăn trong quá trình hỗ trợ điều trị cho các địa phương, hệ thống mạng lưới khám bệnh để triển khai được hệ thống chụp X-quang, GeneXpert phục vụ phát hiện bệnh lao.

Chỉ còn chưa đầy 5 năm để thực hiện mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, Việt Nam cần những chính sách mạnh mẽ, tăng cường trách nhiệm, cam kết và hành động nhằm phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân.

Q.HOA; ảnh: N.ĐỊNH